Văn hóa Công an nhân dân Việt Nam: Thành tố quan trọng và động lực phát triển của nền văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Vai trò và nội hàm của văn hóa Công an nhân dân Việt Nam trong văn hóa dân tộc

Văn hóa CAND được hiểu là hệ thống các giá trị, chuẩn mực, truyền thống tốt đẹp hình thành trong quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của lực lượng CAND. Những giá trị đó thấm nhuần lý tưởng cách mạng, cốt lõi là trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân dựa trên phẩm chất kỷ luật, liêm chính và nhân văn. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa mang ý nghĩa phải soi đường cho quốc dân đi. Người đặc biệt quan tâm giáo dục lực lượng CAND về bản sắc văn hóa truyền thống của mình với phương châm “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Chủ nghĩa Mác - Lê-nin nhìn nhận văn hóa như một bộ phận của kiến trúc thượng tầng, chịu sự quy định bởi cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội. Trong xã hội có giai cấp, văn hóa mang tính giai cấp; đối với lực lượng vũ trang cách mạng, bản chất giai cấp công nhân chi phối trực tiếp văn hóa và hoạt động của lực lượng ấy. Các nhà kinh điển khẳng định sự ra đời, tồn tại của lực lượng vũ trang luôn gắn với nhà nước và phục vụ lợi ích giai cấp thống trị. Do đó, lực lượng CAND mang bản chất giai cấp công nhân, đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là yêu cầu xuyên suốt để xây dựng văn hóa CAND. Sự lãnh đạo của Đảng bảo đảm cho văn hóa CAND luôn phát triển đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Văn kiện Đảng nhiều lần nhấn mạnh, phát triển văn hóa phải gắn chặt với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, trong đó có xây dựng văn hóa trong các tổ chức đảng, văn hóa công vụ và đạo đức công vụ. Gần đây nhất, Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7-1-2026, của Bộ Chính trị, “Về phát triển văn hóa Việt Nam” khẳng định: Các giá trị văn hoá phải được gắn kết chặt chẽ, hài hòa, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Đối với CAND, một lực lượng vũ trang trọng yếu, việc xây dựng văn hóa càng phải gắn liền với công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng về chính trị, tư tưởng đạo đức, tổ chức và cán bộ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn: “Công an của ta là Công an nhân dân, vì dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc”⁽¹⁾, làm công an không phải để làm “quan cách mạng” mà là “đầy tớ của nhân dân”. Nhiệm vụ của CAND trước hết là bảo vệ và phục vụ nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền nhân dân. Vì vậy, CAND “thực sự trung thành, tôn kính, thương yêu dân”, luôn ghi nhớ “dân như nước, mình như cá”, phải biết “dựa vào dân, không được xa rời dân”. Trong “Thư gửi đồng chí Giám đốc Công an Khu XII” (tháng 3-1948), Người đã đề ra Sáu điều về tư cách người công an cách mệnh, trở thành chuẩn mực đạo đức định hướng cho văn hóa CAND: Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính. Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ. Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành. Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép. Đối với công việc, phải tận tuỵ. Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo⁽²⁾. Đây là di sản tinh thần vô giá, thể hiện tập trung tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng CAND.

Đảng ta luôn đề cao nhiệm vụ xây dựng “con người có nhân cách” và “môi trường văn hóa lành mạnh” trong toàn xã hội, trong đó nhấn mạnh văn hóa trong Đảng, trong hệ thống chính trị và văn hóa công vụ. Đối với lực lượng công an, Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ Công an đã ban hành những văn bản chuyên biệt để lãnh đạo công tác này, như Nghị quyết số 05-NQ/ĐUCA, ngày 28-9-2021, về nâng cao chất lượng công tác văn hóa, văn nghệ đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; Chỉ thị số 14/CT-BCA, ngày 11-9-2014 của Bộ trưởng Bộ Công an về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác văn hóa, văn nghệ CAND trong thời kỳ mới, nhằm cụ thể hóa đường lối văn hóa của Đảng trong lĩnh vực công tác công an, làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi mặt hoạt động của lực lượng. Có thể nói, văn hóa CAND là một biểu hiện sinh động của “nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” trong môi trường lực lượng vũ trang nhân dân.

