TCCSĐT - Trong hai ngày 14 và 15-4-2012, tại thành phố Cartagena de Indias (Colombia), 32 trên tổng số 34 nhà lãnh đạo của các nước thành viên các nước châu Mỹ đã rời Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ sáu của Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS) mà không đưa ra được Tuyên bố chung.
Các bất đồng do chính sách thù địch của Mỹ đối với Cuba đã ngăn cản các nguyên thủ đạt được sự đồng thuận và đó là một kết cục đã được lường trước. Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng thống nước chủ nhà Juan Manuel Santos đã công khai chỉ trích cuộc bao vây cấm vận của Mỹ chống Cuba là “lỗi thời” và cho rằng, việc Cuba tiếp tục vắng mặt tại Hội nghị OAS là điều “không thể chấp nhận được”. Với việc Colombia, một đồng minh thân cận của Mỹ tại Mỹ Latinh chính thức lên tiếng phản đối cuộc bao vây cấm vận cho thấy sự đồng thuận hoàn toàn của tất cả các nước Mỹ Latinh trong việc ủng hộ Cuba.

 
 Sự thống nhất chưa từng có tiền lệ phản đối chính sách cấm vận của Mỹ đối với Cuba đã khiến Tổng thống Mỹ Barack Obama bị cô lập và cho thấy ảnh hưởng ngày càng suy giảm của Mỹ tại khu vực.

Theo Tổng thống Manuel Santos, các nước Mỹ Latinh không thể thờ ơ trước tiến trình cập nhật hóa mô hình nền kinh tế ở Cuba và những thay đổi tích cực hiện nay tại quốc đảo này cần phải được ủng hộ vì sự phồn vinh của nhân dân Cuba. Tổng thống nước chủ nhà đã hối thúc OAS thông qua chính sách mới đối với Cuba nhằm chấm dứt thói quen "cô lập, cấm vận và bàng quan" kéo dài hàng thập kỷ qua. Là một trong số các quốc gia sáng lập OAS, song vì các lý do chính trị, Cuba đã bị khai trừ khỏi tổ chức này từ năm 1962. Đến năm 2009, OAS đã bỏ phiếu khôi phục tư cách thành viên của Cuba song La Habana (Havana) vẫn không thể tham gia OAS khi Mỹ cho rằng Cuba không phải là một nền dân chủ theo Hiến chương OAS. 
Và tại Hội nghị lần này, sự thống nhất chưa từng có tiền lệ phản đối chính sách cấm vận của Mỹ đối với Cuba đã khiến Tổng thống Mỹ Barack Obama bị cô lập và cho thấy ảnh hưởng ngày càng suy giảm của Mỹ tại khu vực.

Tại Hội nghị, mặc dù quan hệ thương mại với khu vực Mỹ Latinh luôn là nội dung trọng tâm được ông B.Obama hướng đến khi ông nhấn mạnh tới "lời hứa lớn" đối với sự tăng trưởng kinh tế tại các nước châu Mỹ, và khẳng định Washington không "quay lưng lại" và "lãng quên" mối quan hệ thương mại với các nước khu vực Mỹ Latinh do bị chi phối bởi cuộc chiến của Mỹ tại Irắc và Ápganixtan cũng như các vấn đề toàn cầu khác.
Tổng thống B.Obama khẳng định mối quan hệ giữa Mỹ và các nước Mỹ Latinh là "một trong những mối quan hệ thương mại năng động nhất thế giới hiện nay" và các thị trường đang ngày càng mở rộng tại khu vực này là môi trường lý tưởng cho hàng hóa xuất khẩu của Mỹ. Ông cũng nêu rõ thúc đẩy thương mại với Mỹ Latinh là một nhân tố quan trọng đối với tương lai của nền kinh tế đầu tàu thế giới, có thể giúp tạo ra thêm nhiều việc làm cho thị trường lao động Mỹ và đánh giá cao sự vươn lên mạnh mẽ của nhiều nước trong khu vực này và nêu rõ trong 10 năm qua. Tuy nhiên, điều đó cũng không giúp cho bầu không khí của Hội nghị dễ chịu hơn. Trái với sự đón chào nồng nhiệt mà ông B.Obama nhận được tại Hội nghị ở Trinidad and Tobagonăm 2009, trong hai ngày Hội nghị ở Colombia lần này, ông B.Obama luôn vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ của lãnh đạo các nước thành viên OAS xung quanh chính sách bao vây cấm vận kinh tế, thương mại mà Mỹ áp đặt đối với Cuba kể từ năm 1962, khiến kinh tế của quốc đảo Caribe này thiệt hại khoảng 975 tỉ USD và là rào cản trực tiếp đối với sự phát triển của quốc đảo này.

Tổng thống nước chủ nhà Hoan Manuen Santos đã tuyên bố rằng “không thể chấp nhận” việc Cuba không được tham gia những lần Hội nghị sau của OAS. Còn Tổng thống Argentina Cristina Fernandez đã bất ngờ rời khỏi Hội nghị thượng đỉnh OAS và quay về thủ đô Buenos Aires trước khi Hội nghị thượng đỉnh OAS kết thúc. Ngoại trưởng Argentina Hector Timerman cho biết, các nước tham dự hội nghị đã không đạt được sự nhất trí chung do Mỹ phủ quyết các vấn đề liên quan đến Cuba. Phát biểu của ông này dường như là một lời giải thích cho hành động của bà Cristina Fernandez. Trước khi diễn ra Hội nghị, Tổng thống Ecuado Rafael Correa cũng đã từ chối tham dự để ủng hộ Cuba, và Tổng thống Venezuela Hugo Chavez cũng vắng mặt do đang trong quá trình điều trị ung thư tại Cuba. Mặc dù trong suốt hơn 20 năm qua, Đại Hội đồng Liên hợp quốc đã liên tiếp thông qua các nghị quyết kêu gọi Mỹ chấm dứt lệnh cấm vận trên song đến nay chính quyền B.Obama vẫn tiếp tục duy trì chính sách này.

