Liều thuốc đắng

TCCSĐT - Việc Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá mới đây hoàn toàn không bất ngờ vì nó đã được dự báo từ trước và là điều không thể tránh được. Điều bất ngờ nhất chính là biên độ khá lớn của đợt điều chỉnh tỷ giá tới 9,3% cùng với quan điểm áp dụng chính sách tỷ giá linh hoạt. Phá giá đồng tiền lúc này được ví như liều thuốc đắng nhưng cần thiết đối với hiện trạng nền kinh tế đang tiềm chứa nhiều vấn đề.

Đắng thật vì giảm giá tiền tệ chẳng khác gì tiếp sức thêm cho lạm phát vốn đã gây áp lực rất lớn lên giá cả tiêu dùng và đời sống người dân từ cuối năm 2010 và sau Tết Tân Mão tình hình vẫn chưa có gì cải thiện. Thậm chí, giá các loại hàng hoá, dịch vụ vẫn đang rập rình tiếp tục leo thang do giá một số mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện… chắc chắn sẽ tăng trong nay mai. Đắng vì giảm giá đồng tiền cũng sẽ làm xói mòn niềm tin của các nhà đầu tư cũng như người dân vào đồng nội tệ, có thể kích thích bùng lên những cơn sốt găm giữ vàng, USD mới.

Tuy nhiên, không thể không điều chỉnh tỷ giá do chủ trương neo giữ tiền đồng ở mức cao quá lâu khiến độ vênh giữa tỷ giá chính thức và giá USD ngoài chợ đen lên tới 2.000đ/USD. Thực trạng trên dẫn đến việc người có nhu cầu mua ngoại tệ phục vụ kinh doanh, xuất nhập khẩu không bao giờ mua được đúng với tỷ giá niêm yết mà buộc phải trả những khoản phí không tên để được mua. Đây chính là kẽ hở để trục lợi của không ít người trong suốt một thời gian dài và điều này sẽ vẫn còn tiếp diễn chừng nào vẫn còn chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do. Hệ quả nữa là người dân hay doanh nghiệp có ngoại tệ cũng chẳng dại gì vào đổi tiền trong ngân hàng để gánh phần thua thiệt. Khan hiếm ngoại tệ buộc phải dùng đến khoản dự trữ ngoại hối ít ỏi để cân đối, quỹ dự trữ sụt giảm sẽ gây ảnh hưởng đến nhập khẩu, sản xuất kinh doanh.

Điều chỉnh tỷ giá vừa qua thực chất cũng chỉ là hợp thức hoá những gì đã diễn ra trên thực tế lâu nay, bịt bớt những cơ hội trục lợi. Giảm giá tiền đồng ở mức hợp lý cũng mang lại những tác động tốt giúp nền kinh tế phát triển ổn định. Các nhà đầu tư nước ngoài sẽ yên tâm hơn khi tỷ giá ổn định giúp họ giảm bớt các rủi ro, vốn đầu tư sẽ tăng lên, dòng ngoại tệ được khơi thông, tăng thanh khoản trong hệ thống ngân hàng.

Một đồng tiền yếu sẽ tăng tính cạnh tranh của hàng hoá, đẩy mạnh xuất khẩu ra ngoài, thúc đẩy sản xuất. Mặt khác, nó khiến hàng hóa nhập khẩu phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước đắt đỏ thêm. Điều này làm gia tăng lạm phát nhưng cũng có mặt tích cực là buộc người tiêu dùng tiết kiệm hơn, bớt chi tiêu cho các mặt hàng xa xỉ, quay sang dùng hàng nội. Các nhà sản xuất trong nước do áp lực về giá cũng sẽ tìm cách cắt giảm chi phí, dùng vật tư nội địa thay thế nhập khẩu, cơ cấu lại và chuyển đổi sản xuất theo hướng hiệu quả hơn.

Giảm giá tiền đồng xét về giác độ nào đó cũng tương đương với việc nới lỏng tiền tệ. Động thái này nếu không đi kèm với việc thắt chặt tiền tệ, kiểm soát chính sách tài khóa hợp lý và cắt giảm các khoản đầu tư công chưa cần thiết sẽ đổ thêm “dầu” vào “ngọn lửa lạm phát” đang âm ỉ.

Điều cần làm là phải nhanh chóng ổn định được kinh tế vĩ mô, kiềm chế không để tạo ra những cuộc rượt đuổi về giá, dẫn tới nguy cơ lạm phát dài hạn. Đồng thời, Nhà nước phải đẩy mạnh hơn nữa các biện pháp an sinh xã hội thiết thực, hỗ trợ người lao động và người nghèo, giảm gánh nặng khó khăn cho người dân khi vật giá không ngừng leo thang./.