Biểu hiện và giá trị cốt lõi của văn hóa Công an nhân dân Việt Nam trong xây dựng lực lượng, bảo vệ an ninh quốc gia

Trải qua thực tiễn hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu, lực lượng CAND đã hun đúc nên nhiều giá trị tốt đẹp cốt lõi của văn hóa CAND. Những giá trị này vừa là kết tinh truyền thống vẻ vang của lực lượng, vừa là phẩm chất cần có để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ.

Thứ nhất, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Đây là yêu cầu bản chất và xuyên suốt, là giá trị cốt lõi tạo nên sức mạnh của CAND. Điều này xuất phát từ quan điểm của Mác - Lê-nin về tính giai cấp của lực lượng vũ trang và từ nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối lực lượng CAND⁽³⁾. Mỗi cán bộ, chiến sĩ công an luôn khắc sâu lý tưởng “chỉ biết còn Đảng thì còn mình”, xem sự sống còn của Đảng cũng là lẽ sống của chính mình. Lòng trung thành với Đảng hòa quyện với tinh thần phụng sự Tổ quốc, nhân dân, thể hiện qua lời thề sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhân dân. Trong lịch sử, lực lượng CAND đã chứng minh phẩm chất trung thành vô hạn đó bằng biết bao chiến công và sự hy sinh anh dũng. Hơn 14.800 liệt sĩ và gần 6.000 thương binh, bệnh binh công an đã ngã xuống hoặc mang thương tật trong sự nghiệp giữ gìn an ninh Tổ quốc⁽⁴⁾. Những con số đó minh chứng rằng văn hóa trung thành, tận hiến vì lý tưởng cách mạng đã ăn sâu vào máu thịt của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ công an, tạo nên bản lĩnh chính trị vững vàng để lực lượng công an luôn “đứng mũi chịu sào” nơi trận tuyến thầm lặng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và cuộc sống bình yên của nhân dân.

Thứ hai, tận tụy với công việc và liêm khiết trong đạo đức là những phẩm chất hàng đầu của người công an cách mạng. Ngay trong Sáu điều Bác Hồ dạy, điều đầu tiên đối với tự mình là “phải cần, kiệm, liêm, chính”, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND luôn nêu cao tinh thần cần cù, gương mẫu, trách nhiệm, không ngừng rèn luyện đạo đức cách mạng, giữ mình trong sạch, không sa ngã trước mọi cám dỗ. Tính liêm chính còn thể hiện ở việc tuyệt đối không lạm dụng quyền lực được giao để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân. Bên cạnh đó, “vì nhân dân phục vụ” là phương châm hành động xuyên suốt, gắn liền với sự tận tụy. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở công an phải “gần dân, hiểu dân, kính trọng, lễ phép với nhân dân”, lấy sự hài lòng, tin yêu của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác. Người chỉ rõ: “Khi nhân dân giúp đỡ ta nhiều thì thành công nhiều… giúp đỡ ta hoàn toàn thì thắng lợi hoàn toàn”⁽⁵⁾. Thấm nhuần lời dạy đó, CAND luôn dựa vào dân, gắn bó máu thịt với nhân dân, coi việc giữ gìn an ninh, trật tự cũng là sự nghiệp của toàn dân.

