Tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2008

1- Sản xuất công nghiệp đã phấn đấu khắc phục nhiều khó khăn do tác động của giá đầu vào tăng, giữ được tốc độ tăng trưởng như tháng trước

- Giá trị sản xuất công nghiệp tháng 8-2008 ước đạt 56 nghìn tỉ đồng, tăng 16,1% so với tháng 8 năm trước (tháng 7-2008 tăng 16,1%); tính chung cả 8 tháng đạt 43,8 nghìn tỉ đồng tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ tăng 17,1%) trong đó khu vực doanh nghiệp nhà nước tăng 21,7%, khu vực có vốn nước ngoài tăng 17,7%. Các sản phẩm công nghiệp trong 8 tháng đầu năm đạt tốc độ tăng trưởng cao: xe tải tăng 78%, xe chở khách tăng 73,6%, máy giặt tăng 41,5%, sữa bột tăng 34%, biến thế điện tăng 28,3%, tủ lạnh, tủ đá tăng 27,1%, ti vi các loại tăng 25,9%, xã phòng giặt các loại tăng 24,1%; thuỷ hải sản chế biến tăng 22,8%, bình đun nước nóng tăng 22,5%, quần áo mặc cho người lớn tăng 20,6%.

2- Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển, dịch bệnh được khống chế

Diện tích lúa mùa năm 2008 là 1.387.000 ha, tăng 0,6% so với vụ mùa năm 2007, trong đó các tỉnh phía Bắc 1.140700 ha, các tỉnh phía Nam 247.000 ha. Các tỉnh phía Nam đã thu hoạch được 1.284.500 ha lúa hè thu, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Trong tháng 8, các địa phương tiếp tục gieo trồng và chăm sóc cây màu vụ hè thu, tiền độ gieo trồng cậy màu vụ hè thu tương đương cùng kỳ năm trước.

Công tác phòng chống dịch bệnh tiếp tục được duy trì và kiểm soát chặt chẽ. Ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương tăng cường các biện pháp phòng chống dịch, kiểm dịch, chấn chỉnh điều kiện vệ sinh tại các cơ sở giết mổ và kiểm soát nguồn gia cầm, gia súc vào các thành phố lớn.

3- Lĩnh vực dịch vụ

- Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội 8 tháng năm 2008 đạt 609,2 nghìn tỉ đồng ước tăng 30% so với cùng kỳ năm 2007.

- Mạng lưới bưu chính viễn thông Bưu chính, viễn thông tiếp tục hoạt động ổn định. Số thuê bao điện thoại trên toàn mạng đến hết tháng 8-2008 đạt 66,7 triệu máy, đạt mật độ 77,5 máy/100 dân. Trong tháng 8 phát triển mới 63 nghìn thuê bao in-tơ-nét, nâng tổng số in-tơ-nét quy đổi trên toàn mạng lên 6,1 triệu thuê bao, đạt mật độ 7,02 thuê bao/100 dân. Số người sử dụng dịch vụ in-tơ-nét là 20,2 triệu người, bằng 23,5% dân số.

4- Xuất nhập khẩu tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng cao, kim ngạch nhập khẩu và nhập siêu thấp hơn nhiều tháng trước

- Kim ngạch xuất khẩu tháng 8-2008 đạt 6.100 triệu USD, giảm 6,8% so với tháng 7-2008. Tính chung cả 8 tháng, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 43,321 triệu USD, tăng 39,1%, so với cùng kỳ năm 2007. Trong đó, xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) ước đạt 15,816 triệu USD, tăng 28%.

Tính đến tháng 8-2008, có 10 nhóm hàng hoá có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD. Cụ thể là: dầu thô đạt 7,88 tỉ USD, tăng 53,3%; than đá đạt gần 1,02 tỉ USD, tăng 52,8%; dệt may đạt 6,04 tỉ USD, tăng 20%; giày dép đạt 3,158 tỉ USD, tăng 18,5%; điện tử và máy tính đạt gần 166 tỉ USD, tăng 26%; gạo đạt gần 2,23 tỉ USD, tăng 96,1%; cà phê đạt gần 1,54 tỉ USD, tăng 9,2%; cao su đạt gần 1,04 tỉ USD, tăng 30,5%; đồ gỗ đạt gần 1,82 tỉ USD, tăng 20,5%; thuỷ sản đạt gần 2,89 tỉ USD, tăng 20,8%.

