Quận Bình Thạnh đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế

TCCS - Bình Thạnh nằm về phía Đông Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, là một vùng đất ở vị trí chiến lược quan trọng, từng là trung tâm kinh tế - văn hóa - chính trị của một tỉnh và có truyền thống kinh doanh của một đô thị; sông Sài Gòn bao quanh ba mặt là tiềm năng để phát triển du lịch và giao thông đường thủy; trung tâm Bà Chiểu - Gia Định được xác định là một trong những hệ thống trung tâm của Thành phố (Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định).

Phát triển nhanh trên cơ sở chuyển dịch cơ cấu kinh tế đúng hướng và những vấn đề đặt ra

Những năm 90 của thế kỷ XX, bằng nhiều hình thức và bước đi thích hợp, quận Bình Thạnh đã khởi động sức sáng tạo của nhân dân trong sản xuất - kinh doanh, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát huy nội lực, kích thích kinh tế tăng trưởng...

Trong giai đoạn 2001 - 2005, Bình Thạnh đã đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, trong đó chú trọng phát triển thương mại, dịch vụ. Từ năm 2006 đến nay, kinh tế quận Bình Thạnh có những bước phát triển bền vững, trong đó khu vực dịch vụ phát triển theo đúng định hướng, chuyển động khá rõ nét, phát triển đa dạng, phong phú so với các giai đoạn trước.

Thương mại - dịch vụ bình quân hằng năm tăng 37,74%; giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu, thủ công nghiệp tăng 78,26%, bình quân hằng năm tăng 13,9%. Hiện nay, số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tăng 1,47, tổng vốn đầu tư tăng 5,22 lần so với 5 năm trước, trong đó số doanh nghiệp ngành thương mại - dịch vụ chiếm 88,9%, với tổng vốn đầu tư là 73%, chiếm 78% tổng thu ngân sách của quận. Bình Thạnh tập trung lãnh đạo thực hiện củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã, tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã nâng cao sức cạnh tranh, doanh số bình quân hằng năm tăng 12,5%.

Tổng thu thuế hằng năm tăng bình quân là 27%. Tổng thu ngân sách của quận tăng bình quân 23%/năm, bảo đảm cân đối chi ngân sách thường xuyên, đồng thời nâng tỷ trọng chi cho đầu tư phát triển: 30%; chi sự nghiệp giáo dục - đào tạo: 30,66%; chi sự nghiệp y tế, văn hóa, thể dục thể thao, xã hội: 10,64%.

Công tác đầu tư phát triển, nâng cấp kết cấu hạ tầng được đẩy mạnh. Nhiều dự án công trình đã được đầu tư, triển khai việc chỉnh trang, xây dựng mới tại nhiều khu vực; nhiều khu dân cư mới được hình thành; kết cấu hạ tầng, như đường giao thông, mạng lưới điện, mạng lưới thông tin, trụ sở làm việc, trường học, bệnh viện, công viên cây xanh... được đầu tư, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của quận.

Đời sống nhân dân được cải thiện, thu nhập của người dân được nâng lên. Bình Thạnh là một trong 5 quận đầu tiên của Thành phố hoàn thành mục tiêu chương trình xóa đói, giảm nghèo giai đoạn 2 và tiếp tục chủ động triển khai chương trình giảm hộ nghèo, nâng hộ khá.

Hệ thống chính trị trong quận được củng cố, trình độ, năng lực lãnh đạo của Đảng bộ quận từng bước được nâng lên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, tạo được sự tin tưởng gắn bó và tham gia tích cực của quần chúng nhân dân trong tiến trình xây dựng Bình Thạnh thành quận trung tâm của Thành phố ngày càng văn minh, hiện đại hơn.

Tuy vậy, trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thương mại - dịch vụ thời gian qua, Bình Thạnh vẫn còn một số hạn chế, bất cập:

- Chất lượng tăng trưởng, phát triển và hiệu quả của ngành dịch vụ còn thấp, phát triển dưới mức tiềm năng. Sự phát triển chủ yếu dựa vào số lượng cơ sở tăng, còn chất lượng hoạt động của từng thành phần kinh tế, từng ngành hàng vẫn còn nhiều hạn chế. Hoạt động của ngành dịch vụ còn phân tán, chưa hình thành các trung tâm thương mại chuyên doanh.