Thứ ba, tinh thần nhân văn thấm đượm trong sứ mệnh của lực lượng CAND là bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân. Bản chất “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ” quy định lực lượng công an phải ứng xử nhân ái, giàu tình người trong quá trình công tác. Nhân văn, nhân ái trước hết thể hiện ở việc công an luôn xuất phát từ lợi ích của nhân dân khi tham mưu với Đảng, Nhà nước về các chủ trương, chính sách bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, “việc gì có lợi cho dân thì kiên quyết làm, việc gì có hại cho dân thì kiên quyết tránh”. Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, tinh thần nhân văn được thể hiện qua quan điểm nghiêm trị kẻ xấu, nhưng đồng thời khoan hồng, giáo dục cải tạo người lầm lỗi để họ có cơ hội hoàn lương. Chính sách xử lý tội phạm của lực lượng Công an nhân dân luôn quán triệt tính nhân văn sâu sắc, trừng trị để răn đe, cảnh tỉnh, nhưng mục đích cao nhất là cứu vớt, cảm hóa người vi phạm trở thành công dân lương thiện. CAND luôn là lực lượng tuyến đầu trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, sẵn sàng dấn thân để bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Chúng ta đã chứng kiến nhiều tấm gương cán bộ, chiến sĩ quên mình lao vào vùng lũ, biển lửa cứu dân; hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ xung phong chi viện vào tâm dịch COVID-19 giai đoạn 2021 - 2022, coi việc bảo vệ sức khỏe, an toàn của nhân dân là trên hết⁽⁶⁾.

Thứ tư, CAND luôn đề cao văn hóa tôn trọng luật pháp và giữ gìn kỷ luật, kỷ cương nội bộ. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải gương mẫu chấp hành Hiến pháp, pháp luật và điều lệnh CAND, “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Văn hóa CAND đòi hỏi từng cá nhân có ý thức tổ chức kỷ luật tự giác, chấp hành mệnh lệnh, phục tùng sự phân công để bảo đảm sức mạnh và hiệu quả hành động thống nhất. Như lời thề danh dự CAND đã ghi: “tuân nghiêm kỷ luật, giữ gìn bí mật quốc gia”. Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay, tinh thần thượng tôn pháp luật càng phải được quán triệt sâu sắc trong toàn lực lượng. Ngành công an kiên quyết đấu tranh chống những biểu hiện vi phạm kỷ luật, suy thoái đạo đức trong nội bộ, tăng cường giáo dục, rèn luyện, siết chặt kỷ cương, làm cho các giá trị liêm chính, kỷ luật thấm nhuần trong từng tổ chức và cá nhân, thực sự “trong sạch, vững mạnh” như mục tiêu Nghị quyết số 12-NQ/TW, ngày 16-3-2022, “Về đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới” mà Bộ Chính trị đề ra.

Những vấn đề đặt ra đối với xây dựng văn hóa Công an nhân dân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Bối cảnh kỷ nguyên mới hiện nay được đặc trưng bởi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực đời sống, trong đó có văn hóa và an ninh. Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7-1-2026, của Bộ Chính trị, “Về phát triển văn hóa Việt Nam” chỉ rõ, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, cùng với tác động của cuộc cách mạng khoa học, công nghệ đang làm thay đổi căn bản các chuẩn mực ứng xử và hệ giá trị văn hóa, đặt ra nhu cầu cấp thiết về định vị quốc gia trong trật tự thế giới mới. Đối với lực lượng CAND, kỷ nguyên số hóa và toàn cầu hóa vừa mở ra cơ hội để hiện đại hóa lực lượng, nâng cao hiệu quả công tác, vừa đặt ra những thách thức mới đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Trước hết, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao trong hoạt động của ngành công an đang diễn ra mạnh mẽ. Thực hiện chủ trương của Chính phủ về xây dựng Chính phủ số và quốc gia số, Bộ Công an đã ban hành Chương trình chuyển đổi số trong CAND đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Quyết định số 2612/QĐ-BCA, ngày 20-4-2021) để tiên phong áp dụng công nghệ trong các mặt công tác. Công an nhân dân đã trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong nhiều dự án trọng điểm, xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống căn cước công dân gắn chip, triển khai Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg) về ứng dụng dữ liệu dân cư phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Việc đi đầu trong cuộc cách mạng số chính là biểu hiện của văn hóa đổi mới, sáng tạo trong CAND, một khía cạnh mới của văn hóa CAND thời kỳ Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Quá trình chuyển đổi số đặt ra yêu cầu về văn hóa công vụ trên không gian mạng, cán bộ, chiến sĩ công an khi làm việc trong môi trường số phải thích ứng với tư duy mới, phương pháp làm việc mới nhưng vẫn giữ chuẩn mực đạo đức, tác phong, ứng xử đúng mực.

