Hướng nội để đối ngoại

Quách Quỳnh
00:23, ngày 17-01-2014
TCCSĐT - Phần lớn thời gian trong năm 2013 thuộc về năm đầu tiên trong nhiệm kỳ cầm quyền thứ hai của Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe). Những gì mà ông S. A-bê đã làm kể từ khi trở lại cầm quyền đủ để cho thấy sự khác biệt rất cơ bản về quan điểm chính sách so với lần cầm quyền ngắn ngủi trước đó. Việc ông tới thăm đền Y-a-su-ku-ni trong năm 2013 là bằng chứng mới nhất nhưng không phải duy nhất.
Về kinh tế, tài chính và tiền tệ thì những chủ định chính sách của Thủ tướng Sin-dô A-bê đã được thâu tóm trong biệt danh A-bê-nô-míc (Abenomics). Thuở ban đầu, chính sách kinh tế, tài chính và tiền tệ này gây tranh cãi sôi động ở trong cũng như bên ngoài nước Nhật Bản. Hơn một năm sau, công bằng và khách quan mà nói thì chính sách ấy đã đưa lại kết quả đáng kể và rõ nét, giúp nước này dần thoát ra khỏi tình trạng giảm phát dai dẳng nhiều năm nay. Đương nhiên, những rủi ro mà nó mang lại cho nước này về kinh tế, tài chính, tiền tệ và cả xã hội cũng không hề nhỏ và cũng dần trở thành thách thức mới đối với chính phủ của Thủ tướng Sin-dô A-bê.

Sự khác biệt so với lần cầm quyền trước, lần này Thủ tướng Sin-dô A-bê thể hiện rõ nét hơn rất nhiều ở chính sách đối ngoại, an ninh, quốc phòng và quân sự. Ngay trong năm đầu tiên sau khi trở lại cầm quyền ở Nhật Bản, Thủ tướng Sin-dô A-bê đã không hạ hoả mà còn leo thang căng thẳng với Trung Quốc, sẵn sàng đối đầu với nước này ở khu vực về mọi phương diện. Trung Quốc cũng góp phần mình vào việc làm cho cặp quan hệ song phương này trở nên trắc trở và đối địch nhất trong tất cả các cặp quan hệ song phương của Trung Quốc và Nhật Bản với các đối tác của mình. Bắt đầu từ việc Chính phủ của Thủ tướng Sin-dô A-bê bỏ tiền ra mua lại từ sở hữu tư nhân 03 trong số 05 hòn đảo ở quần đảo trên biển Hoa Đông mà Trung Quốc tranh chấp chủ quyền (02 hòn đảo còn lại đã thuộc sự quản lý của Chính phủ Nhật Bản).

Tiếp đến là chuyện tăng ngân sách quân sự và quốc phòng, mua sắm hàng loạt thiết bị quân sự hiện đại nhằm tăng cường đáng kể không chỉ khả năng phòng thủ mà còn cả khả năng tấn công của Nhật Bản. Điều đó có nghĩa là sự chuẩn bị của đất nước mặt trời mọc không chỉ để đối phó với chiến tranh mà còn nhằm chủ động hơn trong việc tiến hành chiến tranh. Bên cạnh đó, Nhật Bản còn có cả những động thái bất chấp Trung Quốc như tăng cường mối quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ; công khai ủng hộ Phi-líp-pin trong cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ giữa Trung Quốc và nước này ở Biển Đông; cho máy bay quân sự của Nhật Bản cùng với máy bay quân sự của Mỹ bay qua không phận quần đảo ở biển Hoa Đông mà Trung Quốc tranh chấp chủ quyền sau khi Trung Quốc đơn phương coi không phận đó là Vùng nhận diện phòng không.

Và mới đây nhất là chuyện Thủ tướng Sin-dô A-bê tới thăm đền Y-a-su-ku-ni. Hơn nữa hiện nay Nhật Bản đã chủ động đẩy mạnh hợp tác với ASEAN nói chung và các thành viên ASEAN nói riêng để cùng nhau nỗ lực tập hợp lực lượng ở khu vực nhằm đối phó với sự trỗi dậy và những hành động quân sự của Trung Quốc ở khu vực Đông Á.

Tất cả những biện pháp chính sách trên của Thủ tướng Sin-dô A-bê đều phục vụ mục tiêu bao trùm là tranh thủ dư luận xã hội và củng cố sự hậu thuẫn chính trị ở Nhật Bản. Thủ tướng Sin-dô A-bê muốn xây dựng một nước Nhật Bản mới có vị thế, vai trò và ảnh hưởng mới ở khu vực cũng như trên thế giới. Vì thế ông đã đề ra mục tiêu cần nhanh chóng phục hồi kinh tế và thay đổi hiến pháp bị áp đặt từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay vốn không để cho Nhật Bản có được vị thế, vai trò và ảnh hưởng nói trên. Cho nên Thủ tướng Sin-dô A-bê muốn và cần phải tranh thủ lực lượng dân tộc chủ nghĩa ở trong Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của mình cũng như trên chính trường và trong nội bộ xã hội ở Nhật Bản. Hướng nội là nét đặc thù nhất trong toàn bộ quan điểm chính sách cầm quyền của Thủ tướng Sin-dô A-bê. Hướng nội như thế để thực thi chính sách đối ngoại và an ninh, hay nói đúng hơn, hướng nội là nền tảng và sự bảo đảm để ông S. A-bê tự tin và kiên định trong chính sách đối ngoại và an ninh.

Từ đó có thể thấy, trong thời gian tới Thủ tướng Sin-dô A-bê chưa dễ dàng và sớm sẵn sàng giảm bớt căng thẳng với Trung Quốc và chưa dành ưu tiên cho cả mối quan hệ với Hàn Quốc lẫn những dự án về hợp tác và liên kết chính trị, kinh tế và thương mại ở khu vực Đông Bắc Á./.