Mục lục Hồ sơ sự kiện số 123 (9-7-2010)

- Con đường tơ lụa

Con đường tơ lụa có vai trò quan trọng trong việc truyền bá nền văn minh cổ đại Trung Quốc sang phương Tây và là tuyến đường giao thương Đông - Tây thời cổ đại, có chiều dài khoảng 7.000 km. Con đường tơ lụa xuất phát từ Tây An, qua hành lang Hà Tây (Cam Túc) đến Đôn Hoàng được chia thành ba nhánh vượt qua Tân Cương. Nhánh Nam đi dọc theo rìa Nam sa mạc Taklamakan, nhánh giữa đi theo phía Bắc sa mạc Taklamakan, còn nhánh Bắc đi theo dãy Thiên Sơn, qua Urumqi… rồi xuyên qua các nước ở vùng Trung Á, Tây Á đến các quốc gia bên bờ Địa Trung Hải.

*** Vấn đề và bình luận

Thành Huy Long - Tơ lụa “mềm” với những cuộc chiến “cứng”

Kể từ khi con đường tơ lụa được khai phá, nhiều thế kỷ qua, tơ lụa giống như một bàn tay vô hình chi phối nền kinh tế thế giới, và những cuộc tranh chấp liên quan đến lợi ích quốc gia thời kỳ đó đều xoay quanh tơ lụa, giống như dầu mỏ ngày nay vậy. Vậy, dải lụa mềm mại và những cuộc chiến tranh đẫm máu có liên hệ gì với nhau?

Trí Anh - Đường sắt cao tốc xuyên lục địa – con đường tơ lụa mới

Trung Quốc đã công bố kế hoạch xây dựng các tuyến đường sắt cao tốc xuyên lục địa. Nếu trở thành hiện thực, mạng lưới giao thông đường sắt này sẽ nối đất nước đông dân nhất thế giới với các khu vực: Đông Nam Á, Nam Á, Trung Á và châu Âu, tạo thuận lợi lớn trong đi lại, buôn bán.

Phạm Nhẫn - Ý tưởng xưa trong thời nay

Cách đây hơn 2.000 năm, đã có một con đường tơ lụa trên thế giới. Đằng sau cái tên gọi mỹ miều ấy là khát vọng chinh phục và khám phá, phiêu lưu và mạo hiểm, nhưng đồng thời cũng còn là nhu cầu về trao đổi hàng hóa, thông thương buôn bán và giao lưu văn hóa, kết nối các dân tộc và khu vực lãnh thổ. Con đường tơ lụa ấy không chỉ gây dựng được cho mình giá trị xác đáng trong lịch sử, mà còn được trùm phủ bởi nhiều huyền thoại. Vì thế cho nên ngần ấy năm đã trôi qua mà nó không bị quên lãng.

Vũ Tuyết Loan - “Con đường tơ lụa” hiện đại xuyên Á

“Con đường tơ lụa” hiện đại bằng đường bộ và xe lửa xuyên Á là một kế hoạch đầy tham vọng của các nước thuộc tiểu vùng sông Mê Kông, đang từng bước có những tiến triển bước đầu. Tuy nhiên, liệu nó có thành hiện thực?

*** Bên lề sự kiện

Thu Hằng - Hoa Anh túc trên con đường tơ lụa

“Hoa anh túc”, “ma túy” và “con đường tơ lụa” vốn không có gì liên quan đến nhau, nhưng giờ đây ba cụm từ này lại thường xuyên được nhắc đến cùng nhau. Đó là do con đường tơ lụa huyền thoại - nhịp cầu một thời thúc đẩy các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa Á - Âu không còn là con đường vận chuyển hàng hóa đơn thuần của các thương nhân lạc đà, mà đã trở thành tuyến đường vận chuyển ma túy quan trọng của các tập đoàn buôn lậu ma túy xuyên quốc gia.

Việt Ân - Từ những di sản còn lại trên con đường tơ lụa: Hàng nghìn năm giao lưu văn hóa văn minh

Dọc theo con đường tơ lụa là hàng nghìn phế tích. Nhưng những di sản vật chất đó cho thấy, hình ảnh về con đường tơ lụa không chỉ là những đoàn lạc đà lưng chất đầy hàng hóa, tiến về những vùng đất lạ. Điều quan trọng không kém, các di sản đó minh chứng cho sự giao lưu văn hóa văn minh trên con đường tơ lụa.

Quốc Hưng - Uzbekistan khai phá du lịch theo con đường tơ lụa

Nằm trên con đường tơ lụa huyền thoại, Uzbekistan - nước cộng hòa Trung Á thuộc Liên Xô trước đây, đang nỗ lực tìm lại ánh hào quang đã mất thông qua những hoạt động quảng bá rầm rộ những giá trị văn hóa, kiến trúc, tôn giáo... vô giá của mình để thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới. Đã 15 năm qua, Uzbekistan bền bỉ tổ chức Hội chợ Du lịch quốc tế Tashkent. Đây là diễn đàn du lịch lớn nhất ở khu vực Trung Á, thu hút các hãng hàng không và lữ hành từ 25 nước trên thế giới.

Thái Bình - Những con đường tơ lụa trên biển

Những mảnh vụn của các con tàu đắm, những cuộc trục vớt tàu buôn cổ bị chìm dưới đáy đại dương và các phát hiện khảo cổ học khác đã cho thấy rằng, có một con đường tơ lụa trên biển thậm chí còn xuất hiện sớm hơn con đường tơ lụa trên bộ...