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế mang đến cả thời cơ lẫn thách thức cho văn hóa và an ninh. Các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng công nghệ cao, các phương tiện truyền thông xã hội để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, tung các thông tin xấu độc, xuyên tạc nhằm “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang của ta một cách tinh vi, nguy hiểm hơn. Trước tình hình đó, văn hóa CAND với tính kiên định, bản lĩnh càng phát huy vai trò như một “rào chắn tự miễn dịch” với các quan điểm sai trái, thù địch. Lực lượng công an đã và đang chủ động đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng, văn hóa của Đảng, bảo vệ an ninh văn hóa, tư tưởng, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng của Chiến lược An ninh quốc gia thế kỷ XXI. Không những vậy, hội nhập quốc tế yêu cầu người chiến sĩ công an phải có tầm nhìn và hiểu biết rộng hơn về văn hóa, pháp luật quốc tế, phải giữ vững bản sắc, lập trường trong hợp tác đa phương. Thực tế cho thấy lực lượng CAND đã tích cực mở rộng giao lưu, hợp tác về văn hóa với công an, cảnh sát các nước; cử cán bộ tham gia các sứ mệnh quốc tế (như lực lượng gìn giữ hòa bình, phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia). Trong quá trình hợp tác quốc tế, văn hóa CAND chính là nền tảng giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ tự tin hội nhập với bạn bè quốc tế.

Kỷ nguyên mới đặt ra những vấn đề mới về xây dựng lực lượng CAND. Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dưới tác động mặt trái của kinh tế thị trường và hội nhập đã len lỏi vào một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ công an. Để phòng ngừa “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ, việc xây dựng văn hóa CAND càng cần được chú trọng như một giải pháp căn cơ. Văn hóa CAND với những giá trị chuẩn mực sẽ tạo nên “sức đề kháng” cho mỗi tổ chức, cá nhân trước cám dỗ và ảnh hưởng tiêu cực từ bên ngoài. Đảng ủy Công an Trung ương đã xác định tiếp tục lấy học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy CAND làm kim chỉ nam, nội dung cốt lõi trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng và văn hóa CAND thời kỳ mới; kết hợp chặt chẽ việc xây dựng văn hóa CAND với các phong trào thi đua yêu nước, với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; coi trọng nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; người chiến sĩ CAND phải giữ vững “tâm trong, trí sáng”, có đủ phẩm chất, năng lực ngang tầm nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Giải pháp phát huy vai trò văn hóa Công an nhân dân Việt Nam trong xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện đại, đậm đà bản sắc

Để văn hóa CAND thật sự trở thành một động lực phát triển của văn hóa dân tộc trong giai đoạn mới, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giữ gìn, bồi đắp và lan toả hơn nữa những giá trị văn hóa tốt đẹp của lực lượng CAND.

Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng bản lĩnh, lý tưởng và đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ công an. Đây là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”, bảo đảm cho văn hóa CAND phát triển đúng hướng. Các cấp ủy, tổ chức đảng trong CAND quán triệt sâu sắc và thực hiện thường xuyên Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân Việt Nam như kim chỉ nam trong giáo dục, rèn luyện cán bộ. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn chặt với xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo Nghị quyết, Kết luận Hội nghị Trung ương 4 khóa XI, XII và XIII và tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Thông qua đó, ngày càng bồi đắp ở mỗi cán bộ, chiến sĩ lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc, nhân dân; tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; ý thức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; sự trong sạch, tận tụy, “danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất”. Đây chính là nền tảng để văn hóa CAND bền vững và lan tỏa.

Hai là, nêu cao vai trò tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong xây dựng văn hóa CAND. Người đứng đầu đơn vị phải thật sự là tấm gương sáng về phẩm chất, lối sống, tinh thần trách nhiệm để cấp dưới noi theo. Thực tế cho thấy ở đơn vị nào lãnh đạo gương mẫu, đề cao văn hóa ứng xử thì ở đó kỷ luật, nền nếp tốt, nội bộ đoàn kết, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Do vậy, cấp ủy công an các đơn vị, địa phương cần xác định xây dựng văn hóa CAND vừa là nhiệm vụ tập thể, vừa là trách nhiệm cá nhân của từng đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt. Phát huy vai trò của chi bộ, tổ chức đoàn, hội trong giám sát, nhắc nhở việc tu dưỡng đạo đức, lối sống của hội viên, đoàn viên thanh niên. Kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện lệch chuẩn văn hóa, đồng thời biểu dương, nhân rộng gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến trong toàn lực lượng.

