Phát huy phong trào thi đua yêu nước trong đội ngũ công nhân, lao động, góp phần đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trong suốt chặng đường cách mạng của mình, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, dù ở bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào, Công đoàn Việt Nam luôn trung thành với lợi ích dân tộc, lợi ích giai cấp và lợi ích của người lao động, phấn đấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; luôn đoàn kết, thống nhất, vận động, tập hợp công nhân, viên chức, lao động đi đầu trong mọi phong trào hành động cách mạng và phong trào thi đua yêu nước, viết nên trang sử vẻ vang của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, kinh tế - xã hội nước ta có nhiều biến đổi sâu sắc, với những thời cơ, thuận lợi cũng như những thách thức nghiêm trọng. Song dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Chính phủ, cùng với sự nỗ lực cố gắng của nhân dân cả nước, nền kinh tế nước ta đã từng bước vượt qua khó khăn, thách thức. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, duy trì tốc độ tăng trưởng khá (bình quân hằng năm đạt khoảng trên 6%), lạm phát được đẩy lùi, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện; công tác xóa đói giảm nghèo đạt nhiều kết quả thiết thực; quốc phòng, an ninh được giữ vững, chính trị - xã hội ổn định; vị thế đất nước ta trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Trong các thành tựu quan trọng đó, có sự đóng góp to lớn của phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động cả nước. 

Thấm nhuần sâu sắc các quan điểm của Đảng và t¬ư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW, ngày 21-5-2004, của Bộ Chính trị về việc tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nư¬ớc, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến; Kết luận số 83-KL/TW, ngày 30-8-2010, của Ban Bí th¬ư Trung ư¬ơng Đảng về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW; các chỉ thị của Thủ tư¬ớng Chính phủ về việc phát động thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và lần thứ XI, gắn liền với Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gư¬ơng đạo đức Hồ Chí Minh”; thực hiện các Nghị quyết Đại hội IX và Đại hội X Công đoàn Việt Nam, các cấp công đoàn đã thực hiện có hiệu quả và thiết thực các hoạt động như: tham gia xây dựng luật pháp, chính sách; kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách - pháp luật; đại diện chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công nhân, viên chức, lao động; đẩy mạnh công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở và xây dựng hệ thống công đoàn cơ sở vững mạnh;... Tập trung tuyên truyền giáo dục công nhân, viên chức, lao động thực hiện các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa X về “Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nư¬ớc” và gần đây nhất thực hiện Thông báo kết luận số 77/ TB-TW, ngày 24-02-2012, của Ban Bí thư Trung ư¬ơng Đảng về việc tổ chức hoạt động “Tháng công nhân” gắn với kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1-5) hằng năm. Thường xuyên phát động phong trào thi đua yêu nư¬ớc trong công nhân, viên chức, lao động nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn, giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững. Theo đó, phong trào thi đua trong công nhân, viên chức, lao động những năm gần đây đã đạt được những thành tựu nổi bật sau: 

Phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động tiếp tục được đẩy mạnh và nhận được sự đồng tình ủng hộ của các cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể, được các cấp công đoàn hưởng ứng tích cực và triển khai thực hiện một cách sáng tạo. Từ phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, các cấp công đoàn đã tổ chức nhiều phong trào thi đua, nhiều hội thi phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh, công tác ở doanh nghiệp, cơ quan. Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh có phong trào “Phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật”, “Luyện tay nghề, thi thợ giỏi”, “Kinh doanh giỏi, quản lý tốt”, “Xanh - sạch - đẹp, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động”, phong trào “Mỗi kỹ sư một đề tài, mỗi tổ công đoàn một sáng kiến”, phong trào “Ba tốt” (quản lý vật tư tốt, làm kế hoạch tốt, tổ chức lao động tốt),... Trong các cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, tập trung nâng cao công tác nghiên cứu, tham mưu cho lãnh đạo và công tác phục vụ nhân dân gắn với tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, về cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; làm người công bộc giản dị gắn với cuộc vận động xây dựng người cán bộ, công chức, viên chức “Trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu”. Ngành Y tế có phong trào “Tăng cường y đức, nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ và chất lượng chăm sóc người bệnh tại các cơ sở y tế”; ngành Giáo dục có phong trào “Thi đua 2 tốt” gắn với cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Chống tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục”. Trong nữ công nhân, viên chức, lao động có phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” tiếp tục đi vào chiều sâu và nâng cao chất lượng. Công nhân, viên chức, lao động hưởng ứng mạnh mẽ cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa cơ sở” và phong trào xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa với nhiều kết quả đáng khích lệ; đã tổ chức có hiệu quả việc phối hợp phong trào “Thi đua liên kết phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn” gắn với phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ tướng Chính phủ phát động, thiết thực góp phần xây dựng nông thôn mới. 

Phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” trong khu vực doanh nghiệp luôn gắn liền với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, góp phần quan trọng giúp doanh nghiệp vượt qua những khó khăn, ổn định và phát triển. Phong trào thi đua đã bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, vận động công nhân, lao động tích cực, năng động, sáng tạo, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; thực hành tiết kiệm, giảm chi phí quản lý, định mức tiêu hao nguyên, nhiên, vật liệu, năng lượng; nâng cao hiệu suất máy móc thiết bị, tạo ra nhiều sản phẩm đạt chất lượng cao, đủ sức cạnh tranh và tham gia hội nhập khu vực và quốc tế; trong cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp luôn gắn liền với cuộc vận động xây dựng người cán bộ, công chức, viên chức “Trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu”, tích cực tham gia cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và tham mưu cho lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành ban hành cơ chế, chính sách và luật pháp phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước... 

Hơn 20 năm qua, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã phối hợp với các bộ, ngành nhằm đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, với nhiều hình thức phong phú, hoàn thành các công trình sản phẩm mới; đẩy mạnh hoạt động của các quỹ hỗ trợ khoa học - công nghệ, quỹ hỗ trợ tài năng sáng tạo; cùng với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan hữu quan xét chọn và trao Giải thưởng sáng tạo khoa học - công nghệ Việt Nam (VIFOTEC), tổ chức hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc. Các hội thi đã góp phần thúc đẩy phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo; thông qua hội thi, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, giải pháp hữu ích, sáng kiến cải tiến đạt giải cao Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc, Giải thưởng sáng tạo khoa học - công nghệ Việt Nam, được áp dụng trong sản xuất kinh doanh và đời sống, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực.

Nét đặc trưng nổi bật trong thời gian qua là phong trào thi đua không chỉ dừng trong phạm vi địa phương, ngành mà còn lan tỏa ra toàn quốc, đến các công trình trọng điểm của quốc gia, như phong trào: thi đua liên kết “Xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất”, “Xây dựng Nhà máy thủy điện Sơn La” và đang tổ chức phong trào thi đua “Xây dựng nhà máy thủy điện Lai Châu” giai đoạn 2012 - 2017.

Phong trào “Thi đua liên kết phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn” đã được các ngành và địa phương triển khai thành các phong trào cụ thể, với những mục tiêu, nội dung rõ ràng, phù hợp cho từng khối đơn vị. Từ năm 2005 - 2012, đã có hàng nghìn đề tài khoa học được nghiệm thu đánh giá xuất sắc trên các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi. Trong đó, khối các viện nghiên cứu, các trường và nhiều doanh nghiệp luôn đi đầu trong lao động sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất, giá trị làm lợi đạt hàng nghìn tỷ đồng. 

