Thủ tướng Xéc-bi-a tố cáo Mỹ gây bất ổn định khu vực Ban-căng

Thủ tướng Xéc-bi-a Vôi-xláp Cô-xtu-ni-xa (Vojslav Kostunica), ngày 20-3 đã chỉ trích quyết định của Tổng thống Mỹ Gióoc-giơ Bu-sơ (George Bush), cho phép chính phủ nước này cung cấp vũ khí cho tỉnh Cô-xô-vô (Kosovo) thuộc Xéc-bi-a vừa đơn phương tuyên bố độc lập, là một sai lầm tiếp theo có thể gây bất ổn định khu vực Ban-căng (Balkan).

Mỹ là một trong những nước đầu tiên công nhận độc lập của Cô-xô-vô sau khi tỉnh này tuyên bố ly khai khỏi Xéc-bi-a ngày 17-2 vừa qua. Tiếp đó, ngày 19-3, Tổng thống Mỹ Gióoc-giơ Bu-sơ lại ký quyết định cho phép Cô-xô-vô nhận sự trợ giúp vũ khí và quân đội theo của Mỹ, chiểu theo đạo luật về viện trợ nước ngoài và đạo luật về kiểm soát xuất khẩu vũ khí. Nhà Trắng lập luận rằng, quyết định của Tổng thống Mỹ Gióoc-giơ Bu-sơ là nhằm tăng cường quan hệ an ninh giữa Mỹ với Cô-xô-vô, cũng như khả năng để Cô-xô-vô được phép tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình, chống khủng bố và giải quyết cứu trợ nhân đạo.

Bất chấp cam kết của Nhà Trắng nói rằng, việc cung cấp vũ khí cho Cô-xô-vô sẽ được xem xét trên cơ sở từng trường hợp cụ thể, dựa trên các nguyên tắc về chuyển giao vũ khí thông thường hiện nay, ông Cô-xtu-ni-xa coi quyết định của ông Bu-sơ là một sai lầm nghiêm trọng. Hãng thông tấn Tanjug của Xéc-bi-a dẫn lời ông Cô-xtu-ni-xa nói rằng Mỹ “đã có một bước đi nguy hiểm” tiếp sau việc công nhận tuyên bố độc lập của Cô-xô-vô. Trong bài phỏng vấn đăng trên báo “Vecernie Novosti”, số ra ngày 21-3, ông Cô-xtu-ni-xa khẳng định ở Cô-xô-vô đã có quá nhiều vũ khí, và thay vì vũ trang thêm cho tỉnh này, Mỹ nên tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc (bảo đảm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ cho mọi quốc gia thành viên tổ chức này, trong đó có Xéc-bi-a). Theo ông Cô-xtu-ni-xa, lập lại vai trò thống trị của luật pháp quốc tế, chứ không phải đưa thêm vũ khí vào Ban-căng, là cách thức duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và ổn định ở khu vực vốn đã có nhiều bất ổn này. Ông cũng kêu gọi tiếp tục các cuộc thương lượng về quy chế tương lai cho Cô-xô-vô.

Liên quan đến vấn đề Cô-xô-vô, ngày 20-3, Ngoại trưởng Xéc-bi-a Vúc Giê-rê-mích (Vuk Jeremic) cho biết, Xéc-bi-a sẽ rút các đại sứ của mình khỏi Hung-ga-ri, Crô-a-ti-a và Bun-ga-ri để trả đũa việc các nước này công nhận Cô-xô-vô độc lập, gọi đây là “một bước thụt lùi” trong chính sách của các nước trên.

Theo ông Giê-rê-mích, những người đồng cấp của ông tại ba nước láng giềng trên thông báo với ông rằng họ đã phải chịu sức ép nặng nề trong việc công nhận Cô-xô-vô và bày tỏ hy vọng có thể duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Xéc-bi-a. Tuy nhiên, ông Giê-rê-mích, không cho biết những người đồng cấp của ông muốn ám chỉ tới hình thức “sức ép” nào.

Hiện các nước lớn trong NATO và Liên minh châu Âu (EU) đều ủng hộ tuyên bố độc lập của tỉnh Cô-xô-vô. Hung-ga-ri và Bun-ga-ri đều là thành viên NATO và EU, còn Crô-a-ti-a đang mong muốn gia nhập cả hai khối này.