Ba là, hoàn thiện các thiết chế, quy tắc nhằm nâng cao văn hóa ứng xử và đạo đức công vụ trong CAND. Cần tiếp tục rà soát, bổ sung các quy định về quy tắc ứng xử, điều lệnh nội vụ phù hợp với tình hình mới, đặc biệt là quy tắc ứng xử của CAND trên môi trường số, các phương tiện truyền thông xã hội. Mỗi đơn vị cần cụ thể hóa các giá trị cốt lõi (trung thành, tận tụy, nhân văn, kỷ cương…) thành những tiêu chí thi đua, nội quy, chuẩn mực hành vi hằng ngày để cán bộ, chiến sĩ dễ nhớ, dễ thực hiện. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành kỷ luật, điều lệnh; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm tư cách đạo đức, vi phạm kỷ luật để làm gương răn đe, tạo môi trường kỷ cương lành mạnh. Thưởng phạt nghiêm minh, khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc về xây dựng đơn vị văn hóa, giữ vững kỷ luật. Các thiết chế văn hóa như nhà truyền thống công an, bảo tàng công an, phòng Hồ Chí Minh, câu lạc bộ, thư viện,… cần được đầu tư và phát huy hiệu quả để vừa phục vụ đời sống tinh thần cán bộ, chiến sĩ, vừa giáo dục truyền thống, bồi đắp lý tưởng cho thế hệ trẻ trong ngành.

Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp với đổi mới phương pháp giáo dục, tuyên truyền về văn hóa CAND. Trong thời đại số, có thể tận dụng các nền tảng công nghệ để lan tỏa thông điệp, giá trị văn hóa tốt đẹp. Tổ chức nhiều hơn các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu lịch sử, truyền thống CAND để cán bộ, chiến sĩ trẻ hào hứng tham gia, vừa học vừa giải trí. Triển khai chuyển đổi số trong công tác đào tạo, bồi dưỡng về chính trị, văn hóa ở các học viện, trường công an; ứng dụng E-learning, bài giảng điện tử, phim tài liệu,... giúp nội dung giáo dục truyền thống trở nên sinh động, hấp dẫn. Bên cạnh đó, cần tăng cường sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài CAND. Thông qua hình ảnh người chiến sĩ công an trên phim ảnh, sân khấu, âm nhạc một cách chân thực và lay động, những phẩm chất cao đẹp của văn hóa CAND sẽ thấm sâu hơn vào lòng công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Việc này góp phần xây dựng “thương hiệu văn hóa” của lực lượng CAND, tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong xã hội đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự.

Năm là, văn hóa CAND muốn bền vững cần được nuôi dưỡng trong lòng nhân dân và tiếp thu chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại. Do đó, cần không ngừng củng cố mối quan hệ gắn bó mật thiết của công an với nhân dân, thực hiện tốt phương châm “ở đâu khó, ở đó có công an”. Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Khi người dân hiểu, tin yêu và tích cực ủng hộ lực lượng công an, chính họ sẽ trở thành chủ thể cùng xây dựng môi trường văn hóa an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Mặt khác, trong bối cảnh hội nhập, cần chủ động học hỏi kinh nghiệm xây dựng văn hóa, đạo đức nghề nghiệp từ lực lượng cảnh sát, an ninh các nước tiên tiến, thông qua các chương trình giao lưu, đào tạo, hội thảo quốc tế; tăng cường cử cán bộ công an tham gia các diễn đàn quốc tế về thực thi pháp luật và nhân quyền, gìn giữ hòa bình,... để trau dồi kiến thức, kỹ năng và quảng bá hình ảnh Việt Nam. Chú trọng công tác ngoại giao văn hóa trong CAND. Sự tương tác, hòa nhập một cách tự tin, cầu thị nhưng giữ vững nguyên tắc sẽ giúp văn hóa CAND ngày càng phong phú, phù hợp với chuẩn mực chung nhưng vẫn mang đậm dấu ấn dân tộc.

