Thuốc lá gây thiệt hại lớn về kinh tế cho Việt Nam

Bên cạnh tác hại to lớn về sức khỏe, thuốc lá cũng gây ảnh hưởng đáng kể tới nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới. Không chỉ là số tiền mà người tiêu dùng bỏ ra mua thuốc lá mà nó còn tạo gánh nặng về phúc lợi xã hội cũng như các vấn đề khác.

Hàng năm, thuốc lá gây thiệt hại cho Việt Nam 14.000 tỉ đồng, đây là lời khẳng định của TS Lý Ngọc Kính, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh Bộ Y tế tại hội thảo phòng chống thuốc lá khu vực phía Nam. Bên cạnh đó, ông cũng cho biết hàng năm người dân Việt Nam sử dụng 1.160 tỉ đồng điều trị bệnh do thuốc lá gây ra.

Cũng theo một nghiên cứu trước đây, trung bình một người hút thuốc tốn khoảng 700.000 đồng/năm vào tiền thuốc lá, tương đương với 1/3 khoản tiền dành cho lương thực tính theo bình quân đầu người mỗi năm trong mỗi hộ gia đình, gấp 1,5 lần so với chi tiêu giáo dục và gấp 5 lần chi phí y tế bình quân đầu người. Bên cạnh đó, theo số liệu trong năm 2003, số tiền chi phí cho thuốc lá có thể xây dựng đư­ợc hàng trăm trư­ờng học, trạm y tế và giúp hơn 2 triệu dân có thể thoát nghèo.

Theo một nghiên cứu về chi phí xã hội của thuốc lá được thực hiện trong năm 2005 trên một số bệnh viện ở Việt Nam, chi phí xã hội trung bình cho một đợt điều trị của bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư và nhồi máu cơ tim lần lượt là 3,7 triệu, 12,3 triệu và 31,4 triệu. Hút thuốc có tác động gấp 2 lần lên chi phí, vừa tăng khả năng mắc 3 bệnh nghiên cứu đồng thời tăng nguy cơ phải chi trả nhiều hơn gấp 1,8 lần. Đối với xã hội, chỉ tính riêng 3 bệnh được lựa chọn trong nghiên cứu này, thuốc lá gây ra khoảng 50% chi phí xã hội liên quan đến bệnh nhân nội trú và 804 tỉ đồng (khoảng 50 triệu đô la Mỹ), và 0,11% tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam hay 18% kinh phí chính phủ dành cho y tế và 19% kinh phí do các công ty thuốc lá đóng góp cho nhà nước. Nói cách khác, nếu ngừng hút thuốc, Việt Nam có thể tiết kiệm được 804 tỷ cho điều trị bệnh nhân nội trú mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phổi và nhồi máu cơ tim.

Không chỉ dừng ở đó, nếu như các khoản thuế thu được từ các công ty thuốc lá có thể bù đắp một phần thiệt hại cho nền kinh tế thì tình trạng buôn bán thuốc lá lậu khiến nhà nước ta mất trắng. Theo ước tính của Hiệp hội thuốc lá Việt Nam thì năm 2009 có khoảng 800 triệu bao thuốc lá được nhập lậu vào Việt Nam, chiếm khoảng 20% sản lượng thuốc lá tiêu thụ trên thị trường nội địa của nước ta. Đồng thời nógây chảy máu ngoại tệ khoảng 200 triệu USD và thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 3.500 tỉ đồng/năm.

Hàng loạt số liệu đã chỉ ra rằng, thuốc lá đã tác động nghiêm trọng lên nền kinh tế quốc gia, mà cụ thể là tác động trực tiếp lên kinh tế của từng hộ gia đình. Một thói quen độc hại, làm ảnh hưởng tới chi tiêu cho sinh hoạt, học tập, y tế… Trong khi thuốc lá đang bị tẩy chay tại nhiều quốc gia trên thế giới thì số lượng người hút thuốc đang có xu hướng gia tăng tại các quốc gia nghèo, trong đó có Việt Nam. Rõ ràng, với những tác động to lớn về kinh tế và con người, thuốc lá là một trong nhiều nguyên nhân của sự trì trệ, kém phát triển của quốc gia. Vì vậy, chúng ta cần quyết tâm nói không với thuốc lá để có thể xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ và thịnh vượng hơn./.