Nga, Gru-di-a chấp thuận kế hoạch do Pháp bảo trợ

Tổng thống Pháp Ni-cô-lát Xác-cô-di công bố Nga và Gru-di-a đồng ý với kế hoạch hòa bình sửa đổi do Pháp bảo trợ nhằm chấm dứt xung đột ở Nam Ô-xê-ti-a sau khi Mát-xcơ-va ngừng các hoạt động quân sự tại nước này.

Thông tin trên được Tổng thống Ni-cô-lát Xác-cô-di thông báo tại cuộc họp báo với Tổng thống Gru-di-a Mi-khai-in Sa-a-ca-svi-li sáng 13-8, ở thủ đô Tbi-li-xi củaGru-di-a.

Kế hoạch hòa bình sửa đổi bao gồm 6 nguyên tắc là tất cả các bên từ bỏ vũ lực; ngừng hoàn toàn hành động quân sự; cho phép tự do tiếp cận viện trợ nhân đạo; lực lượng vũ trang Gru-di-a rút về các căn cứ; binh lính Nga trở về các vị trí trước khi xảy ra xung đột; tiến hành thảo luận quốc tế về quy chế tương lai của hai vùng lãnh thổ đang đòi ly khai Nam Ô-xê-ti-a và Áp-kha-di-a cũng như về các biện pháp bảo đảm an ninh ở 2 khu vực này.

Tổng thống Xác-cô-di cho biết văn bản này sẽ được trình lên cuộc họp ngoại trưởng các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) trong ngày 13-8 và là cơ sở cho một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về vấn đề Nam Ô-xê-ti-a. Ông Xác-cô-di cũng cho biết EU sẵn sàng triển khai binh sĩ gìn giữ hòa bình tại Gru-di-a nếu tất cả các bên liên quan đồng ý.

Cũng tại cuộc họp báo, Tổng thống Sa-a-ca-svi-li tuyên bố Gru-di-a sẽ "không từ bỏ sự toàn vẹn lãnh thổ của mình trong bất kỳ kế hoạch hòa bình nào" và khẳng định "toàn vẹn lãnh thổ và sự trực thuộc của Nam Ô-xê-ti-a và Áp-kha-di-a với Gru-di-a là thực tế không ai có thể nghi ngờ".

Lãnh đạo 5 nước đồng minh thân cận nhất của Gru-di-a gồm Ba Lan, U-crai-na, Ét-tô-ni-a, Lát-vi-a và Lít-va đã phát biểu tại một cuộc mít tinh lớn ở Tbi-li-xi bày tỏ "tình đoàn kết" với Gru-di-a.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp cảnh báo Mát-xcơ-va sẽ có các "biện pháp bổ sung" nếu binh lính Gru-di-a không rút về các căn cứ theo kế hoạch hòa bình sửa đổi.

Hãng tin Interfax dẫn lời ông La-vrốp tuyên bố: "Chúng tôi sẽ buộc phải có các biện pháp bổ sung để ngăn chặn bất kỳ khả năng lặp lại hành động gây hấn của Gru-di-a ở Nam Ô-xê-ti-a".

Ông La-vrốp cũng khẳng định Gru-di-a phải ký một thỏa thuận ràng buộc về pháp lý để từ bỏ vũ lực và quân đội Gru-di-a không chỉ rút khỏi Nam Ô-xê-ti-a mà cả những vùng đất tại Gru-di-a.

Trước đó, ngày 12-8, Thư ký Hội đồng An ninh Gru-di-a, ông Ca-kha Lô-ma-ni-a cho biết nước này đã kiện Nga lên Tòa án Tư pháp Quốc tế (ICJ) vì hành vi "thanh lọc sắc tộc" ở Gru-di-a.

ICJ cũng xác nhận trong đơn kiện, Gru-di-a cáo buộc Nga đã vi phạm Công ước Quốc tế năm 1965 về chấm dứt tất cả các hình thức phân biệt chủng tộc (CERD) trong 3 lần "can thiệp" ở Nam Ô-xê-ti-a và Áp-kha-di-a trong thời gian từ năm 1990 đến tháng 8-2008.

Gru-di-a đề nghị ICJ yêu cầu Nga tuân thủ công ước này; chấm dứt tất cả các hành động quân sự ở Gru-di-a, kể cả ở Nam Ô-xê-ti-a và Áp-kha-di-a và rút binh lính Nga khỏi Gru-di-a.

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cũng cho biết đã nhận được thông báo về tình hình xung đột ở Nam Ô-xê-ti-a và có thể sẽ mở cuộc điều tra sơ bộ về vấn đề này.

