Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 13-01 đến ngày 19-01-2014)

Diễn đàn Tài chính châu Á lần thứ bảy

Trong 2 ngày 13 và 14-01-2014, hơn 2.400 lãnh đạo doanh nghiệp và các quan chức chính phủ cấp cao từ khắp nơi trên thế giới đã cùng nhau chia sẻ quan điểm về các vấn đề kinh tế trọng tâm của châu Á tại Diễn đàn Tài chính châu Á lần thứ bảy tại Hồng Kông (Trung Quốc). Với chủ đề “Châu Á: Động lực tăng trưởng cho thế giới”, Diễn đàn năm nay tập trung vào vai trò ngày càng lớn của châu Á trong nền kinh tế toàn cầu. Chủ tịch Hội đồng Phát triển thương mại Hồng Kông Giắc Xâu (Jack So) cho biết, châu Á đã chứng minh được vai trò quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu cũng như hệ thống tài chính thế giới và với mỗi doanh nghiệp. Đi đầu là Trung Quốc và ngày càng nhiều các quốc gia Nam Á, khu vực này đã nổi lên như một đầu tàu tài chính và kinh tế của thế giới trong những năm gần đây. Với việc nền kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển về hướng Đông, triển vọng của Trung Quốc Đại lục và toàn khu vực châu Á dự kiến sẽ là vấn đề chi phối Diễn đàn này. Bên cạnh đó, Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông Li-ung Chun-ying (Leung Chun-ying) nhấn mạnh vai trò then chốt của đặc khu này trong nền kinh tế Trung Quốc, cũng như việc toàn cầu hóa đồng nhân dân tệ. Theo đó, Hồng Kông là đầu mối lý tưởng kết nối khách hàng và các thị trường từ Đông sang Tây. Hiện khu vực này đã trở thành trung tâm trao đổi đồng nhân dân tệ lớn nhất thế giới, với việc cứ mỗi 5 nhân dân tệ được giao dịch tại nước ngoài thì 4 nhân dân tệ được giao dịch tại Hồng Kông.

Bất bình đẳng thu nhập tiếp tục đe dọa kinh tế thế giới

Ngày 16-01-2014, các chuyên gia của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) cảnh báo khoảng cách giàu nghèo có thể là nguy cơ lớn nhất đe dọa nền kinh tế toàn cầu trong những năm tới. Trong bản đánh giá rủi ro hằng năm của WEF có nhan đề “Những rủi ro toàn cầu năm 2013”, được công bố trước thềm cuộc họp của các nhà lãnh đạo kinh tế và chính trị hàng đầu thế giới vào tuần tới tại thành phố Đa-vốt (Thụy Sĩ), tổ chức này cho biết sự chênh lệch thu nhập trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính 2007 - 2009 đe dọa gây ra những tác động tiêu cực trên quy mô toàn cầu trong thập kỷ tới. WEF cảnh báo một thế hệ thanh niên thất nghiệp trong thập kỷ này có thể sẽ là rào cản lớn đối với sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu, kéo theo các vấn đề xã hội nan giải. Ngoài ra, trong dự báo của mình, WEF cũng liệt kê các nguy cơ khác như những hình thái thời tiết cực đoan, tỷ lệ thất nghiệp cao, gia tăng các cuộc tấn công mạng cũng như những khó khăn tài chính của các chính phủ.... WEF khuyến cáo bất bình đẳng thu nhập ngày càng bị nới rộng sẽ là mối rủi ro mang tính toàn cầu chủ yếu trong vòng 10 năm tới. WEF đưa ra 3 nhóm rủi ro lớn mà thế giới nhiều khả năng phải đối mặt trong một thập kỷ tới, gồm thái độ quá tự tin đối với sức khỏe con người; sự kết hợp, tác động lẫn nhau giữa các vấn đề kinh tế và sinh thái; cuối cùng là nguy cơ tiềm tàng của việc “cố ý hay vô tình phát tán vi-rút thông tin mang tính chất khiêu khích hoặc dối trá trên các mạng xã hội”.

Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Mi-an-ma

Ngày 17-01-2014, tại cố đô Ba-gan của Mi-an-ma đã diễn ra Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Đây là hội nghị đầu tiên bắt đầu năm Chủ tịch ASEAN của Mi-an-ma. Với chủ đề “Đoàn kết hướng tới Cộng đồng ASEAN hòa bình và thịnh vượng”, Hội nghị tập trung vào 4 nội dung chính là xem xét các biện pháp thúc đẩy tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và các ưu tiên trong năm 2014; xây dựng Tầm nhìn ASEAN sau năm 2015; làm sâu sắc hơn quan hệ đối ngoại của ASEAN; trao đổi về những vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Về tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015, các Ngoại trưởng đánh giá năm 2014 là năm then chốt, đòi hỏi ASEAN phải quyết tâm và nỗ lực cao nhất để hoàn thành nốt các đầu việc còn lại, với tinh thần chủ động, trách nhiệm, bảo đảm hiệu quả thực thi và tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, ASEAN cần thực hiện tốt các chương trình hợp tác quan trọng đã đề ra như Kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN (MPAC), Sáng kiến liên kết ASEAN (IAI) nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển; tăng cường hơn nữa hiệu quả hoạt động và sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức của ASEAN, nâng cao năng lực ứng phó của ASEAN trong các vấn đề quan trọng của khu vực, cũng như tăng cường năng lực và vai trò của Ban Thư ký ASEAN.

