Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 03-02 đến ngày 09-02-2014)

EU thiệt hại 162 tỷ USD/năm vì tham nhũng

Ngày 03-02-2014, Ủy ban châu Âu (EC) công bố báo cáo chống tham nhũng đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU), trong đó cho biết nạn tham nhũng đã khiến nền kinh tế khu vực thiệt hại khoảng 120 tỷ ơ-rô (tương đương 162 tỷ USD) mỗi năm. Theo báo cáo trên, tham nhũng tiếp tục là thách thức lớn nhất đối với tất cả các quốc gia thành viên EU và cho dù các nước đã thực thi nhiều sáng kiến trong những năm gần đây song kết quả vẫn không như mong đợi, buộc các nước EU cần phải hành động nhiều hơn nữa nhằm ngăn chặn và trấn áp tệ nạn này. Báo cáo nêu rõ mua sắm công là lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng nhất do thiếu các cơ chế quản lý rủi ro và kiểm soát một cách hiệu quả. Ngoài ra, một số lĩnh vực khác như phát triển đô thị, xây dựng, chăm sóc sức khỏe và quản lý thuế cũng rất dễ nảy sinh các hành vi tham nhũng. Một cuộc thăm dò về thái độ của người dân châu Âu đối với tham nhũng cho thấy có tới 76% số người được hỏi cho rằng nạn tham nhũng đang hoành hành; 56% khẳng định tham nhũng đang mở rộng cả về quy mô và mức độ ở nước họ; 8% cho biết đã trực tiếp thực hiện hoặc chứng kiến hành vi tham nhũng trong năm 2013.

Liên hợp quốc lo ngại tốc độ phát triển của bệnh ung thư

Nhân Ngày thế giới phòng, chống bệnh ung thư (ngày 04-02), Liên hợp quốc cho lưu hành bản báo cáo đặc biệt của Viện nghiên cứu quốc tế về ung thư. Theo đó, trong năm 2012, trên toàn thế giới có hơn 14 triệu người bị chết vì các loại bệnh ung thư khác nhau. Các chuyên gia của Viện nghiên cứu quốc tế về ung thư cảnh báo nếu con người không sớm tìm được biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn tốc độ phát triển như hiện nay của căn bệnh này thì sau 20 năm nữa, mỗi năm nó sẽ cướp đi ít nhất 22 triệu nhân mạng. Theo số liệu thống kê phục vụ nghiên cứu khoa học của Viện nghiên cứu quốc tế về ung thư, ung thư phổi là loại phổ biến nhất trong những năm gần đây, trong đó riêng năm 2012 có 1,8 triệu ca, tiếp đến là ung thư vú 1,7 triệu ca,... Tỷ lệ tử vong cao nhất vẫn ở các bệnh nhân ung thư phổi, tiếp đến là ung thư gan và dạ dày. Về địa lý, nơi có số người tử vong lớn nhất do ung thư là ở những quốc gia nghèo đói nhất ở châu Á, châu Phi và các khu vực Trung Mỹ, Nam Mỹ. Các chuyên gia của Viện nghiên cứu quốc tế về ung thư cho rằng để giảm tốc độ phát triển quá nhanh như hiện nay của bệnh ung thư, trách nhiệm lớn lao đang thuộc về các nhà khoa học, sớm nghiên cứu và tìm ra thuốc và phương thức điều trị mới, cảnh báo mọi người về sự nguy hiểm của căn bệnh quái ác này. Ngoài ra, các biện pháp “tự cứu mình” của tất cả mọi người cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng, trong đó có việc thay đổi lối sống, tự giác từ bỏ các thói quen có thể dẫn đến ung thư, như dùng rượu, thuốc lá,... Không chỉ vậy, còn rất cần sự ra tay của tất cả các quốc gia trong việc bảo đảm môi trường sống tốt nhất cho mọi người dân và thiết lập hệ thống y tế đầy đủ, hiện đại để chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả căn bệnh ung thư.

