Mục lục Hồ sơ sự kiện số 117 (28-5 -2010)

- Khmer Đỏ

Ngày 17-4-1975, với sự giúp đỡ của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, cuộc kháng chiến của nhân dân Campuchia đã thắng lợi. Ngụy quyền Lon Nol sụp đổ, Đế quốc Mỹ buộc phải rút khỏi Campuchia. Nhưng, sau khi Pol Pot lên nắm quyền, chỉ trong vòng bốn năm (1975-1979), chúng đã gây ra những tội ác khủng khiếp trong lịch sử loài người, tàn sát gần 2 triệu người Campuchia vô tội, phá hủy nền kinh tế và truyền thống văn hóa lâu đời của nước này, đẩy dân tộc Campuchia đến bờ vực thẳm của thảm họa diệt vong.

*** Vấn đề và bình luận

Nguyễn Thị Hoa - Gặp vị Tướng của “Đội quân nhà Phật”

Một ngày giữa tháng 5 lịch sử, chúng tôi may mắn được gặp vị Đại tướng, nguyên Tư lệnh Quân khu 7, kiêm Chỉ huy trưởng cơ quan tiền phương Bộ Quốc phòng ở mặt trận Tây Nam, người đã trực tiếp cầm quân ở chiến trường Campuchia trong nhiều năm. Chín mươi tuổi, từng vượt qua hai trận xuất huyết não, song những ký ức lịch sử theo năm tháng thời gian dường như vẫn vẹn nguyên trong tâm tưởng người cựu chiến binh già năm xưa – nguyên Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam - Đại tướng Lê Đức Anh.

Phạm Nhẫn - Sự thật không thể phủ nhận, công lý không thể chối bỏ

Thời Khmer Đỏ cầm quyền là một trong những thời kỳ lịch sử đen tối nhất ở Campuchia. Những tội ác mà Khmer Đỏ đã gây ra đối với nhân dân Campuchia và cả nhân dân Việt Nam đều tày đình và tàn bạo đến mức “trời không dung, đất không tha”.

Thảo Nguyên - Campuchia dân chủ và cuộc cách mạng làm lại

Một trong những chế độ khát máu và tàn bạo nhất trong thế kỷ XX là chế độ Campuchia Dân chủ diệt chủng Khmer Đỏ (1975-1979). Chế độ này đã đề ra những đường lối đối nội, đối ngoại ra sao? Và cuộc cách mạng được làm lại như thế nào?

Yên Ba - Nụ cười Bayon

Từ mùa hè năm 1993 khi tham dự cuộc bầu cử đầu tiên của Campuchia sau họa diệt chủng, tôi đã có nhiều dịp quay lại “đất nước chùa tháp”. Khi lặng ngắm nụ cười đá bất tuyệt trên những bức tượng Bayon bốn mặt, tôi hiểu rằng, nụ cười ấy mạnh hơn những thế lực tàn bạo của Khmer Đỏ, và đất nước này cần được sống trong hòa bình...

Mạnh Hà - Xét xử các thủ lĩnh Khmer Đỏ: Phiên toà kéo dài, nỗi đau dai dẳng

Năm 2003, Campuchia và Liên hợp quốc đã thống nhất đồng tổ chức phiên tòa xét xử tội ác diệt chủng của các thủ lĩnh Khmer Đỏ tại Campuchia. Từ bước đi đầu tiên ấy đến nay, đã có những bước tiến dài, nhưng hồi kết về thảm kịch có thể nói là man rợ, đẫm máu nhất trong lịch sử nhân loại thế giới chưa thể khép lại...

*** Bên lề sự kiện

Việt Ân - Sự hồi sinh chậm chạp

“Tôi muốn làm cho đất nước tôi là ngôi nhà an toàn của mọi người dân”, đó là lời Aki Ra, người dành cả đời mình cho việc tháo gỡ bom mìn ở Campuchia.

Minh Phương - Kiếm tiền từ du lịch chứng tích

Mặc dù du khách nước ngoài sẵn sàng trả hàng đống tiền để được thấy lại quá khứ kinh hoàng của đất nước Campuchia, nhưng không phải mọi người dân trên đất nước này đều thấy việc làm đó là cần thiết.

Đan Thanh - Phía sau ác mộng

Phiên tòa chờ đợi 30 năm để luận tội bọn diệt chủng Khmer Đỏ đã mang lại niềm tin công lý cho nhân dân Campuchia. Tuy nhiên, phiên tòa đặc biệt này không thể xóa nổi những nỗi ám ảnh kinh hoàng còn để lại cho những người may mắn sống sót…

Phương Minh - 1.001 kiểu tra tấn của Khmer Đỏ

Hơn ba thập kỷ qua, người dân Campuchia vẫn không khỏi bàng hoàng về sự dã man của chế độ diệt chủng Pol Pot. Hiện nay, Bảo tàng diệt chủng Choeung Ek được coi là bằng chứng về tội ác giết người hàng loạt của chế độ diệt chủng của Khmer Đỏ.

TS. Vũ Tuyết Loan - Quan hệ Việt Nam - Campuchia giai đoạn 1979-1989

Sau khi lật đổ chế độ Cộng hòa của Lon Nol, người dân của “đất nước chùa Tháp” tưởng chừng được hưởng những ngày hòa bình, song, một thảm họa diệt chủng đã ập đến với họ khi chính quyền Pol Pot - Ieng Sary tàn bạo đẩy đất nước đến bên bờ vực thẳm. Đứng trước nỗi khổ đau đó của nước bạn Campuchia, bộ đội Việt Nam đã góp phần phối hợp với các lực lượng yêu nước Campuchia giành lại cuộc cách mạng, đưa đến sự ra đời Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Campuchia, từng bước hợp tác cùng phát triển.