Sáu là, gắn việc phát huy văn hóa CAND với chiến lược xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Mục tiêu của xây dựng văn hóa CAND là đóng góp xây dựng con người và xã hội Việt Nam tốt đẹp hơn, như Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 và Kết luận số 76-KL/TW ngày 4-6-2020, của Bộ Chính trị. Lực lượng công an cần phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành trong hệ thống chính trị để triển khai các chương trình giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống lành mạnh trong cộng đồng. Thông qua hoạt động nghiệp vụ, công an chủ động phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi lệch chuẩn, sản phẩm văn hóa độc hại, tệ nạn xã hội làm băng hoại thuần phong mỹ tục. Tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương đưa tiêu chí an ninh, an toàn vào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, cơ quan, trường học. Khi an ninh, trật tự được bảo đảm, người dân yên tâm lao động, sáng tạo, từ đó các giá trị văn hóa tốt đẹp mới có môi trường thuận lợi để lan tỏa. Bằng chính việc thực hiện tốt chức năng bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ gìn bình yên cho xã hội, lực lượng CAND đã góp phần kiến tạo không gian phát triển văn hóa - xã hội cho đất nước, đóng góp vào sự phát triển nền văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập. 

Như vậy, văn hóa CAND với những giá trị cốt lõi như trung thành, tận tụy, liêm chính, nhân văn, kỷ cương đã hòa quyện trong dòng chảy chung của văn hóa dựng nước, giữ nước của dân tộc. Bước vào kỷ nguyên mới, văn hóa CAND tiếp tục được Đảng, Nhà nước xác định là động lực nội sinh đặc biệt quan trọng để xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Việc phát huy những giá trị của văn hóa CAND còn góp phần làm sâu sắc hệ giá trị văn hóa Việt Nam. Văn hóa CAND sẽ tiếp tục là động lực nội sinh thôi thúc mỗi cán bộ, chiến sĩ phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng là “chỗ dựa bình yên” của nhân dân, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong kỷ nguyên mới./.

-------------------------

(1), (2), (5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 5, tr. 498 -499; t. 7, tr. 270 
(3)  PGS. TS Vũ Trọng Lâm: “Phát huy vai trò của văn hóa trong xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 18-8-2023, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/quoc-phong-an-ninh-oi-ngoai1/-/2018/828132/phat-huy-vai-tro-cua-van-hoa-trong-xay-dung-luc-luong-cong-an-nhan-dan-viet-nam-that-su-trong-sach%2C-vung-manh%2C-chinh-quy%2C-tinh-nhue%2C-hien-dai.aspx
(4) “Công an nhân dân - “Thanh bảo kiếm”, “lá chắn thép” bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân: Bài 2: Dựa vào dân, vì bình yên, hạnh phúc của nhân dân”, Cổng Thông tin điện tử Công an thành phố Hải Phòng, ngày 13-8-2025, https://congan.haiphong.gov.vn/Tin-hoat-dong-cua-CATP/Vi-An-ninh-To-quoc/Cong-an-nhan-dan---Thanh-bao-kiem-la-chan-thep-bao-ve-Dang-Nha-nuoc-va-nhan-dan-Bai-2-Dua-vao-dan-vi-binh-yen-hanh-phuc-cua-nhan-dan-173646.html
(6) Trung tướng, PGS. TS Trần Quốc Tỏ: “Xây dựng văn hóa Công an nhân dân theo Sáu điều Bác Hồ dạy về Tư cách người Công an cách mệnh”, Cổng Thông tin điện tử Đại học An ninh nhân dân, https://dhannd.bocongan.gov.vn/xay-dung-van-hoa-cong-an-nhan-dan-theo-sau-dieu-bac-ho-day-ve-tu-cach-nguoi-cong-an-cach-menh-a-1764