Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ trao Giải thưởng VinFuture lần thứ 5

Cùng dự buổi lễ có: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc; đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành trung ương, địa phương.

Lễ trao giải có sự tham dự của GS Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture, hai nhà sáng lập Quỹ VinFuture là Chủ tịch Tập đoàn Vingroup Phạm Nhật Vượng và Phó Chủ tịch Thường trực Tập đoàn Vingroup Phạm Thu Hương, cùng các đại sứ, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam, thành viên Hội đồng Giải thưởng, Hội đồng Sơ khảo VinFuture và các nhà khoa học hàng đầu trong nước, quốc tế.

Sau 5 năm ra đời với sứ mệnh thúc đẩy khoa học phụng sự nhân loại, VinFuture đã trở thành điểm đến uy tín của cộng đồng khoa học thế giới, quy tụ nhiều chủ nhân Nobel và các giải thưởng danh giá khác, đồng thời kết nối giới nghiên cứu đi tìm lời giải cho những câu hỏi cấp thiết nhất của thời đại. Với chủ đề “Cùng vươn mình - Cùng thịnh vượng”, giải thưởng năm nay cổ vũ mạnh mẽ cho khát vọng phát triển dựa trên nền tảng của sự đoàn kết và tiến bộ, đồng thời tôn vinh sức mạnh của khoa học - công nghệ trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách toàn cầu. Đó là lời khẳng định cam kết sẻ chia và kiến tạo cơ hội bình đẳng cho mọi người dân, mọi quốc gia. Đó cũng là tinh thần vượt qua giới hạn tri thức, thúc đẩy hợp tác toàn cầu và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân loại.

Phát biểu tại Lễ trao giải, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, nhìn lại hành trình 5 năm qua, có thể khẳng định, giải thưởng này không chỉ vinh danh các công trình khoa học xuất sắc mà còn tạo ra những cuộc đối thoại, diễn đàn quý báu giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách, từ đó, những tư tưởng mới, cách tiếp cận mới, mô hình hợp tác mới được khơi mở và lan tỏa rộng rãi. Nhìn lại hành trình 5 năm, giải thưởng đã trở thành điểm hội tụ của tri thức toàn cầu với hơn 6.000 đề cử từ gần 110 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đến nay, 48 nhà khoa học được tôn vinh đều là những nhân vật lỗi lạc, đóng vai trò định hình các lĩnh vực khoa học mũi nhọn từ trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch đến y học chính xác và an ninh lương thực.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao tâm huyết cùng những nỗ lực bền bỉ của các nhà sáng lập Quỹ VinFuture. Với việc dành nguồn lực to lớn để kiến tạo giải thưởng, ông Phạm Nhật Vượng và phu nhân đã góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn cao đẹp, đồng thời quảng bá sâu rộng hình ảnh một Việt Nam giàu trí tuệ, nhân ái và khát vọng vươn lên tới bạn bè quốc tế. Chủ tịch Quốc hội cũng chân thành cảm ơn Hội đồng giải thưởng về tinh thần trách nhiệm cao, giữ vững các quan điểm khoa học độc lập, tạo uy tín và thành công của giải.

Năm nay, giải thưởng tiếp tục khẳng định sức hút mạnh mẽ với 1.705 hồ sơ đề cử, tăng gấp gần 3 lần so với mùa giải đầu tiên. Nhấn mạnh ý nghĩa của những thành tựu này, Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Những công trình nghiên cứu sẽ tiếp tục lan tỏa cảm hứng, củng cố niềm tin của xã hội vào sức mạnh của khoa học - công nghệ trong việc giải quyết những vấn đề cấp bách toàn cầu”.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thế giới đang đối mặt với nhiều biến động phức tạp. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, biến động kinh tế và cả những rủi ro chưa từng biết tới từ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới, đòi hỏi mỗi quốc gia phải tìm ra con đường phát triển phù hợp. Khoa học chỉ thực sự phát huy sức mạnh khi có sự hợp tác quốc tế sâu rộng, bình đẳng và bền bỉ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu mốc phát triển mới như: đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật, xác định xây dựng pháp luật là “đột phá của đột phá”, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hội nhập quốc tế trong tình hình mới, phát triển kinh tế tư nhân, giáo dục đào tạo, y tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trọng yếu của giai đoạn phát triển mới. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 193/2025/QH15, mở đường cho những cơ chế thử nghiệm đặc thù, tạo không gian sáng tạo và điều kiện thuận lợi hơn để các nhà khoa học, doanh nghiệp triển khai các ý tưởng, sáng chế, phục vụ yêu cầu của thực tiễn.