Đồng thời với tổ chức phong trào thi đua, tổ chức công đoàn còn tích cực đẩy mạnh các hoạt động xã hội từ thiện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, như Chương trình “Mái ấm công đoàn” xoá nhà dột nát cho công nhân, lao động nghèo, có hoàn cảnh khó khăn. Chỉ tính từ năm 2008 đến năm 2011, Quỹ “Mái ấm công đoàn” các cấp đã vận động được 437,533 tỷ đồng, đã có gần 15.000 gia đình được hỗ trợ từ 10 triệu - 25 triệu đồng; Quỹ xã hội từ thiện Tấm lòng vàng đã hỗ trợ trên 100 tỷ đồng để thăm hỏi và xây dựng, sửa chữa nhà cho hàng nghìn công nhân, lao động gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; Cuộc vận động “Cả nước chung tay xây dựng Sơn La” đã huy động được 8,4 tỷ đồng ủng hộ cho ba tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu. Đặc biệt, thời gian vừa qua với tinh thần cả nước hướng về Hoàng Sa, Trường Sa, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã phát động Chương trình “Tấm lưới nghĩa tình vì ngư dân Trường Sa, Hoàng Sa”, đã huy động và ủng hộ được hơn 30 tỷ đồng... Các hoạt động trên được đông đảo công nhân, viên chức, lao động cả nước tích cực hưởng ứng, tham gia.

Tổ chức công đoàn luôn coi trọng công tác phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết, xây dựng và nhân điển hình tiên tiến, bằng các hình thức tuyên truyền phong phú và đa dạng thông qua tin, ảnh, phóng sự trên các trang báo, tạp chí của Tổng Liên đoàn và các liên đoàn lao động tỉnh, thành phố, công đoàn ngành trung ương. Đồng thời, phối hợp có hiệu quả với các cơ quan thông tấn, báo chí trung ương và địa phương để tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền về tổ chức công đoàn; phản ánh khí thế thi đua sôi nổi của công nhân, viên chức, lao động cả nước; những kinh nghiệm, gương điển hình tiên tiến trong công nhân, viên chức, lao động ở các ngành, các giới, các vùng, miền,...về phong trào thi đua lao động sáng tạo. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã thành lập “Giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh” để tôn vinh và biểu dương những công nhân, lao động tiêu biểu, cán bộ kỹ thuật đang trực tiếp lao động, sản xuất tại các doanh nghiệp, đơn vị thuộc mọi thành phần kinh tế. Ngoài ra, hằng năm còn tổ chức biểu dương và tôn vinh cán bộ công đoàn cơ sở đạt thành tích xuất sắc trong hoạt động công đoàn.

Qua các phong trào thi đua, đã có hàng nghìn công trình sản phẩm được hoàn thành; hàng nghìn sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, đề tài nghiên cứu khoa học được ứng dụng mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội to lớn; thông qua phong trào thi đua yêu nước xuất hiện ngày càng nhiều tập thể, cá nhân anh hùng, chiến sĩ thi đua các cấp, những điển hình tiên tiến được Nhà nước và các cấp công đoàn khen thưởng. Đó là những tấm gương tiêu biểu của truyền thống yêu nước và cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam, là những bông hoa tươi thắm nhất trong vườn hoa muôn màu của phong trào thi đua yêu nước.

Chỉ tính 5 năm gần đây đã có 6.965 công trình, sản phẩm được các cấp công đoàn và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam gắn biển, với giá trị làm lợi gần 21.000 tỷ đồng; 834.796 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giải pháp hữu ích được phát huy và ứng dụng, với tổng giá trị làm lợi hơn 52.000 tỷ đồng; 21.788 đề tài nghiên cứu khoa học được ứng dụng, giá trị làm lợi hơn 35.397 tỷ đồng;… Với những thành tựu đạt được, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cấp công đoàn đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng lần thứ hai. 3.743 huân chương các loại; 6.573 bằng khen, 790 cờ thi đua, 275 danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc được Chủ tịch nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ khen thưởng cho các tập thể, cá nhân là cán bộ, đoàn viên công đoàn các cấp. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đã khen thưởng: 2.933 cờ thi đua, 19.337 bằng khen, 3.810 bằng lao động sáng tạo, 1.057 danh hiệu Chiến sĩ thi đua Tổng Liên đoàn, cho các tập thể, cá nhân là cán bộ, đoàn viên tổ chức công đoàn các cấp.

