TCCSĐT - Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, chiều 10-7-2010, Thủ tướng Niu Di-lân Giôn Phi-lip Ki (John Phillip Key) đã đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức Việt Nam từ 10 đến 12-7-2010. Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Thủ tướng Giôn Phi-lip Ki kể từ khi lên nắm quyền tháng 11-2008, nhằm thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Niu Di-lân.

Cùng đi với Thủ tướng có bà Heather Riddell, Đại sứ Niu Di-lân tại Việt Nam; ông Phillip Robert Alexander de Jour, Phó Chánh Văn phòng Thủ tướng Niu Di-lân; ông Geoffrey Kenyon Ward, Vụ trưởng Vụ châu Á, Bộ Ngoại giao - Thương mại Niu Di-lân; ông Timothy William Walshe, Trung tá, Lực lượng Không quân Hoàng gia Niu Di-lân; ông Anthony John Lynch, Cố vấn Chính sách Đối ngoại, Văn phòng Thủ tướng Niu Di-lân.

Thủ tướng John Phillip Key sinh ngày 9-8-1961, tại Ốc-lân (Auckland). Tốt nghiệp Đại học Canterbury ngành truyền thông và tham gia khóa học về nghiên cứu quản lý tại trường Harvard. Từ tháng 11-2008 đến nay, ông đảm nhận chức Thủ tướng Niu Di-lân kiêm Bộ trưởng phụ trách Dịch vụ, Du lịch, An ninh tình báo và Chủ nhiệm Văn phòng An ninh truyền thông Chính phủ.

Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Thủ tướng Giôn Phi-lip Ki kể từ khi lên nắm quyền tháng 11-2008, nhằm thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Niu Di-lân.

Trong 35 năm qua, kể từ khi hai nước Việt Nam và Niu Di-lân thiết lập quan hệ ngoại giao (19-6-1975 – 19-6-2010), quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Niu Di-lân phát triển tốt đẹp. Hai nước đã thiết lập quan hệ Đối tác Toàn diện nhân chuyến thăm chính thức Niu Di-lân của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (tháng 9-2009) và hiện đang tích cực hoàn thiện Chương trình Hành động giai đoạn 2010 – 2014 để cụ thể hóa quan hệ này. Hai bên thường xuyên duy trì việc trao đổi đoàn ở các cấp.

Chiều 11-7, tại Hà Nội, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, Thủ tướng Giôn Phi-líp Ki đã tổ chức chiêu đãi nhân kỷ niệm 35 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Niu Di-lân. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải; lãnh đạo một số bộ, ngành Việt Nam cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp hai nước tham dự. Phát biểu ý kiến, Thủ tướng Giôn Ki nhấn mạnh, 35 năm qua, quan hệ Niu Di-lân - Việt Nam đã được xây dựng trên nền tảng vững chắc. Bên cạnh các dự án hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), các chương trình đào tạo ngoại ngữ, tình nguyện viên mà Niu Di-lân dành cho Việt Nam, các mối quan hệ khác còn được xây dựng trong khuôn khổ ASEAN, APEC. Trên cơ sở của mối quan hệ đối tác toàn diện đã được nâng tầm nhân chuyến thăm chính thức Niu Di-lân của Tổng Bí thư Nông Ðức Mạnh tháng 9-2009, thời gian tới hai nước sẽ tích cực mở rộng các lĩnh vực hợp tác.

Thay mặt Chính phủ và nhân dân Việt Nam, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải bày tỏ vui mừng trước quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước không ngừng phát triển và được nâng lên tầm cao mới. Phó Thủ tướng đánh giá cao các dự án hỗ trợ phát triển của Niu Di-lân dành cho Việt Nam ngày càng tăng về chất lượng và cải thiện về số lượng. Ngoài sự hợp tác hiệu quả về y tế, giáo dục, nông nghiệp... hai nước còn thường xuyên ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Giôn Kisẽ khẳng định hơn nữa mối quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp vốn có; đáp ứng mong muốn và lợi ích chung của nhân dân mỗi nước; vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Hiện nay Niu Di-lân có tổng số 18 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với số vốn đăng ký đạt 96,32 triệu USD, đứng thứ 38/91 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Các dự án của Niu Di-lân tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến (9 dự án) triển khai tại 6 tỉnh, thành phố trên cả nước, tập trung ở Bình Định và Thành phố Hồ Chí Minh. Niu Di-lân bắt đầu giành ODA cho Việt Nam từ năm 1995, và tăng dần đều qua các năm, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, sinh kế nông thôn, giáo dục đào tạo.... Trong năm tài khóa 2009-2010, ODA dành cho Việt Nam đạt 8,1 triệu USD. Các cơ chế hợp tác song phương về kinh tế giữa hai nước được duy trì đều đặn và có hiệu quả. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2009 đạt hơn 320 triệu USD và 4 tháng đầu năm 2010 đạt 127 triệu USD.

Năm 2010, Việt Nam giữ trọng trách Chủ tịchASEAN trùng hợp với thời gian Hiệp định Thương mại tự do ASEAN với Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân (AANZFTA) chính thức có hiệu lực (từ ngày 1-1-2010) tạo thuận lợi và thúc đẩy hợp tác của các bên trên các lĩnh vực trao đổi hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, dịch vụ tài chính, viễn thông, buôn bán hàng điện tử, tài sản trí tuệ, chính sách cạnh tranh và hợp tác kinh tế. Thông qua AANZFTA, khu vực ASEAN được tiếp cận công nghệ của Ô-xtrây-li-a, trong khi Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân được tiếp cận thị trường 600 triệu dân của 10 nước ASEAN.

Ðối với Việt Nam, AANZFTA mở cửa cho hàng loạt sản phẩm như hải sản, hạt điều, đồ gỗ, nông sản, hồ tiêu, cà-phê tiếp cận thị trường Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân dễ dàng hơn. Theo hiệp định, Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân sẽ dần dỡ bỏ hoàn toàn thuế quan cho các mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam trước năm 2020. Riêng các mặt hàng cá, hoa quả tươi, đường, bột giấy và giấy sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn thuế quan trong năm 2010. Trong khi đó, Việt Nam cam kết kể từ 2010, mỗi năm sẽ giảm 5% thuế đối với các sản phẩm sữa của Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân. Thuế đối với thịt bò, thịt cừu và thịt lợn sẽ được giảm theo từng giai đoạn. Ðối với linh kiện ô-tô, phần lớn thuế quan sẽ được dỡ bỏ hoặc giảm còn 5% trước năm 2018./.