Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 5-7 đến ngày 11-7-2010)

Ngày 5-7-2010, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Ngoại giao phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức Diễn đàn Á - Âu (ASEM) về an ninh lương thực bền vững, với sự tham dự của hơn 60 đại biểu các bộ, ngành, Viện nghiên cứu trong nước và các chuyên gia của nhiều nước thành viên ASEM, các tổ chức quốc tế như Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI), Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực của Liên hợp quốc (FAO) cùng các vị đại sứ, đại biện lâm thời của các thành viên ASEM tại Việt Nam. Tại diễn đàn, các đại biểu đã đánh giá tác động của cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu đối với vấn đề an ninh lương thực, những nguyên nhân khiến sản lượng lương thực suy giảm và tăng giá lương thực; trao đổi kinh nghiệm về cách ứng phó với vấn đề an ninh lương thực, về các biện pháp tăng cường phối hợp giữa các thành viên ASEM. Kết quả của diễn đàn sẽ được báo cáo lên Hội nghị cấp cao ASEM lần thứ 8 tại Bỉ vào tháng 10 tới.

2. I-ran nêu các điều kiện nối lại đàm phán

Ngày 6-7-2010, I-ran vừa bất ngờ tuyên bố sẵn sàng nối lại đàm phán với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp và Đức) về chương trình hạt nhân của nước này, với điều kiện các cường quốc làm rõ 3 vấn đề trước khi I-ran cân nhắc nối lại đàm phán. Thứ nhất, các cường quốc phải trả lời câu hỏi liệu các cuộc đối thoại là “nhằm tiếp cận hợp tác hay tiếp tục thù địch hiếu chiến với người I-ran”. Thứ hai, phương Tây cần tỏ rõ “có cam kết tuân thủ luật đối thoại là tránh đe doạ và gây áp lực lên I-ran không”. Và, thứ ba là các cường quốc phải có “quan điểm rõ ràng về kho vũ khí hạt nhân của người Do Thái”. Nếu các điều kiện của Tê-hê-ran được đáp ứng, đàm phán có thể bắt đầu từ ngày 1-9. Đó cũng là thời điểm mà I-ran dự định đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên mang tên Bu-sê (Bushehr) xây dựng ở thành phố Bu-sê vào vận hành. Tuyên bố trên của I-ran lại nhen lên tia hy vọng mới trong tiến trình giải quyết vấn đề hạt nhân vốn gây tranh cãi trong nhiều năm qua.

3. IMF nâng mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Ngày 8-7-2010, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố báo cáo mới về tình hình kinh tế thế giới, nhận định rằng, hoạt động kinh tế thế giới trong sáu tháng đầu năm nay đã tăng khá mạnh và ổn định. Trong quý I, mức tăng trưởng kinh tế đạt hơn 5%, cao hơn mức dự báo, chủ yếu nhờ có mức tăng mạnh tại khu vực châu Á. Với bối cảnh này, IMF đã nâng dự báo mức tăng GDP chung toàn cầu trong năm nay sẽ đạt 4,6%, thay vì mức dự báo 4,1% đưa ra hồi tháng 4-2010. Kinh tế Trung Quốc sẽ đạt mức tăng trưởng 10,5%, Ấn Ðộ: 9,4%, Nhật Bản: 2,4%, Mỹ: 3,3%, Ðức: 1%, IMF cho biết, hoạt động trong các nước khu vực đồng ơ-rô của EU đang ổn định sau những khốn khó mới trong lĩnh vực tài chính. IMF dự báo, mức tăng GDP trên thế giới trong năm 2011 là 4,3%. Về hoạt động của nền kinh tế Mỹ, ông Ri-chát Phi-sơ, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) khu vực Ða-lát dự báo, trong nửa cuối năm 2010, nền kinh tế Mỹ sẽ phát triển chậm hơn so với nửa đầu năm. Nhưng nền kinh tế lớn nhất thế giới này sẽ không bị rơi trở lại tình trạng suy thoái và vì vậy FED không cần tiến hành thêm các biện pháp hỗ trợ về tiền tệ.

4. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ra tuyên bố về vụ tàu chiến Chơ-nan bị đắm

Ngày 9-7-2010, hơn 3 tháng sau khi xảy ra vụ chìm tàu chiến Chơ-nan (Cheonan) của Hàn Quốc làm chết 46 thủy thủ, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã ra Tuyên bố lên án vụ tấn công này. Bản Tuyên bố kết luận các vấn đề liên quan tới vụ chìm tàu nhưng không nêu đích danh lực lượng nào đã tấn công tàu. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc S.Rai-xơ (Susan Rice) ngày 9-7 cho biết, Oa-sinh-tơn hoan nghênh tuyên bố của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Cùng ngày, Nhật Bản cũng đã hoan nghênh tuyên bố trên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đồng thời coi đây là một thông điệp rõ ràng của cộng đồng quốc tế đối với vụ tấn công. Hàn Quốc dẫn lời một quan chức ngoại giao giấu tên nói rằng, Hàn Quốc bày tỏ hài lòng với việc sau một thời gian dài trì hoãn, cuối cùng Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng đã thông qua một tuyên bố, trong đó lên án vụ tấn công tàu Chơ-nan. Tân Hoa xã đưa tin, Trung Quốc cho rằng tuyên bố trên nên được vận dụng như là cơ hội "để khép lại" vụ việc này. Trong khi đó, Đại sứ Triều Tiên tại Liên hợp quốc Sin Son Ho đã chỉ trích tuyên bố chủ tịch của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về vụ chìm tàu Chơ-nan.

5. Nga và Mỹ giải quyết xong vụ bê bối gián điệp

Ngày 9-7-2010, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố khẳng định, Mát-xcơ-va và Oa-sinh-tơn đã thực hiện thỏa thuận trao đổi gián điệp. Theo đó, Mỹ đã trục xuất 10 công dân Nga về nước sau khi họ đã nhận tội "làm gián điệp nước ngoài bất hợp pháp" trong phiên tòa tại Niu Oóc. Ðổi lại, Nga đã ân xá 4 người bị giam tại Mát-xcơ-va vì tội làm gián điệp cho phương Tây. Tuyên bố của Mát-xcơ-va nêu rõ, thỏa thuận trao đổi gián điệp giữa Nga và Mỹ dựa trên lý do nhân đạo và theo xu hướng cải thiện quan hệ Nga - Mỹ. Các nhà phân tích cho rằng, việc các bị cáo nhanh chóng thú tội có thể giúp tránh được việc bị giam giữ kéo dài do giới chức hai nước lo ngại vụ việc này có thể làm gián đoạn sự cải thiện quan hệ Nga - Mỹ. Trong đó, hai nước đang hợp tác trên nhiều vấn đề như Mỹ giúp thúc đẩy quá trình đàm phán gia nhập Tổ chức thương mại thế giới của Nga, giải quyết chương trình hạt nhân của I-ran và nhiều vấn đề khác

6. Bãi công ở nhiều nước châu Âu

Tuần qua, có khoảng 35 nghìn người ở Thủ đô A-ten và Thành phố Thê-xa-lô-ni-ki, miền bắc Hy Lạp đã xuống đường để phản đối chính sách kinh tế khắc khổ của chính phủ. Khoảng 50 chuyến bay trong nước phải hủy bỏ, trong khi tuyến đường sắt chở khách ra sân bay chính ở A-ten đã bị cắt. Một bến cảng chính ở Hy Lạp bị phong tỏa khiến dịch vụ phà phải hủy bỏ, ảnh hưởng hàng nghìn hành khách đi lại giữa các đảo. Khách du lịch nhiều nước hủy bỏ các chuyến tham quan Hy Lạp, gây thiệt hại hàng triệu ơ-rô cho ngành du lịch của nước này. Tại Tây Ban Nha, cuộc tổng đình công của nhân viên hệ thống tàu điện ngầm ở Thủ đô Ma-đrít kéo dài ba ngày liền nhằm phản đối chính phủ cắt giảm 5% lương, đã khiến hàng triệu người đi tàu điện ngầm phải tìm các phương tiện giao thông khác để đi làm hoặc đến sân bay. Đây là cuộc đình công lớn đầu tiên kể từ năm 1991 ở hệ thống tàu điện ngầm Ma-đrít, phương tiện vận chuyển khoảng hai triệu lượt khách/ngày. Trước đó, tại Pháp, I-ta-li-a, Bồ Ðào Nha đã diễn ra các cuộc đình công, biểu tình phản đối chính sách kinh tế khắc khổ của chính phủ. Làn sóng bãi công có nguy cơ lan rộng ở châu Âu, khiến Thống đốc Ngân hàng trung ương Pháp C.Noi-ê cảnh báo, các nước khu vực này có thể mất tới mười năm để đưa tài chính công vào mức ổn định.

*** Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 28-6 đến ngày 4-7-2010)