Ngoài việc Cuba không được mời tham dự Hội nghị lần này thì vấn đề ma túy cũng trở thành vấn đề nóng, gây chia rẽ tại Hội nghị Thượng đỉnh OAS lần thứ 6. Tại Hội nghị, Tổng thống Manuel Santos đã kêu gọi các nước cần thảo luận về những sự lựa chọn khác trong cuộc chiến này vì buôn bán ma túy đang là một tệ nạn nhức nhối ở khu vực bất chấp nỗ lực của các nước. Tổng thống Manuel Santos chỉ rõ, Hội nghị lần này có thể không giải quyết được vấn đề buôn bán ma túy nhưng có thể sẽ là điểm khởi đầu để các nước thảo luận các biện pháp cần thiết. Các nhà lãnh đạo Trung Mỹ cũng đã gặp nhau bên lề Hội nghị để thảo luận về đề xuất của Guatemala trong cân nhắc việc hợp pháp hóa vấn đề tiêu thụ ma túy đường phố. Tuy nhiên, tất cả các nước đều không đạt được đồng thuận chung trong vấn đề này.

Ma túy đã cướp đi hàng chục nghìn sinh mạng ở Mỹ Latinh, không chỉ bởi những vụ thanh trừng giữa các băng nhóm mà còn do tình trạng bạo lực sau khi sử dụng ma túy trong xã hội ngày càng gia tăng. Từ năm 2000 đến nay, với sự tài trợ của Mỹ, Colombia đã chi cho cuộc chiến chống ma túy mỗi năm 8 tỉ USD song vẫn không thể tiêu diệt được tận gốc các băng đảng ma túy tại nước này. Trong khi đó, tại Mêhicô, đã có trên 50.000 người thiệt mạng trong 5 năm qua liên quan tới ma túy. Khi Chính phủ Mexico mạnh tay trấn áp thì các băng đảng ma túy lại đang có dấu hiệu chuyển địa bàn hoạt động sang các nước Trung Mỹ, nơi mà chính phủ có ít nguồn lực hơn để đấu tranh chống loại tội phạm này.

Tại Hội nghị, các vấn đề quan trọng khác của khu vực như chống đói nghèo, thảm họa thiên nhiên, an ninh khu vực và quốc tế, sự hội nhập của châu Mỹ và việc tiếp cận, sử dụng công nghệ cũng được đưa ra thảo luận. Tuy nhiên, Hội nghị lần này đã kết thúc mà không có tuyên bố chung do thiếu sự đồng thuận trong hai điểm liên quan đến vấn đề Cuba. Tổng thống nước chủ nhà Hội nghị Thượng đỉnh OAS, Tổng thống Manuel Santos một lần nữa khẳng định đã đến lúc Mỹ cần phải hướng về Mỹ Latinh khi mà bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vừa qua, các nước trong khu vực tiếp tục duy trì đà tăng trưởng bền vững.

Năm 2011, kim ngạch trao đổi thương mại giữa Mỹ và Mỹ Latinh đã vượt 800 tỉ USD, cao hơn cả kim ngạch hai chiều giữa Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, giới phân tích, trong những năm gần đây, Mỹ đã để mất vai trò đối tác hàng đầu khu vực của mình do phải dồn lực cho khôi phục kinh tế, cuộc chiến tại Afghanistan cũng như các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông và Bắc Phi…. Thay vào đó, Trung Quốc lại đang dần vượt Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn với các nước Mỹ Latinh, đặc biệt là Brazil, Peru và Chile. Theo các chuyên gia nhận định, hiện là thời điểm Washington phải điều chỉnh các chính sách của mình với khu vực này theo hướng cân bằng hơn.

Cũng trong thời gian diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ sáu của Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS), tại Mexico, hàng nghìn đại biểu đại diện cho các tổ chức xã hội và Mặt trận Giải phóng Dân tộc Sandino (FSLN) đã tham gia nhiều hoạt động ủng hộ Cách mạng Cuba trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc gia đoàn kết với Cuba tại khuôn viên Trường Đại học Tự trị Quốc gia Nicaragoa. Trong hai ngày diễn ra Hội nghị, các đại biểu đã tiến hành bàn thảo về cuộc đấu tranh chống sự bao vây cấm vận đơn phương của Mỹ chống lại Cuba trong vòng hơn 50 năm qua, phương thức đấu tranh yêu cầu Mỹ trả lại tự do cho 5 thanh niên Cuba hiện đang bị giam cầm trái phép trên lãnh thổ Mỹ, và các biện pháp hữu hiệu nhằm hoàn thiện các tổ chức cấp cơ sở thuộc phong trào đoàn kết và ủng hộ quốc đảo này. Ngoài các hoạt động chính thức, các đại biểu còn tham dự các hoạt động văn hóa và từ thiện quyên góp quỹ nhằm ủng hộ nhân dân Cuba./.