Hoạt động dịch vụ tư nhân của quận đang ở giai đoạn khởi đầu với quy mô nhỏ, hiệu quả còn thấp. Trong cơ cấu doanh thu của dịch vụ phần lớn chủ yếu dựa vào ngành thương nghiệp, còn doanh thu trong ngành khách sạn, ăn uống và các dịch vụ khác chiếm tỷ trọng thấp, hoạt động chưa vượt ra khỏi phạm vi địa bàn quận. Dịch vụ quốc doanh và hợp tác xã chưa tìm được chỗ đứng trên thị trường, với số lượng cơ sở chiếm tỷ trọng không đáng kể.

Tiềm năng, thế mạnh của quận về vốn, lao động, đất đai, vị trí địa lý, cảnh quan thiên nhiên... chưa được khai thác đúng mức trong quá trình phát triển kinh tế nói chung và phát triển ngành dịch vụ nói riêng.

- Quy hoạch sử dụng đất và quản lý đô thị còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng bộ, gắn kết với quá trình quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội. Hạ tầng kỹ thuật và xã hội chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế. Hạ tầng kỹ thuật trong thời gian qua đã được đầu tư, xây dựng nhiều nhưng không đều, chỉ tập trung mở rộng ở khu vực phía đông bắc.

- Môi trường kinh doanh và đầu tư còn có những bất cập đối với nhu cầu phát triển kinh tế. Những chính sách thu hút đầu tư chưa rõ ràng, chưa đủ sức hấp dẫn, thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước. Thu ngân sách còn nhiều bất cập, vẫn còn tồn tại một thực trạng sót hộ trong quá trình quản lý thu thuế.

- Tốc độ tăng dân số cơ học nhanh, nhất là dân nhập cư, đa số là dân nghèo, nên đã ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế và tốc độ đô thị hoá của quận.

Hướng đi cho tương lai

Quận Bình Thạnh được quy hoạch phát triển thành một phần trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh. Với tiềm năng về lao động, đất đai, sông rạch, cảnh quan thiên nhiên, quận có những lợi thế để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển mạnh thương mại - dịch vụ, du lịch. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận lần thứ IX đã chủ trương hình thành các cụm kinh tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế khai thác được tiềm năng, thế mạnh và phát huy nội lực hoạt động kinh doanh có hiệu quả.

Để cụ thể hóa chủ trương trên, Bình Thạnh đã xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế đến năm 2020, trong đó xác định:

- Tổ chức xây dựng quy hoạch phát triển ngành nghề sản xuất - kinh doanh và dịch vụ, nghiên cứu hình thành các khu vực chuyên doanh hoặc một số trục đường trọng điểm, từng bước hình thành các cụm thương mại - dịch vụ. Trong đó, tập trung phát triển các ngành dịch vụ cao cấp, có giá trị gia tăng cao ở các tuyến đường động lực phát triển kinh tế như đường Nguyễn Hữu Cảnh, Điện Biên Phủ, Phan Đăng Lưu...; dịch vụ du lịch kết hợp nghỉ dưỡng ở các khu vực ven sông Sài Gòn, Bình Quới - Thanh Đa...

- Tạo điều kiện phát triển nhanh các cụm kinh tế trọng điểm, đạt nhịp độ tăng trưởng cao. Từ chỗ chỉ tập trung phát triển cho cụm trung tâm của quận chuyển sang quy hoạch tập trung phát triển 4 cụm, bao gồm cụm trung tâm (phường 1, 2, 3, 14, 15 và 17); cụm 2 (phường 5, 6, 7, 11, 12 và 13); cụm 3 (phường 19, 21 và 22) và cụm 4 (phường 24, 25, 26, 27, 28).

Việc hình thành và phát triển các cụm kinh tế là để khai thác lợi thế của quận, phát huy tính năng động của các doanh nghiệp, người dân với sự định hướng của chính quyền địa phương nhằm nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế, đồng thời bảo đảm xây dựng phát triển quận Bình Thạnh thành đô thị văn minh, hiện đại.