Đáp lại động thái mới của Gru-di-a, Tổng thống Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép nhắc lại cáo buộc của Nga cho rằng Gru-di-a phạm tội "diệt chủng" khi tiến hành các cuộc tấn công trong tuần trước vào Nam Ô-xê-ti-a nhằm giành lại quyền kiểm soát đối với tỉnh này.

Ông Mét-vê-đép cho biết Nga sẽ gửi các cáo buộc này lên các tòa án quốc tế nhằm đưa những người phạm tội ra trước công lý.

Theo một người phát ngôn Văn phòng Bộ Tư pháp Nga, Tổng thống Gru-di-a Sa-a-ca-svi-li có thể bị khởi tố ở Nga vì "phạm tội chống lại các lợi ích của Nga".

Tại cuộc họp ở Bỉ, các nước thành viên NATO chỉ trích Nga sử dụng bạo lực "không tương xứng" với Gru-di-a và bày tỏ sự ủng hộ đối với nước này bằng tuyên bố một ngày nào đó Gru-di-a sẽ gia nhập NATO.

Theo đề nghị của Gru-di-a, Tòa án Nhân quyền châu Âu kêu gọi Nga kiềm chế các hành động có thể đe dọa tính mạng và sức khỏe của dân thường, cho phép các nhân viên cứu trợ khẩn cấp Gru-di-a hỗ trợ người bị thương qua một "hành lang nhân đạo".

Tòa cũng cho rằng hai bên cần thông báo cho tòa biết về những biện pháp nhằm thực hiện hoàn toàn công ước này.

Song song với những nỗ lực ngoại giao con thoi nhằm làm dịu bớt cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Gru-di-a liên quan đến vấn đề Nam Ô-xê-ti-a, các cơ quan cứu trợ nhân đạo đã có mặt tại các khu vực chiến sự ở Gru-di-a để trợ giúp thường dân và khắc phục hậu quả nhằm tránh nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây.

Ngày 12-8, các cơ quan cứu trợ quốc tế đã được huy động để giúp khoảng 100.000 người Gru-di-a mất nhà cửa do cuộc xung đột với Nga. Các nhà chức trách cũng đã đưa toàn bộ những người nước ngoài được sơ tán trước đó tại Gru-di-a tới Pa-ri (Pháp).

Người phát ngôn Cao ủy Liên hợp quốc về Người tị nạn (UNHCR) Rôn Rét-mun cho biết chiếc máy bay đầu tiên mang theo hàng viện trợ gồm lều bạt, chăn màn và cả xăng dầu cùng thiết bị nấu nướng đã hạ cánh xuống sân bay Tbi-li-xi cùng ngày.

Ủy ban Chữ thập Đỏ Quốc tế (ICRC) cũng đã gửi 15 tấn hàng viện trợ gồm thuốc men và nhiều loại nhu yếu phẩm cần thiết khác đến khu vực xung đột tại Gru-di-a.

Theo số liệu của Nga và Gru-di-a, khoảng 100.000 người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa do cuộc xung đột ở Nam Ô-xê-ti-a, trong đó trên lãnh thổ Nga có khoảng 30.000 người tị nạn Nam Ô-xê-ti-a.

Phát biểu trước báo giới tại Tbi-li-xi, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Mát-thiu Brai-đờ cho biết Oa-sinh-tơn đang phối hợp với Chính phủ Gru-di-a và các cơ quan tài chính quốc tế triển khai gói viện trợ kinh tế nhằm duy trì ổn định và phục hồi nền kinh tế vốn đang lao đao của Gru-di-a.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ và Ốt-xtrây-li-a đã khuyến cáo tất cả công dân hai nước rời khỏi Gru-di-a cũng như không nên đến nước này do cuộc xung đột Nga - Gru-di-a vẫn chưa lắng dịu.

Theo Bộ Ngoại giao Ốt-xtrây-li-a, có 15 người nước này tại Gru-di-a và hiện chưa xác định được có ai bị thương trong cuộc xung đột đang diễn ra ở nước này không.

Người phát ngôn bộ này, ông An-đrây Tót-đơ (Andrew Todd) kêu gọi mọi công dân nên xem xét rời khỏi Gru-di-a ngay lập tức khi biên giới vẫn mở cửa. Những người không thể đi hoặc lựa chọn cách ở lại thì nên ở trong nhà và theo dõi tin tức báo chí về tình hình an ninh cũng như mức độ an toàn./.