Bên cạnh chủ trương đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ nhằm phục vụ các mô hình phát triển xanh, Việt Nam cam kết chung tay cùng cộng đồng khoa học thế giới giải quyết các vấn đề chung của nhân loại. Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Chúng tôi sẵn sàng đồng hành với các quốc gia, tổ chức, viện nghiên cứu trên tinh thần cởi mở, trách nhiệm và tôn trọng lẫn nhau, đồng thời khẳng định Việt Nam sẽ luôn là điểm đến tin cậy để các giá trị sáng tạo được sẻ chia và lan tỏa mạnh mẽ".

Nhắc lại quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm coi khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là con đường sống còn, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ Việt Nam cam kết xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi để các mô hình đổi mới sáng tạo được triển khai hiệu quả và an toàn, góp phần tích cực trong sự phát triển của khu vực và thế giới.

Tại buổi lễ, Giáo sư Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture chia sẻ niềm tự hào khi được đồng hành cùng Quỹ trong sứ mệnh lớn lao, tôn vinh những phát kiến khoa học mang lại lợi ích thiết thực cho hàng triệu, thậm chí hàng tỷ người trên thế giới.

"Các nhà khoa học được vinh danh năm 2025 đã mang đến những khám phá khoa học xuất sắc, góp phần tạo ra lợi ích lớn lao cho xã hội, cả về phúc lợi con người lẫn phát triển bền vững. Công trình của họ nhắc chúng ta rằng khoa học không chỉ là tri thức, mà còn là trách nhiệm - trách nhiệm đóng góp vào tương lai tốt đẹp hơn cho hành tinh và các thế hệ tiếp theo", Giáo sư Richard Henry Friend cho biết.

Gửi lời chúc mừng tới các nhà khoa học đoạt giải, Giáo sư Richard Henry Friend nhấn mạnh, đây là minh chứng cho giá trị của sự bền bỉ, tinh thần phụng sự và niềm tin vào sức mạnh của tri thức, mong muốn các nhà khoa học sẽ tiếp tục phát huy những nghiên cứu xuất sắc của mình để tiếp tục mang đến nhiều lợi ích hơn nữa cho cộng đồng thế giới.

Trong 5 mùa giải, VinFuture đã vinh danh nhiều nhà khoa học xuất sắc, những người sau đó tiếp tục được ghi nhận bằng các giải thưởng danh giá khác của thế giới. Trong đó, có Giáo sư Omar Yaghi - người được vinh danh Nobel Hóa học 2025 cho các nghiên cứu về cấu trúc khung mở kim loại - hữu cơ (MOFs) mở ra các ứng dụng lớn cho năng lượng sạch. Ông là chủ nhân Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới năm 2021. Sau hai năm đoạt Giải thưởng Chính VinFuture, Giáo sư Katalin Kariko và Giáo sư Drew Weissman đã nhận Giải Nobel Y sinh năm 2023.

Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới năm 2022 được trao cho John Jumper và Demis Hassabis (Google DeepMind) với đột phá về mô phỏng cấu trúc protein bằng AI, đưa họ đến với Giải Nobel Hóa học 2024. Năm 2024, Giáo sư Geoffrey Hinton được vinh danh với Giải thưởng Chính VinFuture cũng đồng thời nhận Nobel Vật lý trong cùng năm.

Nhận định Lễ trao giải là dấu ấn đặc biệt khép lại Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture với chuỗi thảo luận đa ngành sôi nổi từ y sinh, nông nghiệp, tự động hóa thông minh đến phát triển bền vững, Giáo sư Richard Henry Friend bày tỏ niềm tin VinFuture đang vươn mình mạnh mẽ, vượt ra khỏi khuôn khổ của một giải thưởng thường niên. VinFuture đã thực sự trở thành cầu nối hội tụ tinh hoa tri thức thế giới, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và hiện thực hóa khát vọng phụng sự nhân loại.

Xuyên suốt Lễ trao giải, thông điệp “Cùng vươn mình - Cùng thịnh vượng” của VinFuture 2025 được kể lại bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, kết hợp cùng bản sắc Việt Nam. Những tiết mục được chuẩn bị công phu tái hiện hành trình 5 năm của VinFuture: Từ khởi nguồn khát vọng đến những tác động mang tầm toàn cầu. Bên cạnh các ngôi sao khoa học, sân khấu Lễ trao giải VinFuture 2025 có sự xuất hiện của Alicia Keys, biểu tượng âm nhạc toàn cầu, chủ nhân của 17 tượng vàng Grammy danh giá. Trong khi đó, quán quân Intervision 2025 Đức Phúc, trong lần đầu góp mặt, mang đến phần biểu diễn kết hợp nét đẹp văn hóa dân tộc với âm nhạc hiện đại, khắc họa một Việt Nam giàu bản sắc và đang vươn mình mạnh mẽ trên hành trình hội nhập.

Hải Thủy (tổng hợp)