Hiểu đúng và sẵn sàng ứng phó với dịch cúm A/H1N1

TCCSĐT - Theo các chuyên gia WHO, trên thế giới, tính đến thời điểm hiện nay, vi-rút H1N1 tuy chưa gây ra bệnh nghiêm trọng cho các bệnh nhân mắc phải, nhưng người dân vẫn rất cần phải biết cách tự phòng chống cho bản thân cũng như học cách đối mặt với dịch cúm này.

Nhằm hỗ trợ và cung cấp cho phóng viên báo chí, những người làm công tác truyền thông những thông tin cập nhật, chính xác xung quanh dịch cúm A/H1N1, tránh gây hoang mang trong dư luận, trong hai ngày 18 và 19-5-2009, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam, Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã phối hợp tổ chức hội thảo “Vai trò của truyền thông trong đại dịch”.

Không để có những “khoảng trống” thông tin

Các chuyên gia cho rằng, báo chí có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền về dịch bệnh nói chung và dịch cúm A/H1N1 nói riêng. Bởi, thứ nhất, khi đại dịch bùng phát, ngay cả những người không thường xuyên tiếp cận với các phương tiện truyền thông cũng sẽ tìm đến những phương tiện thông tin đại chúng để tìm kiếm thông tin. Thứ hai, khi thông tin được cung cấp tới người dân một cách chính xác và kịp thời sẽ không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn cứu sống được nhiều người. Thứ ba, một khi đại dịch xảy ra, giới truyền thông sẽ không tránh khỏi những thách thức, áp lực, sự quan tâm đặc biệt của công chúng trong và ngoài nước. Nếu nguồn tin chính thức không đáp ứng được yêu cầu của công chúng sẽ tạo ra một khoảng trống về thông tin, và khoảng trống đó sẽ bị lấp đầy bởi những thông tin không đầy đủ, thiếu chính xác, thậm chí là thông tin nguy hiểm, phá hoại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng.

Cúm A/H1N1: biểu hiện và cách thức lây lan

Tại Hội thảo, các chuyên gia y tế cũng đã nêu rõ những điểm khác nhau giữa các chủng cúm như: cúm gia cầm (cúm gà H5N1), cúm mùa (hay còn gọi là bệnh cúm), cúm lợn; cúm đại dịch (cúm A/H1N1); kinh nghiệm và cách xử lý khi có đại dịch liên quan đến bệnh cúm.

Biểu hiện của cúm A/H1N1:

Triệu chứng của cúm A/H1N1 cũng giống như bệnh cúm thông thường, trước tiên là có sốt (thường trên 38oC), ngủ li bì, ăn không ngon miệng, đồng có những biểu hiện về hô hấp như ho, đau họng, sổ mũi và đôi khi kèm theo những triệu chứng khác như nhức mỏi, đau mình, thậm chí đau bụng, ói hoặc đi cầu.

4 cách để ngăn ngừa dịch cúm:

- Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, xúc miệng thường xuyên bằng nước sát khuẩn TB.

- Thu thập thông tin cho bản thân và người khác về cúm và duy trì thói quen tốt cho sức khỏe như luyện tập thể thao, sinh hoạt hợp lý.

- Giữ khoảng cách với người nói chuyện, đặc biệt nếu bị ốm (khoảng cách từ 1m trở lên). Tránh tụ tập đông người, tăng cường thông khí trong cơ sở y tế hoặc nơi ở.

- Tạo thói quen che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn, giấy ăn, hoặc khuỷu tay, tránh đưa tay lên mặt, mũi, không khạc nhổ bừa bãi nhằm tránh sự phát tán dịch tiết qua đường hô hấp.

4 cách điều trị ban đầu khi bị nhiễm cúm A/H1N1:

- Chăm sóc cho bệnh nhân tại nhà. Người bị bệnh không nên đi làm, đi học để tránh lan truyền bệnh. Chỉ quay trở lại nơi làm việc hoặc trường học sau 2 ngày khi các triệu chứng của bệnh đã giảm bớt.