Về chính trị - an ninh, ASEAN cần ưu tiên bảo đảm môi trường hòa bình - an ninh ở khu vực, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng lòng tin, chia sẻ những chuẩn mực ứng xử, đề cao các nguyên tắc và thỏa thuận, cũng như phát huy các công cụ và cơ chế hợp tác đã có. Mặt khác, cần đẩy mạnh nỗ lực của ASEAN trong hợp tác ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống như thiên tai, biến đổi khí hậu, giúp đỡ nhân đạo người và tàu thuyền đi biển gặp nạn, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia...

Về xây dựng Tầm nhìn ASEAN sau năm 2015, trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của các lãnh đạo tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 23, các Bộ trưởng đã chỉ đạo và đưa ra một kế hoạch cụ thể để Nhóm Công tác của Hội đồng Điều phối ASEAN sớm đi vào hoạt động, trao đổi về các nội dung định hướng sự phát triển của ASEAN sau năm 2015…

Về tình hình quốc tế và khu vực, các Bộ trưởng đã dành nhiều thời gian trao đổi về vấn đề Biển Đông. Các Bộ trưởng kêu gọi các bên liên quan kiềm chế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS); thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) để tạo lập môi trường tin cậy lẫn nhau. Các Bộ trưởng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tích cực thúc đẩy thương lượng để hướng tới sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)…

Anh có khả năng rời khỏi EU

Trả lời phỏng vấn báo giới ngày 18-01-2014, Bộ trưởng V. Cây-blơ cho biết, nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã bày tỏ mối lo ngại về khả năng Anh rời khỏi EU và ông đã cố gắng trấn an họ bằng câu trả lời rằng “nguy cơ này là rất, rất thấp”. Ngay tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Anh Gioóc-giơ O-xbôn (George Osborne) cảnh báo rằng Anh sẽ rời khỏi EU nếu khối liên minh 28 nước thành viên này thất bại trong việc thực hiện những cải cách nền tảng nhằm cải thiện sức cạnh tranh, tạo thêm việc làm và bảo vệ quyền lợi của các nước không nằm trong Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Ông cũng nói rằng các hiệp định chính của EU hiện không còn phù hợp với những mục tiêu đề ra, thất bại trong cải cách sẽ đẩy châu Âu vào tình trạng suy thoái và khủng hoảng kinh tế. Chính phủ Bảo thủ của Thủ tướng Đa-vít Ca-mơ-rôn (David Cameron) trước đó hứa hẹn sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân vào cuối năm 2017 về tư cách thành viên EU của Anh nếu họ tiếp tục giành đa số phiếu trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 5-2015. Kết quả các cuộc thăm dò dư luận mới nhất do hãng Opinium và báo Nhà quan sát tiến hành cho thấy nếu cuộc trưng cầu ý dân diễn ra trong thời điểm hiện tại, sẽ có 52% số người Anh trên 18 tuổi ủng hộ Anh rời khỏi EU và 34% ủng hộ ở lại. Trong số các cử tri đảng Bảo thủ có tới 60% ủng hộ rời khỏi EU và 30% tán thành ở lại, còn ở các cử tri Công đảng đối lập tỷ lệ tương ứng là 46% và 40%. Tuy nhiên, nhiều công ty nước ngoài đang hoạt động tại Anh, trong đó có các hãng xe hơi Ford (Mỹ) và Nissan (Nhật Bản), đã công khai khuyến cáo rằng họ sẽ xem xét lại tương lai của mình tại Anh nếu nước này chọn rời khỏi EU.

Hội nghị các nhà khoa học trẻ toàn cầu tại Xin-ga-po

Từ ngày 19-01 đến ngày 24-01-2014, Hội nghị các nhà khoa học trẻ toàn cầu (GYSS) lần thứ hai diễn ra tại Xin-ga-po. Phát biểu tại phiên khai mạc, Bộ trưởng Bộ Y tế Xin-ga-po Gan Kim I-âng (Gan Kim Yong) cho biết, thông qua Hội nghị GYSS cũng như nhiều hoạt động tương tự, Xin-ga-po đã thành công trong việc thu hút nhân tài khoa học quốc tế đến “Đảo quốc Sư tử”. Theo Bộ trưởng Gan Kim I-âng, trong 5 năm gần đây, NRF đã dành 2,3 triệu USD cho 59 nhà khoa học trẻ xuất sắc trên thế giới đến Xin-ga-po để cùng đồng nghiệp nước sở tại tiến hành các công trình nghiên cứu và phát triển các sáng chế hỗ trợ các ngành kinh tế. Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sức lao động của con người trong thập niên 60 của thế kỷ trước, đến nay Xin-ga-po đã phát triển thành nền kinh tế dựa vào tri thức và công nghệ; đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển trong giai đoạn 2011 -2015 lên tới 16,1 tỷ đô la Xin-ga-po (SGD), tương đương 13 tỷ USD. Theo Ban tổ chức, Hội nghị năm nay sẽ trao đổi những thành tựu khoa học và công nghệ mới nhất và thảo luận giải pháp cho các thách thức toàn cầu. Nhiều cuộc tọa đàm giữa các nhà khoa học xuất sắc hàng đầu thế giới với thành viên của các trường đại học, viện nghiên cứu - giáo dục và cơ quan nhà nước và công chúng Xin-ga-po sẽ được tổ chức lần đầu tiên trong khuôn khổ Hội nghị./.