Quan hệ Việt Nam - Pháp: Quan điểm của học giả, nhân chứng

Các đại biểu cũng đã trao đổi thẳng thắn các quan điểm, phân tích dưới góc độ chính trị - chiến lược quan hệ của Việt Nam với các nước qua các thời kỳ, nêu bật những bước tiến quan trọng cũng như sự phát triển về chiều rộng và chiều sâu của các quan hệ đó trong giai đoạn hiện nay.

James Hershberg, giáo sư lịch sử về các vấn đề quốc tế tại Đại học George Washington và là cựu giám đốc của Dự án về Chiến tranh lạnh tại Woodrow Wilson Center đã nêu bối cảnh Mỹ gia tăng sự can dự vào Việt Nam và phân tích các cơ hội hòa bình bị bỏ lỡ trong giai đoạn từ trước năm 1965 cho đến khi các cuộc đàm phán Hiệp định Paris được bắt đầu năm 1968. Đây cũng là nội dung của cuốn sách được ông xuất bản vào năm 2012: “Marigold: Cơ hội hòa bình cho Việt Nam bị đánh mất”.

Các cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam như Louis Amigue (1986 - 1989), Claude Blanchemaison (1989 - 1993) và Antoine Pouillieute (2001 - 2004) với tư cách là các nhân chứng đã ôn lại quá trình đổi mới và mở cửa của Việt Nam thông qua những mốc thời gian quan trọng, đặc biệt là Đại hội VI Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1986 và chuyến thăm Việt Nam vào tháng 02-1993 của Tổng thống Pháp François Mitterand, chuyến thăm đánh dấu sự hòa giải và mở ra một chương mới trong quan hệ giữa hai nước…

Trong bài phát biểu của mình, các nhà ngoại giao Pháp cũng nhấn mạnh việc Pháp luôn đi đầu và song hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế. Trên thực tế, từ năm 1989, quan hệ Việt Nam - Pháp được cải thiện trở lại. Pháp đã đi đầu trong các nước phương Tây khai thông quan hệ với Việt Nam, xóa nợ cho Việt Nam, giúp Việt Nam giải quyết nợ với các nước chủ nợ thành viên Câu lạc bộ Paris. Trao đổi các đoàn cấp cao giữa hai nước ngày càng được tăng cường, Pháp đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam và giúp đỡ Việt Nam với các dự án quan trọng như tăng cường quản lý tài chính công, hiện đại hóa nhà nước, xây dựng Bảo tàng Dân tộc học và Nhà Pháp luật Việt Nam - Pháp, nâng cấp Bệnh viện Nhi đồng II (Bệnh viện Grall)…

Về phần mình, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Dương Chí Dũng cho rằng mối quan hệ Việt Nam - Pháp có vị trí đặc biệt, Pháp là một trong những đối tác đầu tiên của Việt Nam trong tất cả các lĩnh vực. Mối liên kết được tạo nên đồng thời từ lịch sử và sự phát triển trong hợp tác khiến Pháp trở thành một đối tác ưu tiên và nước đối thoại chính ở châu Âu của Việt Nam. Đại sứ Việt Nam tại Pháp Dương Chí Dũng nhấn mạnh quan hệ giữa Việt Nam và Pháp không chỉ dừng lại ở quan hệ song phương mà nhanh chóng phát triển sang một khuôn khổ rộng hơn đó là quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu, trong đó nước Pháp đóng một vai trò quan trọng và tích cực.

Đây cũng là quan điểm của ông Christian Lechervry, cố vấn của Tổng thống Pháp về các vấn đề chiến lược và châu Á - Thái Bình Dương. Ông cho rằng quan hệ đối tác chiến lược mà Việt Nam và Pháp vừa ký kết là kết quả của những nỗ lực và quyết tâm của các nhà lãnh đạo hai nước Việt Nam và Pháp, mong muốn đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới. Ông cũng đề cập triển vọng hợp tác giữa Pháp và khu vực ASEAN năng động về kinh tế trong đó Việt Nam là một đầu cầu quan trọng.

Kết luận buổi Hội thảo, bà Tôn Nữ Thị Ninh, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và Trưởng phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội đánh giá cao ý nghĩa, tầm quan trọng của Hội thảo, cho rằng các nội dung đề cập phù hợp với quan hệ hiện đại vào thời điểm hiện nay. Bà cũng cho rằng bên cạnh quan hệ giữa Chính phủ với Chính phủ thì sự trao đổi giữa các học giả, các tổ chức xã hội, các tổ chức nghiên cứu…, thường gọi là kênh 2, là cần thiết, vì các trao đổi thẳng thắn bảo đảm nền tảng hiểu biết rộng rãi và sâu sắc về các chủ đề cho các bên liên quan.

Bà nhấn mạnh bên cạnh việc tăng cường quan hệ song phương giữa Việt Nam và Pháp, cần thúc đẩy mối quan hệ giữa hai châu lục thông qua diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM), tăng cường đối thoại ASEAN - EU nhằm tạo ra xung lực mới cho cả hai khu vực./.