Đổi mới nội dung, phương thức công tác dân vận phù hợp với tình hình mới *

                                                                                              Trương Tấn Sang

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư

TCCSĐT - ... Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Hội nghị công tác dân vận toàn quốc tổng kết công tác năm 2010, triển khai nhiệm vụ năm 2011, xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Ðại hội XI về công tác dân vận của Ðảng, do Ban Dân vận Trung ương tổ chức. Nhân dịp đầu năm mới Tân Mão, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Ðảng, tôi nhiệt liệt chào mừng và chúc các đồng chí tham dự Hội nghị sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

... Năm 2010 là năm có nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, trong đó có kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống công tác dân vận. Với sự nỗ lực phấn đấu của toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân, đất nước ta đã vượt qua những khó khăn, thử thách do tác động suy thoái kinh tế toàn cầu, thiên tai, bão lụt liên tiếp xảy ra..., đưa nền kinh tế tiếp tục phát triển. Quốc phòng, an ninh được giữ vững, quan hệ đối ngoại mở rộng, an sinh xã hội được bảo đảm, chính trị - xã hội ổn định, uy tín và vị thế của nước ta ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế. Trong thành tựu to lớn đó, công tác dân vận đã có những đóng góp quan trọng. Ðặc biệt là đã phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận, tương thân, tương ái trong xã hội, góp phần tích cực vào sự phát triển bền vững đất nước.

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi nhiệt liệt biểu dương các cấp ủy đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận của cả hệ thống chính trị về những thành tích quan trọng đã đạt được trong năm qua.

... Bên cạnh những thành tích, tiến bộ nêu trên, công tác dân vận còn bộc lộ những mặt hạn chế, yếu kém. Chúng ta nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ, nói đúng sự thật là: một số cấp ủy đảng, chính quyền chưa thật sự quan tâm đầy đủ đối với công tác dân vận, còn xem nhẹ công tác vận động quần chúng; chưa thật sự đầu tư thỏa đáng cho công tác dân vận; chưa cử được nhiều cán bộ có năng lực, phẩm chất tốt để làm công tác dân vận; chậm đổi mới nội dung, phương thức vận động, tập hợp quần chúng trong tình hình mới; chưa thật sự dựa vào dân để xây dựng Ðảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

... Bước sang năm 2011, chúng ta vừa tổ chức thành công Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Ðảng; đang chuẩn bị cho bầu cử Quốc hội khóa XIII và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2011 - 2016 để kiện toàn bộ máy Nhà nước, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Ðại hội XI của Ðảng.

Chúng ta ngày càng nhận thức sâu sắc rằng, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn trên thế giới nhưng những căng thẳng, xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục bộ, tranh chấp lãnh thổ, bạo loạn chính trị, can thiệp, lật đổ, khủng bố đã và đang diễn ra gay gắt. Những vấn đề toàn cầu như an ninh tài chính, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, nước biển dâng cao, thiên tai, dịch bệnh... tiếp tục diễn biến phức tạp. Ở trong nước, kinh tế nước ta tiếp tục phục hồi, lấy lại đà tăng trưởng sau thời kỳ suy giảm; sẽ thực hiện nhiều hơn các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương; khắc phục những hạn chế, yếu kém trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng Ðảng và hệ thống chính trị. Tuy nhiên, tình hình kinh tế vĩ mô chưa thật sự vững chắc; nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới vẫn còn đó; tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn nghiêm trọng; các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng chống phá đất nước ta, làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta.

Trong bối cảnh đó, công tác dân vận của Ðảng cần bám sát diễn biến tình hình; tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, nhất là cần nắm bắt diễn biến tư tưởng của nhân dân và đổi mới công tác vận động, tập hợp; tăng cường công tác dân vận của chính quyền, lực lượng vũ trang, tạo sự đồng thuận trong các tầng lớp nhân dân, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi mục tiêu tổng quát trong 5 năm tới do Ðại hội XI của Ðảng đề ra ngay từ năm đầu là: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”.