Để thực hiện có hiệu quả quy hoạch và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thương mại - dịch vụ, quận tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Xây dựng kế hoạch phân kỳ tổ chức triển khai thực hiện quy hoạch sau khi được ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt; xây dựng, hoàn chỉnh và công bố danh mục các dự án để các nhà đầu tư tiếp cận và tham gia; giám sát, quản lý việc triển khai thực hiện các dự án, công trình xây dựng đã có chủ đầu tư theo đúng tiến độ, kịp thời nắm bắt và tháo gỡ khó khăn.

- Tập trung triển khai quy hoạch ngành, quy hoạch chi tiết phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch mạng lưới chợ trên địa bàn quận; hỗ trợ các chủ đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại Văn Thánh, Thanh Đa, Bình Lợi; hoàn thành việc kêu gọi đầu tư khu kinh doanh thương mại đa chức năng chợ - trung tâm thương mại Bà Chiểu; từng bước hình thành một số tuyến đường chuyên doanh: Phan Đăng Lưu, Bạch Đằng, Điện Biên Phủ, Nguyễn Hữu Cảnh.

- Phát triển ngành kinh doanh theo hướng: không cấp đăng ký kinh doanh cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh các ngành nghề gây ô nhiễm môi trường; đối với các cơ sở gây ô nhiễm môi trường, thì yêu cầu có lộ trình di dời, chuyển đổi theo kế hoạch cụ thể của từng giai đoạn. Với các ngành xác định hạn chế theo quy hoạch hoặc các dịch vụ “nhạy cảm”, quản lý cấp phép phù hợp với quy hoạch của từng giai đoạn, kiểm tra thường xuyên và đột xuất, nếu phát hiện các vi phạm về điều kiện kinh doanh, đề xuất biện pháp chế tài không cấp giấy phép kinh doanh tại địa điểm vi phạm, không phụ thuộc vào việc thay đổi chủ đầu tư.

Đối với các ngành nghề ưu tiên, như sản xuất sạch có giá trị gia tăng cao, các ngành dịch vụ cao cấp và du lịch, được đưa vào chương trình ưu đãi về vốn, hỗ trợ về thông tin, đào tạo nhân lực... Quận tổ chức bộ phận hỗ trợ về pháp lý và thủ tục để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư. Đối với các tuyến đường chuyên doanh, việc phổ biến chủ trương của quận về khuyến khích kinh doanh các ngành hàng truyền thống và mới để người dân tự giác điều chỉnh ngành nghề kinh doanh cho phù hợp... được coi trọng.

- Tiến hành sáp nhập, hợp nhất các hợp tác xã thương mại - dịch vụ, nhằm tạo điều kiện để các hợp tác xã mở rộng quy mô, mạng lưới kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác; phấn đấu đến cuối năm 2012 hoàn thành việc sáp nhập, hợp nhất 6 hợp tác xã thương mại - dịch vụ.

- Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế trên địa bàn quận. Ngoài các giải pháp thúc đẩy phát triển các cơ sở đào tạo và dạy nghề, chính quyền đóng vai trò cầu nối tích cực và hỗ trợ liên kết giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo; đề xuất các chính sách hỗ trợ tích cực về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

- Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn từ các thành phần kinh tế. Tiếp tục tính toán chi tiết nguồn vốn cho phát triển trong từng giai đoạn, từ đó xác định nhu cầu vốn ngân sách và huy động vốn từ các thành phần kinh tế. Rà soát quỹ đất công, thu hồi đất mà các đơn vị sử dụng lãng phí hoặc vi phạm quy định về sử dụng đất.

- Nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước trên lĩnh vực kinh tế, đổi mới phương thức quản lý chợ phù hợp với yêu cầu cuộc sống, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường công tác kiểm tra xử lý các trường hợp vi phạm trong lĩnh vực kinh tế. Nâng cao vai trò trách nhiệm của thủ trưởng các đơn vị trong thực hiện cơ chế tự chủ tài chính; tăng cường công tác kiểm tra việc chấp hành các quy định về chế độ tài chính, tài sản công; nghiêm túc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong lĩnh vực quản lý tài chính và tài sản nhà nước.

- Đẩy mạnh việc thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, khuyến khích tạo mọi điều kiện cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm./.