Tranh thủ, trấn an và trấn át

Ông L. Panetta tới Indonexia để tham dự cuộc họp với đồng nghiệp đến từ các nước trong khu vực Đông Nam Á, sau đó đi Nhật Bản và Hàn Quốc. Qua những tiếp xúc và phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ L. Panetta ở khu vực châu Á trong chuyện đi này, có thể thấy, Mỹ muốn tranh thủ đối tác là khu vực ASEAN nói chung và các thành viên ASEAN nói riêng; trấn an đồng minh là Nhật Bản và Hàn Quốc cũng như một vài thành viên trong ASEAN và trấn át đối thủ là Trung Quốc và Triều Tiên.

Chuyện mà Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ L. Panetta muốn đề cập đến trong chuyến đi này ở khu vực châu Á là vấn đề an ninh và ổn định trên Biển Đông cũng như vấn đề hạt nhân của Triều Tiên. Đối đầu căng thẳng hay hợp tác hữu nghị, sự tin cậy hay nghi ngại, ngờ vực nhau giữa các bên ở khu vực này cả hiện tại và trong tương lai liên quan trước hết đến những chuyện đó.

Sức ép cắt giảm ngân sách quốc phòng đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự hiện diện và khả năng hoạt động quân sự của Mỹ trên thế giới. Mỹ phải tranh thủ đối tác bù đắp lại những gì Mỹ không làm được do bị cắt giảm ngân sách quốc phòng để bảo tồn lợi ích của Mỹ ở khu vực. Chỉ có như thế thì Mỹ mới duy trì được vai trò và ảnh hưởng ở khu vực châu Á như trước.

Mỹ cần phải trấn an đồng minh ở khu vực này vì những lo ngại của họ về vấn đề chính trị - an ninh là có cơ sở từ trước đây, đặc biệt là thời gian vừa qua. Trong khi những phát biểu của ông L. Panetta ở Indonexia và Nhật Bản chủ yếu nhằm vào Trung Quốc thì mọi phát biểu và thỏa thuận của ông L. Panetta ở Hàn Quốc trước hết lại hướng về Triều Tiên. Trấn an đồng minh cũng đồng thời là thông điệp của Mỹ nhằm trấn át đối thủ hoặc nếu không phải là đối thủ thì cũng phải là những bên khiến đồng minh của Mỹ lo ngại về tình hình an ninh.

Mỹ đồng thời phải làm vậy vì trong bối cảnh hiện tại, lợi ích của Mỹ ở khu vực không phải ở thế “tọa sơn quan hổ đấu” mà chỉ là có an ninh và ổn định, cho dù là tương đối. Tuy nhiên, tình trạng ấy cũng đủ giúp Mỹ không phải lựa chọn giữa ủng hộ bên này và đối phó với bên kia, đồng thời giúp Mỹ có thể tập trung ưu tiên giải quyết mọi vấn đề còn vướng mắc với Triều Tiên theo hướng có lợi nhất cho Mỹ. Ngăn ngừa xung đột chứ không phải để xảy ra xung đột rồi tham gia giải quyết xung đột mới là cách tốt nhất giúp Mỹ tăng cường ảnh hưởng và được công nhận có vai trò chính trị an ninh ở khu vực.

Thực chất chính sách của Mỹ đối với khu vực là thế nhưng có thực hiện được chính sách đó hay không lại không đơn thuần phụ thuộc vào mong muốn và hành động của Mỹ./.