Cuộc chiến tranh không tuyên bố nhằm vào Ấn Độ ở Áp-ga-ni-xtan

TCCSĐT - Tại Áp-ga-ni-xtan, trong điều kiện cuộc chiến tranh chống khủng bố do Mỹ phát động từ năm 2001 chưa có hồi kết, thì một cuộc chiến tranh khác đang diễn ra tại quốc gia này. Đó là cuộc chiến tranh về địa-chính trị giữa nhiều nước có lợi ích liên quan tới Áp-ga-ni-xtan, trong đó có cuộc chiến tranh không tuyên bố của Pa-ki-xtan nhằm vào Ấn Độ.

Trong những tháng gần đây, quan hệ giữa Ấn Độ và Áp-ga-ni-xtan đã có những bước chuyển mới, quan trọng, nhằm mở rộng quan hệ hợp tác song phương trong nhiều lĩnh vực. Trong đó, đáng chú ý là các sự kiện: tháng 1-2011, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Xô-ma-na-ha-li Ma-lai-a Cri-xna thăm chính thức Ca-bun; đầu tháng 2-2011, Tổng thống Áp-ga-ni-xtan Ha-mít Ca-dai có chuyến thăm chính thức Ấn Độ và tiến hành các cuộc đàm phán với Thủ tướng Ấn Độ Ma-mô-han Xinh. Bình luận về những sự kiện này, Bộ Ngoại giao Ấn Độ khẳng định, từ nay giữa Ấn Độ và Áp-ga-ni-xtan đã và sẽ thiết lập các cuộc tiếp xúc và đối thoại thường xuyên có tính truyền thống ở cấp cao nhất.

Trong các cuộc đàm phán giữa Ấn Độ và Áp-ga-ni-xtan, Niu Đê-li khẳng định thái độ sẵn sàng tiếp tục giúp đỡ chính quyền hiện nay ở Ca-bun để khôi phục và phát triển đất nước. Phía Ấn Độ luôn trung thành với những cam kết dài hạn nhằm tái thiết và phát triển Áp-ga-ni-xtan, tiếp tục giúp đỡ chính phủ Áp-ga-ni-xtan trong việc xây dựng một nhà nước độc lập, dân chủ và hòa bình. Điều đó đã được nêu rõ trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhân kết thúc các cuộc đàm phán giữa Thủ tướng Ấn Độ Ma-mô-han Xinh và Tổng thống Áp-ga-ni-xtan Ha-mít Ca-dai trong chuyến thăm chính thức Ấn Độ của ông đầu tháng 2-2011. Tổng thống Áp-ga-ni-xtan cũng bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với sự giúp đỡ của Ấn Độ và đánh giá cao tầm quan trọng của sự hợp tác giữa hai nước.

Cách đây gần 10 năm, Ấn Độ bắt đầu giúp đỡ và ủng hộ chính quyền ở Ca-bun sau khi chế độ cầm quyền Ta-li-ban sụp đổ. Hồi đó, chính quyền Niu Đê-li đã quyết định thiết lập quan hệ gắn bó hơn với chính phủ mới ở Ca-bun. Đến đầu năm 2002, Ấn Độ quyết định mở một kênh tín dụng cho Áp-ga-ni-xtan trị giá ban đầu là 100 triệu USD và đầu tư thêm 10 triệu USD cho chính quyền ở Ca-bun mua sắm các thiết bị phục vụ giáo dục, y tế, nông nghiệp và vận tải. Hiện nay, có tới 4.000 chuyên gia Ấn Độ đang làm việc tại Áp-ga-ni-xtan để khôi phục hạ tầng cơ sở ở nhiều tỉnh khác nhau. Hiện nay Ấn Độ đang xây dựng tòa nhà mới của Quốc hội Áp-ga-ni-xtan và đảm nhận thực hiện các dịch vụ y tế miễn phí tại các bệnh viện trên toàn lãnh thổ Áp-ga-ni-xtan. Trong những năm gần đây, Ấn Độ là một trong những quốc gia ở Nam Á viện trợ tài chính nhiều nhất cho Áp-ga-ni-xtan, đạt 1,3 tỉ USD.

Nhờ những nỗ lực đó, Ấn Độ đã có được điều kiện để hiện diện rộng rãi trên toàn lãnh thổ Áp-ga-ni-xtan. Do đó, chính quyền ở Ca-bun coi Ấn Độ là một đối tác chiến lược. Theo giới phân tích, điều này có lợi cho Ấn Độ nhìn từ nhiều góc độ. Trước hết, Ấn Độ có điều kiện thuận lợi để phát triển quan hệ thương mại và tiếp cận các nguồn năng lượng lớn ở Trung Á. Ngoài ra, quan hệ gắn bó với Áp-ga-ni-xtan, Ấn Độ sẽ hạn chế được ảnh hưởng của Pa-ki-xtan-một đối thủ địa - chính trị của Ấn Độ, ở quốc gia này. Đây là một lợi thế có ý nghĩa rất quan trọng về đối với Ấn Độ. Chính vì lợi thế địa - chính trị này của Ấn Độ mà thời gian gần đây, giữa Ấn Độ và Pa-ki-xtan đang diễn ra một cuộc chiến tranh không tuyên bố ở Nam Á nói chung và ngay tại Áp-ga-ni-xtan nói riêng.