Bên cạnh những kết quả to lớn đạt được trong phong trào thi đua yêu nước thời gian qua, vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện, đó là:

- Một số công đoàn các cấp chưa tranh thủ được sự lãnh đạo của Đảng, chưa xây dựng được quy chế phối hợp với chính quyền đồng cấp và các đoàn thể khác để tổ chức phong trào thi đua đạt hiệu quả cao; việc phổ biến kinh nghiệm, nhân rộng điển hình tiên tiến có lúc, có nơi còn bị hạn chế, ít hiệu quả; cán bộ làm công tác thi đua khen thưởng vừa thiếu, vừa yếu về năng lực, chuyên môn. Công tác triển khai thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW của Bộ Chính trị ở một số cấp công đoàn chưa sâu, thiếu chương trình, kế hoạch hướng dẫn thực hiện. Ở những nơi phong trào còn yếu có phần do hoàn cảnh khách quan khó khăn, nhưng phần lớn là do nhận thức và tổ chức thực hiện của cấp ủy và chính quyền về thi đua khen thưởng chưa đầy đủ, vai trò của công đoàn chưa được phát huy.

- Phong trào thi đua do Tổng Liên đoàn phát động đã được nhiều cấp, nhiều ngành hưởng ứng sôi nổi và rộng khắp trong toàn quốc nhưng chưa tạo được sự chuyển biến đồng bộ trong phạm vi toàn ngành, toàn địa phương cũng như trong từng lĩnh vực, một số nơi còn chạy theo thành tích nên kết quả không thực chất.

- Phong trào thi đua trong khu vực kinh tế ngoài nhà nước chưa được các cấp quan tâm nhiều, chưa tổ chức nghiên cứu để tìm ra hình thức, nội dung thi đua, khen thưởng phù hợp với khu vực kinh tế này để góp phần nâng cao hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người lao động.

- Công tác lãnh đạo, tổ chức phong trào thi đua, nhất là việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc sơ kết, tổng kết và thực hiện chế độ thông tin báo cáo của một số địa phương chưa được thường xuyên, kịp thời.

Từ thành tựu đạt được trong phong trào thi đua yêu nước của công nhân, viên chức, lao động và những hạn chế cần khắc phục của phong trào thời gian qua, mục tiêu, nhiệm vụ của phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động trong thời gian tới gồm những nội dung chủ yếu sau:

Một là, tổ chức tốt các phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động, trọng tâm là phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”. Phát triển và nâng cao chất lượng các phong trào thi đua yêu nước hiện có gắn với tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và cuộc vận động xây dựng nếp sống văn hóa trong công nhân, viên chức, lao động.

Hai là, thực hiện tốt Luật Thi đua, khen thưởng và Quy chế Thi đua, khen thưởng của công đoàn. Tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nội dung và cách thức tổ chức thi đua, khen thưởng phù hợp với các loại hình doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Ba là, tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng của tổ chức công đoàn theo hướng thiết thực, hiệu quả, khắc phục bệnh thành tích và hình thức trong thi đua. 

Bốn là, tăng cường sự phối hợp giữa Tổng Liên đoàn với các bộ, ngành và cơ quan trung ương, các cấp công đoàn với các ngành, các địa phương trong việc chỉ đạo thi đua liên kết trên các công trình trọng điểm.

Năm là, chú trọng tổng kết xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong công nhân, viên chức, lao động. Phối hợp với các cơ quan hữu quan có hình thức động viên, khen thưởng phù hợp đối với những người sử dụng lao động ở các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế có nhiều thành tích trong việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, quan tâm đến giải quyết việc làm, cải thiện đời sống của công nhân, lao động và hợp tác tốt với tổ chức công đoàn.

Trong những năm tới, tổ chức công đoàn tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng thi đua của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng; gắn tổ chức thi đua yêu nước với tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; quan tâm phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các điển hình tiên tiến, các nhân tố mới để mọi người học tập, noi theo; đưa phong trào thi đua yêu nước trong cán bộ, công chức, viên chức, công nhân, lao động phát triển lên tầm cao mới./.