Giá dầu sôi động tăng - kinh tế thế giới trầm lắng xuống

TCCSĐT - Các cuộc bạo động ở Bắc Phi và Trung Đông đang đẩy giá dầu tăng vọt, khiến nền kinh tế thế giới khó có thể thoát ra khỏi tình trạng trì trệ và trầm phát hiện nay.

Những cuộc động loạn ở các nước Bắc Phi trong thời gian gần đây đang đẩy giá dầu tăng mạnh. Sau Tuy-ni-di và Ai Cập, bạo loạn bùng phát ở Li-bi, nước thành viên của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đã đẩy giá dầu thường xuyên chạm mức 100USD/thùng, thậm chí có thời điểm vượt qua mức 100USD/thùng. Lý do là khoảng một nửa trong số 1,6 triệu thùng dầu/ngày của Li-bi đã không được đưa vào lưu thông. Và thông tin đó lập tức trở thành cái cớ cho giới đầu cơ đẩy giá dầu tăng vọt.

Ông Victor Shum, chuyên gia tư vấn năng lượng cấp cao của Purvin và Gertz tại Singapore từng khẳng định nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng là do tình hình bất ổn tại Trung Đông. Ông cũng nhấn đến lo ngại về tình trạng bất ổn lan đến các nhà cung cấp dầu chính ở Trung Đông và khu vực Bắc Phi.

Mặc dù sản lượng của Libya cung cấp ra thị trường thế giới không đáng kể, Li-bi đóng góp chưa đầy 2% tổng sản lượng dầu của thế giới. Con số đó không phải là quá lớn và trong ngắn hạn hoàn toàn có thể được bù đắp từ việc tăng nguồn cung từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, như ông Victor Shum nhấn mạnh: điều đáng lo ngại chính là sự lây lan khó chế ngự của các cuộc động loạn tại Bắc Phi và Trung Đông. Tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều nếu khu vực này tiếp tục bị kích động và ảnh hưởng đến việc khai thác dầu ở các nước có đóng góp lớn hơn vào tổng sản lượng dầu của thế giới như: An-giê-ri (2%), I-ran (5%), Các tiểu vương quốc A rập thống nhất (6%) và A-rập Xê-út (10% sản lượng dầu thế giới) bị trở ngại.

Điều đáng quan ngại nữa là giá dầu tăng cao đúng vào thời điểm nhạy cảm, khi nền kinh tế các nước phương Tây đang cần tổng cung đẩy để hỗ trợ phục hồi kinh tế sau cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế.

Với mức giá dầu như hiện tại, chi phí cho dầu chiếm tới 5% GDP của thế giới, tức là cao hơn rất nhiều so với tính toán thông thường. Đặc biệt, nếu mức giá này lại có nguy cơ giữ trong một thời gian dài (khoảng vài tháng) thì chắc chắn sẽ tác động hết sức tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu. Kinh nghiệm lịch sử cho hay: sau mỗi cuộc tăng giá dầu kéo dài đều là những giai đoạn trầm lắng khó gượng dậy của nền kinh tế thế giới.

Giá dầu tăng cao cũng đúng thời kỳ giá lương thực tăng mạnh, và thị trường lương thực cũng đang được dự báo tiếp tục tăng tạo nên một sự cộng hưởng rất nguy hiểm. Một mặt, đánh mạnh vào túi tiền của những người nghèo nhất trong xã hội, dẫn đến sức cầu của người tiêu dùng suy giảm, điều này đồng thuận với nguy cơ gia tăng bất bình xã hội, đe dọa sự ổn định của môi trường sản xuất kinh doanh và an ninh chính trị. Mặt khác, thúc đẩy các nguyên nhiên liệu đầu vào khác tăng theo. Khi tổng cầu không đủ sức kéo, tổng cung không đủ sức đẩy sẽ khiến “đoàn tàu” kinh tế thế giới khó bề tái khởi động.

Những cuộc bạo động ở Bắc Phi và Trung Đông đang ngăn cản quá trình phục hồi của nền kinh tế thế giới. Nếu các nước lớn không nhanh chóng nhận ra thực tế này để có những quyết sách ngoại giao thích hợp thì có thể cái "bu-mê-răng" mà họ ném ra sẽ quay lại đập vào chính họ./.