Mỹ và Trung Quốc chi nhiều nhất cho quốc phòng trong năm 2013

Ngày 05-02-2014, Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) của Anh công bố báo cáo thường niên về sự cân bằng quân sự thông qua thống kê quy mô chi phí quân sự năm 2013 của một số nước lớn trên thế giới. Theo báo cáo này, Mỹ là quốc gia chi tiêu nhiều nhất cho quốc phòng trên thế giới trong năm 2013 với số tiền bỏ ra lên đến 600,4 tỷ USD. Theo sát Mỹ ở vị trí thứ hai là Trung Quốc với 112,2 tỷ USD chi cho lĩnh vực quốc phòng - gần gấp đôi mức chi phí 68,2 tỷ USD của Nga, quốc gia đứng ở vị trí thứ ba. Chỉ riêng chi phí quân sự của Mỹ đã gần bằng tổng chi phí quân sự của 15 nước đứng đầu trong lĩnh vực này. Trong khi đó, tổng chi phí quân sự của các nước dưới thứ hạng 15 chỉ ở mức 320 tỷ USD, tương đương một nửa mức chi của Mỹ. Báo cáo trên cho biết xu thế tăng cường sức mạnh quân sự đã phát triển nhanh khắp thế giới trong bối cảnh hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc đang có sự cạnh tranh ngầm. Trung Quốc hiện đang củng cố và phát triển quân sự dựa trên sự phát triển mạnh của nền kinh tế để đối phó với chiến lược “tái cân bằng châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ. Ngoài ra, những lo ngại về hành động của Triều Tiên ở khu vực Đông Á cùng với cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Nhật Bản về vấn đề chủ quyền lãnh thổ trên biển Hoa Đông cũng ít nhiều ảnh hưởng, khiến những nước này “mạnh chi” hơn cho quân sự.

Rực rỡ Lễ khai mạc Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014

Đoàn vận động viên nước Nga tham dự Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014. Ảnh: sochi2014.com

Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014 đã chính thức bắt đầu bằng một Lễ khai mạc rực rỡ vào lúc 20 giờ 14 phút tối 07-02-2014 (giờ Mát-xcơ-va, tức 24 giờ 14 phút giờ Việt Nam) trên sân vận động Fisht ở thành phố Xô-chi bên bờ Biển Đen. Khoảng 40.000 khán giả tại sân vận động ở Xô-chi và hơn 3 tỷ người xem truyền hình trên khắp hành tinh đã lần lượt được chứng kiến các màn trình diễn nghệ thuật hết sức đặc sắc, lần đầu tiên được công diễn. Tham dự Lễ khai mạc có Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-mun, hơn 40 nguyên thủ quốc gia và gần 60 nhà lãnh đạo các nước trên thế giới. Chủ đề của Lễ khai mạc là “Giấc mơ nước Nga” với nhân vật chính là một bé gái mang tên Lyubov (Tình Yêu) dẫn dắt khán giả đi qua hàng nghìn năm lịch sử phát triển của dân tộc Nga. Có thể nói, đêm khai mạc Đại hội thể thao Xô-chi năm 2014 đã đưa khán giả “du lịch” khắp mọi miền nước Nga, giúp thế giới hiểu hơn về đất nước Nga vĩ đại và con người Nga đôn hậu, yêu chuộng hòa bình, ham thích thể thao. Các tiết mục tại đêm khai mạc cũng kể với bạn bè thế giới về những thành tựu của Nga, những phát minh khoa học, những công trình nghệ thuật tuyệt vời và một nền văn hóa Nga đặc sắc. Sau diễn văn của Chủ tịch Ủy ban Ô-lim-pích Nga và Chủ tịch Ủy ban Ô-lim-pích quốc tế, đúng 22 giờ 20 phút (giờ Mát-xcơ-va), Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin đã tuyên bố khai mạc Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014. Lá cờ Ô-lim-pích cũng được các nhân vật thể thao, khoa học, văn hóa tên tuổi của nước Nga rước vào. Tiếp đó, ngọn đuốc Ô-lim-pích đã được các vận động viên trang trọng rước vào sân vận động, thắp lên ngọn lửa Ô-lim-pích, đánh dấu sự khởi tranh của 17 ngày thi đấu liên tục. Trong vòng 17 ngày (từ 07-02 đến ngày 23-02), Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014 sẽ diễn ra với 15 môn thi đấu. Góp mặt tại sự kiện thể thao mùa đông lớn nhất thế giới này, có khoảng 4.350 vận động viên của 87 đoàn thể thao, trong đó có 7 đoàn lần đầu tham dự. Giám đốc Cơ quan An ninh Liên bang Nga Ô-lếch Si-rô-mô-tốp (Oleg Syromotov) cho biết, các lực lượng sức mạnh và vũ trang Nga đã dành thời gian 6 năm cho công tác chuẩn bị, nhằm bảo đảm an ninh tốt nhất cho Đại hội thể thao mùa đông Xô-chi năm 2014.

