Ổn định giá ngay từ những tháng đầu năm

TCCSĐT - Người Việt Nam ta có câu “tháng Giêng là tháng ăn chơi”, hay ít ra cũng là thói quen ăn Tết đến hết Rằm. Và những ngày này vẫn đang là thời điểm Tết chưa qua, Rằm chưa tới. Ăn Tết gồm ăn và chơi. Cả hai hoạt động này đều liên quan trực tiếp và gián tiếp với thị trường, giá cả, với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo nên bức tranh kinh tế xã hội chung.

Những ngày Tết chưa qua, Rằm chưa đến này, giá lương thực, thực phẩm, hoa, rau củ quả khá ổn định, trái ngược hẳn với những lo ngại ban đầu của nhiều người rằng sau Tết giá các loại hàng hóa này sẽ tăng do nguồn cung hạn hẹp. Hiện tại, giá cả hàng hóa trong phạm vi cả nước đã có xu hướng giảm dần. Ở nhiều thành phố lớn, giá nhìn chung đã giảm 5- 10%, có mặt hàng giảm 20% so với thời điểm giáp Tết…Đây là cơ sở thuận lợi, tạo đà để cơ quan quản lý có điều kiện kiềm chế lạm phát ngay từ quí I năm nay theo đúng chủ trương của Chính phủ. Giá xăng dầu đang trong tình trạng rập rình theo giá xăng dầu thế giới đã ngay lập tức được Bộ Tài chính chỉ đạo không được tăng mà sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu để bình ổn giá bán lẻ trong nước.

Về ngoại tệ, ngay trong ngày 11-2-2011, Ngân hàng nhà nước đã quyết định cho áp dụng liền hai giải pháp trên thị trường tiền tệ. Một là tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng lên mức 20.693 đồng/USD. Hai là thu hẹp biên độ giao dịch ngoại tệ từ cộng trừ (+ - ) 3% xuống còn cộng trừ 1%. Theo tỷ giá mới, các Ngân hàng được niêm yết giá trần bán USD ở mức 20.900 đồng/USD và mức sàn là 20.486 đồng/USD. Việc tăng tỷ giá bình quân này đã tạo tâm lý tốt cho các ngân hàng và doanh nghiệp và cả người dân, bởi đã thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa giá USD theo quy định chính thức của các ngân hàng với giá giao dịch thực tế lâu nay vẫn luôn cao hơn nên phải vòng vo sao cho phù hợp với quy định của pháp luật. Có nghĩa là với tỷ giá mới, ngân hàng và doanh nghiệp không còn phải lo lắng nhiều về giá ngoại tệ dẫn đến không phải lo ngại về nguồn cung ngoại tệ. Và thị trường ngoại tệ sẽ trở nên lành mạnh hơn. Cùng với việc nâng tỷ giá giao dịch, Ngân hàng nhà nước đồng thời hạ biên độ giao dịch xuống cộng trừ 1%. Đây là giải pháp giúp Ngân hàng nhà nước quản lý chặt chẽ hơn và chủ động hơn thị trường ngoại tệ.

Ngân hàng nhà nước cũng cho biết sẽ tiếp tục điều hành tỷ giá bình quân liên ngân hàng tương đối linh hoạt. Các biện pháp này sẽ tạo điều kiện để Ngân hàng nhà nước điều hành tỷ giá chủ động, phù hợp với tình hình cung cầu ngoại tệ, bảo đảm tăng tính thanh khoản của thị trường. Từ đó, sẽ góp phần kiềm chế nhập siêu và hỗ trợ cho việc thực thi chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt hơn. Và thực tế sau khi nâng tỷ giá bình quân liên ngân hàng vào ngày 11-2, ngay ngày 12-2 Ngân hàng nhà nước cũng đã điều chỉnh tăng tỷ giá này cho sát thêm với thực tế.

Có nghĩa là diễn biến giá cả, tiền tệ những ngày của tháng đầu tiên sau Tết này đang diễn biến theo xu hướng ổn định. Tuy nhiên, bên cạnh những điểm mừng đó, vẫn còn đó những lo lắng khác. Ví như, những yếu tố tiềm ẩn tạo sức ép giữ giá cao hoặc tăng giá vẫn còn. Từ trong Tết đến nay, giá cả đã tăng lúc ít, lúc nhiều. Và theo đà đó, mặt bằng giá mới của nhiều mặt hàng cũng lên một mức mới cao hơn. Những ngày này giá có chững lại và cũng có giảm nhưng mức giảm vẫn chưa tương xứng với mức đã tăng.

Trong khi đó, lễ hội đang đồng loạt diễn ra trên phạm vi cả nước nhất là tại các trung tâm lớn kéo theo mức cung cầu hàng hóa và dịch vụ tăng mạnh, giá cả cũng sẽ tăng. Thêm nữa, lương cơ bản của khu vực doanh nghiệp đã tăng từ tháng 1, lương cơ bản của cán bộ công chức sẽ nâng lên từ tháng 5 tới. Và thường thì lương chưa kịp tăng, giá cả đã tăng đón đầu. Nhiều cá nhân khác có vốn thì đầu tư vào bất động sản, vàng, ngoại tệ lúc này cũng sẽ góp phần tạo áp lực tăng giá cả.

Và còn đó diễn biến trên thị trường tài chính tiền tệ ngân hàng đang khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại. Theo phản ánh lãi suất vay ngân hàng những ngày này được chào ở mức 18-20%/năm, thậm chí có ngân hàng cổ phần đưa ra mức 21%/năm. Theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, với giá vốn như thế, hoạt động sản xuất kinh doanh phải đạt lãi trên 30% thì mới dám vay để hoạt động, nhưng mức lãi như thế thì gần như là không tưởng trong điều kiện hiện nay. Cùng với tăng lãi suất cho vay, lãi suất huy động tiết kiệm cũng lặng lẽ được đẩy lên và tổng mức người gửi tiền được hưởng có nơi đã lên tới 16%/năm trong khi giá trần đã được thống nhất là 14%/năm. Nếu cứ đà này, lãi suất cao ấy sẽ khiến sản xuất đình đốn, hoặc nếu có hoạt động sản xuất kinh doanh thì sẽ tác động đến giá thành sản xuất kinh doanh, tác động đến giá bán hàng hóa dịch vụ và quay vòng góp phần không nhỏ vào làm tăng mức lạm phát.

Tình hình này càng đòi hỏi sự điều hành vừa linh hoạt vừa kiên định theo hướng ổn định nền kinh tế, kiềm chế lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội. Về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ ngày 11-2 đã ra công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Tân Mão cần tiếp tục chỉ đạo thực hiện toàn diện các giải pháp, nhiệm vụ đã đề ra, trong đó, ưu tiên tập trung chỉ đạo ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và đầu tư, bảo đảm an sinh xã hội./.