*** Kinh tế và hội nhập

Hải Vũ - Gia nhập CISG: Muộn còn hơn không

Nhiều năm nay, các doanh nghiệp Việt Nam khi giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế luôn gặp một vấn đề khó khăn trong đàm phán, đó là lựa chọn luật áp dụng cho hợp đồng. Thật ra, một chuẩn mực chung cho hợp đồng thương mại quốc tế đã có từ lâu, nhưng chúng ta chưa gia nhập. Vậy chuẩn mực đó là gì, khi tham gia Việt Nam có lợi ích gì?

Trí Anh - Kinh tế Mỹ: Tăng trưởng cùng những mối lo dai dẳng

Quý I-2010, kinh tế Mỹ đạt mức tăng trưởng 3,2%, tiếp tục duy trì đà hồi phục của nền kinh tế số một thế giới. Tuy nhiên, vẫn có những mối lo thường trực, dai dẳng: tỷ lệ thất nghiệp vẫn cao, tình trạng bội chi ngân sách tiếp tục “nóng”, đe dọa trực tiếp tới sự phục hồi bền vững của nền kinh tế…

*** Cửa sổ nhìn ra thế giới

Phan Nam - Nước cờ sớm của Iran

Các nước thành viên Hội đồng Bảo an đã tiến hành họp kín về dự thảo nghị quyết trừng phạt Iran ngay sau khi Tehran có thêm sự ủng hộ của một thành viên trong Hội đồng, đó là Brazil - nước vừa cùng Iran và Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận trao đổi nhiên liệu hạt nhân, vốn được dư luận đánh giá là sự kiện mở ra cánh cửa đối thoại.

Tiến Trung - Khủng hoảng chính trị tại Thái Lan: Sai một ly, đi một dặm

Chỉ chưa đầy một tuần trước, chính trường Thái Lan có vẻ như sắp thoát khỏi bờ vực của một tình huống mà một số người cho là có thể dẫn đến một cuộc nội chiến giữa chính phủ và những người biểu tình áo đỏ ủng hộ Thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra. Phần lớn giới quan sát khi đó đều cho rằng biểu tình sẽ chấm dứt trong vài ngày và các vấn đề sẽ được giải quyết, hoặc ít nhất là được thảo luận trong những tháng tới trước thềm cuộc bầu cử mà chính phủ hứa hẹn. Tuy nhiên, mọi chuyện đã bất ngờ thay đổi nhanh chóng từ sai lầm của cả hai phía.

Lý Mạc Phù - Thần hồn nát thần tính

Gần như cùng một lúc, Mỹ và EU đều đưa ra những quy định mới về kiểm soát và quản lý thị trường tài chính. Mức độ kiểm soát và quản lý của hai bên có khác nhau, nhưng điểm giống nhau cơ bản là tăng cường vai trò và sự can thiệp trực tiếp của nhà nước, cũng như chủ trương cấm những gì mà bộ máy quản lý hành chính nhà nước hiện chưa thể kiểm soát nổi.

*** Văn hóa - xã hội

Nam Sơn - Sa mạc lạnh - UAE

Trời không có mây nhưng phía dưới cánh bay chỉ thấy một vùng mờ mịt, đùng đục, chẳng rõ đường nét gì. Khi máy bay xuống thấp mới nhận thấy màu vàng quạch của đất cát sa mạc. Cho dù đã được biết ít nhiều về Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (United Arab Emirates - UAE) qua sách báo, song ai cũng thấy tò mò, lạ lẫm về vùng đất sắp đến!

*** Văn học - nghệ thuật

Lâm Trang - Tiếng nói cho những nấm mồ tập thể vô danh

Campuchia mang hình một lòng chảo. Cái chảo khổng lồ ấy, như vạc dầu trong những câu chuyện thần thoại, bọn Pol Pot đậy vung lại để ninh nấu đồng bào dân tộc mình. Gần bốn năm sau ngày quân Khmer Đỏ tiến vào thành phố Phnom Penh cái vung ấy mới được lật lên. Người Campuchia sống sót, bằng cách này hay cách khác đã kể lại cho con cháu đời sau và thế giới biết về thời kỳ Pol Pot như là một tai họa tận thế của dân tộc. Những trang hồi ký, những thước phim “dựng lại” thảm cảnh có một không hai làm loài người sửng sốt, lương tri con người bị xúc phạm nặng nề...

*** Nhân vật với lịch sử

Nguyễn Tri Thức - Họa sĩ Vann Nath: Sống sót nhờ tài vẽ

Tại nhà tù S-21 (Tuol Sleng) khét tiếng dưới thời Khmer Đỏ, hàng chục ngàn người đã bị giết hại dã man. Đã vào đây, các tù nhân nếu không bị chết đói thì cũng qua đời vì các đòn tra tấn tàn độc của bọn cai ngục. Thế nhưng, vẫn có bảy người sống sót, vì họ đều bị lợi dụng vào những việc có lợi cho bọn Khmer Đỏ. Không chỉ là một trong ba nhân chứng sống còn lại làm chứng tại phiên toà xét xử các thủ lĩnh Khmer Đỏ, các tác phẩm của họa sĩ Vann Nath còn như những bằng chứng đanh thép tố cáo tội ác diệt chủng của bè lũ Pol Pot.

*** Tuần trong 5 phút

- Việt Nam

- Thế giới