Nhóm làm việc về UPR thông qua báo cáo của Việt Nam

Sau 48 giờ kể từ khi Đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc làm Trưởng đoàn trình bày báo cáo quốc gia trong khuôn khổ cơ chế Kiểm điểm định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ II tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, Nhóm làm việc về UPR của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc tại Giơ-ne-vơ chiều ngày 07-02-2014 đã thông qua báo cáo của Việt Nam với sự nhất trí cao. Báo cáo này sẽ được trình Hội đồng Nhân quyền xem xét thông qua tại phiên toàn thể sau 5 tháng nữa. Nhiều thành tựu tích cực của Việt Nam đã được ghi nhận trong phiên họp lần này, như: Những tiến bộ đạt được trong lĩnh vực kinh tế xã hội; từng bước giảm tỷ lệ các hộ nghèo; tỷ lệ nhập học các trường tiểu học và trung học cao; các kế hoạch hành động quốc gia cho trẻ em (2012 - 2020) và bảo vệ trẻ em (2011 - 2015); ký kết Công ước chống tra tấn; tham gia Công ước về quyền của người khuyết tật; đạt được nhiều tiến bộ trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho những nhóm yếu thế như dân tộc thiểu số, phụ nữ và trẻ em... Trên tinh thần thẳng thắn, xây dựng, các nước tiếp tục khuyến nghị Việt Nam nỗ lực hơn nữa trong việc cải cách tư pháp, pháp luật, thúc đẩy quyền tự do ngôn luận, báo chí, tôn giáo, mời thêm các Thủ tục Đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền… Nhiều nước cũng khuyến nghị Việt Nam tăng cường chia sẻ kinh nghiệm đổi mới, bảo đảm quyền của các nhóm yếu thế, bảo đảm an sinh xã hội, tạo việc làm…

Đàm phán I-ran - IAEA tiến triển tốt

Ngày 08-02-2014, Tổ chức Năng lượng nguyên tử I-ran (IAEO) thông báo cuộc đàm phán với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) về chương trình hạt nhân của Tê-hê-ran đã diễn ra trong bầu không khí xây dựng và kéo dài thêm một ngày. Cuộc đàm phán này nhằm xây dựng niềm tin, giúp giải đáp thắc mắc và các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Tê-hê-ran. Phái đoàn IAEA cũng bày tỏ hài lòng với sự hợp tác của I-ran trong việc thực thi thỏa thuận đạt được trước đó. Ngày 09-02, phái viên của I-ran tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rê-da Na-gia-phi (Reza Najafi) cho biết, tại các cuộc đàm phán với IAEA, nước này đã nhất trí thêm về 7 “bước thực tiễn” nhằm tìm kiếm thêm những biện pháp bảo đảm để tăng cường tính minh bạch về chương trình hạt nhân của Tê-hê-ran và đến ngày 15-5 sẽ được triển khai. Tuy nhiên, chi tiết của thỏa thuận này không đươc công bố. Dự kiến, Tổng Giám đốc IAEA Y-ư-ki-a A-ma-nô (Yukia Amano) sẽ báo cáo kết quả cuộc họp này với ban lãnh đạo IAEA./.