... Qua theo dõi công tác dân vận, tôi cơ bản nhất trí với những ưu điểm, khuyết điểm khi đánh giá công tác dân vận trong thời gian qua và phương hướng, nhiệm vụ công tác dân vận năm 2011. Tôi hoan nghênh các đồng chí đã chủ động chỉ đạo xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Ðại hội XI của Ðảng về công tác dân vận 2011 - 2015. Ðồng thời, tôi nêu thêm một số vấn đề để các đồng chí thảo luận nhằm thực hiện tốt hơn, có chất lượng, hiệu quả hơn công tác dân vận trong thời gian tới:

Một là, cần phải tiếp tục quán triệt, nhận thức sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”(1). Thấu suốt quan điểm của Ðảng: “Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”(2). “Dân vận và công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng nước ta; là điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo của Ðảng và củng cố, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Ðảng, Nhà nước với nhân dân. Công tác dân vận là trách nhiệm của tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị, của mọi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang”(3). Từ đó, phải kết hợp thật tốt việc thực hiện Nghị quyết Ðại hội XI của Ðảng với chương trình hành động về công tác dân vận và Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận trong thời gian tới. Phải “thật sự phát huy dân chủ đi đôi với giữ gìn kỷ luật, kỷ cương; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường đoàn kết thống nhất, gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Ðảng” - như Nghị quyết Ðại hội XI của Ðảng đã chỉ rõ.

Hai là, công tác dân vận phải thật sự tham gia, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo thêm công ăn việc làm, thực hiện xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; làm tốt công tác dân tộc, công tác tôn giáo, công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài; củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Ba là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân trong công tác vận động, tập hợp quần chúng. Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức công tác dân vận phù hợp với tình hình mới. Hướng mạnh về cơ sở, bám sát địa bàn, bám dân, tăng cường đối thoại trực tiếp với nhân dân; tham gia cùng với chính quyền giải quyết đúng pháp luật những nguyện vọng chính đáng của nhân dân, nhất là các vấn đề có ảnh hưởng, liên quan trực tiếp đến đời sống, việc làm, thu nhập của nhân dân. Các đoàn thể phải coi trọng công tác vận động, tập hợp quần chúng công nhân trong các doanh nghiệp, khu công nghiệp và quần chúng nhân dân trên địa bàn dân cư vào sinh hoạt, hoạt động trong các tổ chức quần chúng. Thực hiện có chất lượng, hiệu quả vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Tiếp tục thực hiện tốt Quy chế Dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và thực hành tiết kiệm.

Bốn là, xác định rõ công tác dân vận là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng Ðảng, xây dựng Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể trong sạch, vững mạnh, có liên quan đến sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Trong công tác lãnh đạo và chỉ đạo, các cấp ủy đảng phải rất nhạy bén, kiên quyết, sáng tạo, bám sát thực tiễn của đất nước; chú trọng công tác dự báo, kịp thời đề ra các giải pháp phù hợp với tình hình mới; tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội cao, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội; phải thường xuyên quan tâm kiện toàn tổ chức bộ máy, cán bộ làm công tác dân vận; cử những cán bộ có phẩm chất, năng lực tốt, có uy tín cao và có kinh nghiệm làm công tác vận động quần chúng để phụ trách công tác dân vận. Kiên quyết không bố trí những người không đủ trình độ, năng lực và không có uy tín với nhân dân làm công tác dân vận, Mặt trận và các đoàn thể các cấp. Phải thật sự dựa vào dân để xây dựng Ðảng và chính quyền các cấp trong sạch, vững mạnh. Chú trọng tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận về công tác dân vận; trước hết là nghiên cứu mối quan hệ Ðảng - Dân trong tình hình hiện nay. Công tác vận động quần chúng của Ðảng là làm việc với con người, với tập thể, cộng đồng những giai tầng xã hội. Ðó vừa là khoa học và vừa là nghệ thuật của công tác vận động, tập hợp nhân dân. Thực chất của công tác dân vận trong thời kỳ mới là xây dựng mối quan hệ mật thiết gắn bó giữa Ðảng, Nhà nước với nhân dân, tạo ra sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

(1) Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, H 2000, t5, tr 700.

(2) Nghị quyết Trung ương 8B/NQ/HNTW, ngày 27-3-1990. “Ðổi mới công tác quần chúng của Ðảng, tăng cường mối quan hệ giữa Ðảng và nhân dân”.

(3) “Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị” (theo Quyết định số 290-QÐ/TW, ngày 25-02-2010).

(*) Ðầu đề do Tạp chí Cộng sản điện tử đặt.