- Đánh giá, cập nhật và tăng cường kiến thức về cách tự chăm sóc và chăm sóc cho người khác.

- Nghỉ ngơi và uống thật nhiều chất lỏng ngay khi phát hiện triệu chứng.

- Đáng giá, phát hiện các biểu hiện nguy hiểm và đến ngay bệnh viện khi có các triệu chứng nặng hơn như khó thở.

Cúm A/H1N1 không lây qua việc ăn thịt lợn hoặc các sản phẩm từ lợn.

Nguy cơ xảy ra đại dịch là rất cao

Theo thông tin mới nhất, tính đến 6 giờ sáng giờ GMT ngày 18-5-2009, trên thế giới đã có 8829 ca mắc cúm A/H1N1 trong đó có 74 trường hợp tử vong ở 40 quốc gia. Do khu vực bán cầu Nam sắp bước vào mùa cúm, vi-rút H1N1 dễ lây lan và có thể lây truyền từ người sang người mà kinh nghiệm cho thấy khu vực các nước đang phát triển có dân số đông, cơ cấu dân số trẻ dễ mắc vi-rút cúm A/H1N1 hơn cả, các chuyên gia Y tế thế giới lo ngại việc ngăn chặn dịch là không khả thi.

Theo các chuyên gia WHO, trên thế giới, tính đến thời điểm hiện nay, vi-rút H1N1 tuy chưa gây ra bệnh nghiêm trọng cho các bệnh nhân mắc phải, nhưng người dân vẫn rất cần phải biết cách tự phòng chống cho bản thân cũng như học cách đối mặt với dịch cúm này. Vi-rút cúm A/H1N1 là sự kết hợp duy nhất chưa từng thấy trước đây nên hiện các chuyên gia vẫn đang nghiên cứu vắc-xin đặc hiệu cho loại cúm này.

Theo các phân tích của các chuyên gia y tế thế giới, khi bệnh cúm A/H1N1 phát triển thành đại dịch, nó sẽ phải trải qua 6 giai đoạn:

Giai đoạn 1: không có vi-rút cúm động vật lưu hành trong động vật nào được báo cáo gây ra lây nhiễm ở người.

Giai đoạn 2: một loại vi-rút cúm động vật lưu hành trong động vật nuôi hoặc động vật hoang dã được xác nhận gây nhiễm cho người và do đó được coi là một nguy cơ tiềm tàng gây ra đại dịch.

Giai đoạn 3: một loại vi-rút cúm động vật hoặc vi-rút cúm tổ hợp người - động vật đã gây ra những ca tản phát hoặc các chùm ca bệnh nhỏ ở người nhưng chưa gây ra lây truyền từ người sang người đủ để duy trì các dịch vụ ở mức cộng đồng.

Giai đoạn 4: sự lây nhiễm truyền từ người sang người của một vi-rút cúm động vật hoặc vi-rút cúm tổ hợp người - động vật có thể duy trì các dịch vụ ở mức cộng đồng được xác nhận.

Giai đoạn 5: cùng loại vi-rút được xác nhận gây ra các vụ dịch duy trì ở mức cộng đồng tại ít nhất hai quốc gia trong một vùng do WHO quản lý.

Giai đoạn 6: thêm vào những tiêu chuẩn xác định trong giai đoạn 5, cùng loại vi-rút gây ra các dịch vụ duy trì ở mức cộng đồng tại ít nhất một quốc gia khác trong một vùng khác do WHO quản lý.

Hiện, chúng ta đang ở giai đoạn thứ 5 và nguy cơ xảy ra đại dịch là rất lớn. Để chuẩn bị và ứng phó với dịch cúm ở người (cúm A/H1N1), theo các chuyên gia y tế thế giới, người dân không nên quá lo lắng, nhưng cũng không quá coi thường mà cần có thái độ quan tâm đúng mực về sức khỏe của bản thân và ghi nhớ những triệu chứng cũng như cách phòng bệnh trên đây./.