*** Kinh tế và hội nhập

Lê Minh Quang - Nợ công - bài toán khó giải của G20

Một trong những chủ đề trọng tâm và “nóng” tại Hội nghị cấp cao Nhóm các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển G20 (Summit G20) ở Toronto (Canada) bế mạc ngày 29-6-2010 là nợ công của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có đa số các thành viên G20, tiếp tục tăng cao so với mức nợ trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đang tiềm ẩn nguy cơ đưa nền kinh tế thế giới chuyển sang giai đoạn khủng hoảng thứ hai, kế tiếp giai đoạn khủng hoảng thứ nhất bùng phát năm 2008 ở Mỹ.

*** Cửa sổ nhìn ra thế giới

Hương Ly - Quan hệ Mỹ - Nga: “Cài đặt lại” từ cả hai phía

Kể từ khi Tổng thống Mỹ B.Obama bước vào Nhà Trắng, chủ trương “cài đặt lại” do ông đề xuất được ví như một kiểu “hàn thử biểu” ghi nhận những động thái mới trong cách ứng xử với Nga. Trên thực tế, để “cài đặt lại” mối quan hệ vô cùng phức tạp giữa hai cựu địch thù từ thời “Chiến tranh lạnh” đều cần có nỗ lực từ cả hai phía, chứ không riêng phía Mỹ. Chuyến thăm Mỹ trong hai ngày 23-6 và 24-6-2010 của Tổng thống Nga D.Medvedev là minh chứng rõ ràng cho xu hướng đó.

Trung Kiên - Tân thủ tướng Nhật Bản dè dặt... chờ thời

Một tháng sau khi ông Naoto Kan trở thành Thủ tướng Nhật Bản, chính trường Nhật vẫn tiềm ẩn bất ổn và mọi chờ đợi đang dồn vào cuộc bầu cử Thượng viện sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 7-2010. Tân thủ tướng tỏ ra dè dặt trong các tuyên bố để… chờ thời, với mục tiêu là Đảng Dân chủ cầm quyền phải nắm được quyền kiểm soát Thượng viện tới đây.

Lý Mạc Phù - Bớt viển vông, thêm thực dụng

Cái câu “tân quan tân chính sách” xem ra rất đúng và rất hợp với chính phủ mới ở Anh. Sau những tuyên cáo về chính sách kinh tế, tài chính, ngân sách và tiền tệ thể hiện sự khác biệt cơ bản so với thời trước, bây giờ đến lượt chính sách đối ngoại.

*** Văn hóa - xã hội

Chính Đạo - Bao cao su “có răng” chống nạn hiếp dâm

Nam Phi là đất nước đang bị nạn tội phạm đe dọa nghiêm trọng. Hồi tháng 2-2010, Tổng thống Nam Phi phải thừa nhận rằng: người dân Nam Phi đang phải sống trong nỗi sợ hãi vì bọn tội phạm giết người. Theo kết quả điều tra của Liên hợp quốc, tiến hành từ năm 1998 đến năm 2000, Nam Phi xếp hạng thứ hai về các vụ tấn công và giết người (tính theo đầu người) và cũng xếp hạng hai về số lượng các vụ hãm hiếp (nếu tính các vụ hãm hiếp trên đầu người, Nam Phi đứng số một). Chính vì vậy, bao cao su “có răng” chống hiếp dâm đã ra đời tại đất nước này!”.

Đào Trung Hiếu - “Cảnh sát I.T”... “lên trời” phá án

Khác với điều tra tội phạm truyền thống như cướp, giết, hiếp…, để “tóm” được một chú “hacker mũ đen” (tin tặc), buộc lính công nghệ phải “cao đòn” hơn chúng. Bài bản đấu tranh cũng khác xưa nhiều, vì đây là thu thập chứng cứ điện tử, mà chúng lại ở… trên trời!

Thu Hường - Sốt vó đối phó với game online

Không phải đến bây giờ, game online và những tác hại của nó mới gióng lên những hồi chuông cảnh tỉnh về hậu quả mà nó gây ra, điển hình là tình trạng bạo lực vì thiếu tiền chơi game...

*** Văn học - nghệ thuật

Mỹ An - Bí quyết Larry King

Sau 25 năm đảm trách chương trình “Larry King live” (Trò chuyện trực tiếp cùng Larry King), “ông Vua truyền hình Mỹ” đã quyết định từ giã sự nghiệp để dành thời gian cho gia đình. Song khi được hỏi về cảm giác lúc sắp nghỉ hưu, Larry King cười và nói: “giống như diễn viên Milton Berle từng nói: “Nghỉ hưu à? Nghỉ cái gì?”, tôi không nghĩ tới chuyện nghỉ hưu. Tôi không phải là người có khả năng “ăn không ngồi rồi”. Nếu đó là một định luật, thì định luật đó không phù hợp với tôi”.

*** Nhân vật với lịch sử

Phùng Kiên - Trương Khiên: Người “khai sinh” con đường tơ lụa

Trương Khiên (164 – 114 Trước công nguyên) là nhà thám hiểm, nhà ngoại giao lỗi lạc của Trung Quốc thời Tây Hán, đồng thời là người có đóng góp quan trọng trong việc khai thông con đường từ Kinh đô Tràng An thời Tây Hán (thuộc Tây An, tỉnh Thiểm Tây ngày nay) sang Tây vực, mở mang con đường tơ lụa trứ danh ngày nay.

*** Tuần trong 5 phút

- Việt Nam

- Thế giới