Kim ngạch xuất khẩu tăng một phần do giá cả thị trường thế giới tiếp tục có lợi cho xuất khẩu hàng hoá của nước ta. Chỉ tính riêng do tăng giá của các mặt hàng: dầu thô, than đá, gạo, cà phê và cao su đã làm kim ngạch xuất khẩu tăng gần 5,6 tỉ USD, tương đương 18% tăng trưởng xuất khẩu; nếu loại trừ yếu tố tăng giá các mặt hàng này thì tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước đạt khoảng 21%, cao hơn cùng kỳ năm 2007.

Kim ngạch nhập khẩu tháng 8-2008, ước đạt 7 tỉ USD, tính chung cả 8 tháng đạt 59,286 triệu USD, tăng 54,1% so với cùng kỳ; trong đó, nhập khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt gần 19,223 triệu USD, tăng 41,3%.

Trong 8 tháng đầu năm 2008, hầu hết các mặt hàng đều tăng về nhập khẩu so với cùng kỳ năm 2007 như: ô tô tăng hơn 3 lần; máy móc, thiết bị tăng 40,9%; thép các loại tăng 38,7 %, máy tính và linh kiện tăng 32,5%; chất dẻo nguyên liệu tăng 18,2%, phân bón các loại tăng 4,4%... Bên cạnh đó, giá nhập khẩu của một số mặt hàng nhập khẩu chủ yếu tăng cao trong thời gian gần đây (xăng dầu tăng 68,46%. thép tăng 29,5%, chất dẻo tăng 16,7%...) cũng làm tăng kim ngạch nhập khẩu.

Nhập siêu 8 tháng ở mức 15,965 tỉ USD, bằng 36,85% kim ngạch xuất khẩu và đang trong xu hướng giảm dần (6 tháng là 14,2 tỉ, bằng 46,4% kim ngạch xuất khẩu, 7 tháng là 15 tỉ USD; 8 tháng là 15,9 tỉ, bằng 36,8% kim ngạch xuất khẩu. Riêng tháng 8, nhập siêu 900 triệu USD, là tháng thứ 2 liên tiếp duy trì mức nhập siêu dưới 1 tỉ USD mỗi tháng).

5- Về vốn đầu tư phát triển

Thực hiện vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước 8 tháng ước đạt 56 nghìn tỉ đồng, đạt 57,1% kế hoạch năm, trong đó trung ương đạt 17,1 nghìn tỉ đồng, bằng 51,7% kế hoạch năm, địa phương đạt 38,9 nghìn tỉ đồng, bằng 59,8%. Một số bộ có mức đạt vốn thực hiện cao hơn mức chung là: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đạt 68,8% kế hoạch; Bộ Công Thương đạt 65,1%, Bộ Y tế đạt 61,8%, Bộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch đạt 60,9%, Bộ Giáo dục và Đào tạo đạt 58,3%...

Vốn tín dụng đầu tư phát triển nhà nước: Tính đến hết tháng 8-2008, nguồn vốn tín dụng đầu tư ước đạt 25,6 nghìn tỉ đồng, bằng 63,6% kế hoạch năm, trong đó tín dụng từ nguồn trong nước chỉ đạt 9 nghìn tỉ đồng, bằng 33,5% kế hoạch năm. Nguồn vốn ODA cho vay lại đạt 4 nghìn tỉ đồng, bằng 44,4% kế hoạch năm, dư nợ bình quân tín dụng hỗ trợ xuất khẩu đạt 12,6 nghìn tỉ đồng, bằng 215% kế hoạch năm.

- Nguồn vốn đầu tư nước ngoài thực hiện trong tháng 8 ước đạt 1 tỉ USD, (trong đó phần của nhà đầu tư nước ngoài thực hiện là 850 triệu USD), đưa tổng số vốn thực hiện 8 tháng đầu năm lên 7 tỉ USD (trong đó phần của nhà đầu tư nước ngoài thực hiện là 5.950 triệu USD), tăng 32,1% so với cùng kỳ năm 2007, là mức cao so với cùn gkỳ nhiều năm trước và đạt 70% mức dự kiến cả năm 2008.

Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cấp phép mới và tăng thêm (bao gồm cả phần vốn góp trong nước) trong tháng 8-2008 đạt 47,2 tỉ USD tăng 349,7% so với cùng kỳ năm 2007; trong đó vốn dự án cấp mới đạt 46,3 tỉ USD, tăng 416,4 % và vốn tăng thêm đạt 833 triệu USD, giảm 45% so với cùng kỳ.

Thu hút vốn ODA: Từ đầu năm đến 22-8-2008, nguồn vốn ODA được hợp thức hoá thông qua các hiệp định ký kết với các nhà tài trợ đạt tổn giá trị 1.669 triệu USD, trong đó vốn vay đạt 1.490 triệu USD và vốn viện trợ không hòan lại đạt 179,5 triệu USD.

Tính chung trong 8 tháng năm 2008, giá trị giải ngân ODA đạt 1,307 tỉ USD, bằng 69% kế hoạch giải ngân 2008, trong đó, vốn vay đạt 1,137 USD, vốn viện trợ đạt 170 triệu USD.

Lĩnh vực tài chính, tiền tệ, giá cả có chuyển biến tích cực. Thu chi ngân sách nhà nước: Tổng thu ngân sách nhà nước từ đầu năm đến hết 15-8-2008, ước đạt 78,9% dự toán năm, trong đó thu nội địa đạt 72,8% dự toán năm, thu từ dầu thô đạt 80,3% dự toán, thu từ hoạt động xuất khẩu đạt 94% dự toán.

Tổng chi ngân sách nhà nước từ đầu năm đến hết 15-8-2008, ước đạt 66,7% dự toán năm, trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 58,8% dự toán năm (riêng chi đầu tư xây dựng cơ bản đạt 57,4% dự toán năm); chi sự nghiệp kinh tế - xã hội và quốc phòng an ninh đạt 66,8% dự toán năm, chi trả nợ và viện trợ đạt 66,3% dự toán năm.

- Hoạt động tiền tệ tín dụng: Trong tháng 8-2008, tình hình đã đi dần vào ổn định, nhiều ngân hàng thương mại hạ lãi suất huy động và cho vay.Tổng phương tiện thanh toán đến 31-8-2008, ước tăng 0,84% so với 31 tháng 7-2008 và tăng 5,77% so với 31-7-2007. Nguồn vốn huy động đến 31-8-2008 ước tăng 0,94% so với 31 tháng 7 và tăng 10,25% so với 31-7-2007; trong đó, nguồn vốn huy động bằng VND ước tăng 5,99%, bằng ngoại tệ tăng 24,88%. Dư nợ cho vay toàn nền kinh tế đến 31-8-2008, ước tăng 0,56% so với 31-7 và tăng 17,54% so với 31-12-2007; trong đó cho vay bằng VND tăng 17,8%, cho vay bằng ngoại tệ tăng 16,4%.

- Chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 so với tháng 7-2008 tăng 1,56%, so với tháng 12-2007 tăng 21,65%; trong đó nhóm hàng ăn uống và dịch vụ tăng 32,68% (lương thực tăng 57,1%, thực phẩm tăng 24,11%); phương tiện đi lại và bưu điện tăng 21,28% (trong đó giá bưu chính viến thông giảm 9,44%; nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 18,78%, đồ dùng và dịch vụ khác tăng 10,35%, đồ uống và thuốc lá tăng 10%; các mặt hàng còn lại tăng dưới 10%. Giá vàng tăng 16,44%, giá đô-la Mỹ tăng 3,78%).

6- Một số hoạt động trong lĩnh vực xã hội đạt kết quả tốt

- Về giáo dục đào tạo: các trường đại học và cao đẳng hoàn thành công tác tuyển sinh. Trong tháng 8 các trường phổ thông chuẩn bị cho khai giảng năm học mới. Kế hoạch năm học được điều chỉnh về thời gian nghỉ hè, nghỉ tết, tăng thêm 2 tuần học ở phổ thông nên ngày 25-8, ở hầu hết các địa phương trong cả nước đã bước vào năm học mới. Năm nay là năm đầu tiên ngành giáo dục phát động sử dụng lại sách giáo khoa. Trong đợt hè vừa qua, 1,1 triệu bản sách giáo khoa cũ được mua lại để tặng các thư viện trường học. Đến nay đã có 83 triệu bản sách giáo khoa đã được phát hành tới các địa phương. Học sinh vùng dân tộc thiểu số được ưu tiên cung cấp sách giáo khoa theo chương trình mục tiêu của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Học sinh trong diện chính sách đã có đủ sách giáo khoa cho năm học mới.