Vì thế, một khi quan hệ giữa Ấn Độ và Áp-ga-ni-xtan phát triển tốt đẹp và đem lại hiệu quả cho cả hai bên, thì Pa-ki-xtan bắt đầu có những hoạt động nhằm hạn chế sự phát triển quan hệ này. I-xla-ma-bát coi Áp-ga-ni-xtan là một đồng minh tự nhiên với Pa-ki-xtan do hai nước có tuyến biên giới kéo dài và có lịch sử gắn bó sâu sắc về mặt sắc tộc, văn hóa và tôn giáo. Vì thế, I-xla-ma-bát đã viện trợ khá lớn về tài chính cho Ca-bun để phát triển hạ tầng cơ sở và cải thiện cuộc sống cho người dân Áp-ga-ni-xtan. Tuy nhiên, khoản viện trợ đó không hoàn toàn mang tính nhân đạo thuần túy. Dư luận ở Ấn Độ cho rằng, Pa-ki-xtan đang tiến hành cuộc chiến tranh không tuyên bố ở Áp-ga-ni-xtan nhằm ngăn chặn Ấn Độ phát triển các lợi ích của họ ở quốc gia này.

Báo chí Ấn Độ đã từng nhận xét, vụ khủng bố ở Ca-bun vào tháng 2-2010 khiến 9 công dân Ấn Độ thiệt mạng là do nhóm chiến binh chống Ấn Độ đang hoạt động trên lãnh thổ Pa-ki-xtan thực hiện nhằm gây sức ép buộc Ấn Độ phải rút khỏi Áp-ga-ni-xtan, chí ít cũng hạn chế ảnh hưởng của Niu Đê-li tại đây. Các cơ quan tình báo của Áp-ga-ni-xtan cáo buộc nhóm chiến binh khủng bố đến từ Pa-ki-xtan đã gây ra nhiều vụ khủng bố đẫm máu, trong đó có vụ khủng bố ở thành phố Mum-bai của Ấn Độ vào tháng 11-2008; hai vụ khủng bố nhằm vào Đại sứ quán Ấn Độ ở Ca-bun (vụ đầu vào năm 2008 diễn ra dưới dạng một vụ nổ ngay bên cạnh cơ quan ngoại giao của Ấn Độ làm chết 40 người, còn vụ tiếp theo xảy ra năm 2009 làm chết 17 người); vụ khủng bố nhằm vào các khách sạn ở thủ đô Ca-bun, nơi ở của nhiều công dân Ấn Độ... Trước các vụ khủng bố dồn dập, phía Ấn Độ đã buộc phải tạm thời ngừng các hoạt động giáo dục và y tế ở Ca-bun. Thời gian đó, cơ quan tình báo Ấn Độ đã phát hiện ra dấu vết của các nhóm khủng bố đó có các căn cứ trên lãnh thổ Pa-ki-xtan.

Trong bối cảnh đó, báo chí Ấn Độ đưa tin và bài bình luận cho rằng, Pa-ki-xtan không muốn nhìn thấy Ấn Độ hiện diện ở Áp-ga-ni-xtan. Báo chí Ấn Độ tiết lộ, Tổng cục tình báo Pa-ki-xtan đã soạn thảo kế hoạch ám sát Đại sứ Ấn Độ, ông Gia-an-ta Pra-xa-đa, ở Ca-bun. Để tổ chức vụ ám sát này, cơ quan tình báo Pa-ki-xtan sẵn sàng chi 1,5 triệu USD cho một nhà báo người Áp-ga-ni-xtan có tên là Na-va-ba Mô-man-đa để người này thực hiện vụ mưu sát này. Nhưng nhà báo Gia-an-ta Pra-xa-đa đã từ chối và sau đó tiết lộ với báo chí. Ông Na-va-ba Mô-man-đa sau đó đã phải tìm nơi ẩn náu ở tại Văn phòng của Cao ủy của Liên hợp quốc về người tị nạn, để từ đó rời khỏi Áp-ga-ni-xtan.

Bất chấp các vụ khủng bố đẫm máu vừa qua và không loại trừ sẽ có các vụ khủng bố trong thời gian tới nhằm vào Ấn Độ do các chiến binh nương náu trên lãnh thổ Pa-ki-xtan, nhưng chính quyền ở Niu Đê-li vẫn tiếp tục thực hiện chiến lược hợp tác trên nhiều lĩnh vực với Áp-ga-ni-xtan và tuyên bố thực hiện nghiêm chỉnh các cam kết của họ là giúp chính quyền ở Ca-bun tái thiết và phát triển đất nước./.