Về lao động việc làm: Trong tháng 8 giải quyết việc làm cho khoảng 14 vạn lượt lao động, tính chung trong 8 tháng năm 2008 đã giải quyết việc làm cho khoảng 106 vạn lượt người, đạt 62,3% kế hoạch, trong đó lao động xuất khẩu ước đạt 5,8 vạn lượt người, bằng 68,2% kế hoạch.

Về y tế - chăm sóc sức khoẻ nhân dân: Công tác phòng chống dịch bệnh tại các địa phương tiếp tục được tăng cường, đặc biệt phòng chống dịch sau lũ lụt ở các tỉnh miền núi phía Bắc nên trong tháng 8 không xảy ra dịch bệnh lớn.

Công tác cứu trợ thiên tai được thực hiện kịp thời: Do ảnh hưởng của cơn bão số 4, từ ngày 8 đến ngày 12-8-2008, tại các tỉnh miên fnúi phía Bắc đã xảy ra mưa lớn, gây lũ lụt, làm thiệt hại về người và tài sản.

Chính quyền địa phương các tỉnh bị thiên tai đã phối hợp với các ngành kịp thời huy động lực lượng cứu trợ và giúp dân ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất, vê sinh môi trường. Để hỗ trợ các tỉnh khắc phục hậu quả mưa lũ, ngày 15-8-2008, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1112/QĐ-TTg trích 200 tỉ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2008 hỗ trợ cho các địa phương chịu thiệt hại.

Ngành văn hoá tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa thông tin cơ sở và phong trào toàn dân xây dựng đời sống văn hoá; tổ chức liên hoan văn nghệ quần chúng và xây dựng đời sống văn hóa đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

Một số khó khăn hạn chế:

Một là, các ngành sản xuất kinh doanh tuy đạt được tốc độ tăng giá trị sản xuất tương đối cao nhưng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do thiếu vốn, lãi suất vay ngân hàng cao, giá nguyên liệu sản xuất đứng ở mức cao làm tăng chi phí sản xuất, giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong 8 tháng -2008, nhiếu sản phẩm công nghiệp có mức tăng thấp hoặc giảm so với cùng kỳ năm trước.

Hai là, tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ tuy tăng 30% so với cùng kỳ nhưng nếu loại trừ yếu tố tăng giá thì chỉ tăng 6,4%, thấp hơn mức tăng cùng kỳ năm trước, thể hiện sức mua của người dân giảm, ảnh hưởng trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế.

Chỉ số giá tiêu dùng tuy có xu hướng tăng chậm lại trong những tháng gần đây nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố tăng giá trong những tháng cuối năm do nhu cầu tiêu dùng tăng cao, nhất là thực phẩm; việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư trong những tháng cuối năm sẽ gây nên sức ép tăng giá. Hơn thế nữa, tình hình thiên tai, bão lũ diến biến bất thường, dịch bệnh trên cây trồng vật nuôi chưa được khống chế hoàn toàn..., đòi hỏi phải có sự chuẩn bị tốt về nguồn hàng và các giải pháp bình ổn thị trường.

Ba là, giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đạt thấp, 8 tháng đầu năm mới đạt khoảng 36% kế hoạch. Nguyên nhân chủ yếu của tình hình trên ngoài những khó khăn tồn tại của năm trước thì việc thưc hiện chậm trễ việc điều chỉnh chênh lệch giá vật liệu của các dự án; năng lực về vốn của nhà thầu yếu kém, nhất là trong điều kiện hiện nay nguồn vốn khan hiếm và lãi suất cho vay ngân hàng cao...

Bốn là, các vấn đề bức xúc về việc làm, thu nhập và đời sống nhân dân, nhất là đối với người nghèo cần được quan tâm hơn nữa, thực hiện tốt chính sách của chính phủ đã ban hành./.