Thiên vị như có thể, cân bằng như cần thiết

TCCSĐT - Trong chuyến công du Nam Á lần này, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo ở thăm Ấn Độ hai ngày rồi dành hẳn 3 ngày thăm Pa-ki-xtan. Quan hệ giữa Trung Quốc và Pa-ki-xtan vốn vẫn hữu hảo lâu nay nên chuyến thăm Pa-ki-xtan của ông Ôn Gia Bảo chắc chắn sẽ đạt kết quả tốt đẹp. Nhưng chuyến thăm Ấn Độ thì không hẳn dễ dàng.

Giữa Ấn Độ và Trung Quốc vẫn tồn tại cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở hai khu vực biên giới dọc dãy núi Himalaya. Hai nước mấy lần chiến tranh cũng vì thế. Tranh chấp biên giới lãnh thổ, rồi chuyện Trung Quốc cấp thị thực riêng cho người dân ở vùng Jam-mu và Ka-smi do Ấn Độ quản lý, tới việc Trung Quốc chặn sông Y-a-lung Zang-bo chảy từ Tây Tạng qua Ấn Độ (phần chảy qua Ấn Độ mang tên Brahmaputra) và Bangladesh để xây dựng con đập lớn cũng như mối quan hệ gắn bó của Trung Quốc với Pa-ki-xtan hiện đều phủ bóng đen xuống mối quan hệ giữa hai nước. Những chuyện ấy không thể vắng bóng trên chương trình nghị sự của những cuộc hội đàm và tiếp xúc mà ông Ôn Gia Bảo sẽ tiến hành với các nhà lãnh đạo Ấn Độ.

Trong khi đó, giữa Trung Quốc và Pa-ki-xtan lại chỉ thấy toàn những chuyện làm cả hai bên hài lòng như: tuyên bố mở rộng hợp tác trong 36 dự án phát triển ở Pa-ki-xtan và sẽ ký kết một loạt thỏa thuận hợp tác mới về nhiều lĩnh vực, trong đó, đặc biệt là về năng lượng và phát triển cơ sở hạ tầng.

Ấn Độ và Pa-ki-xtan chiếm vị trí then chốt trong chiến lược của Trung Quốc đối với cả khu vực Nam Á. Sự trỗi dậy mạnh mẽ về mọi phương diện của Ấn Độ và việc Ấn Độ trở thành đối tác chiến lược của Mỹ, Nga, EU và cả Nhật Bản; mối quan hệ giữa Ấn Độ và Pa-ki-xtan chưa hẳn bình thường cũng như cuộc chạy đua hạt nhân âm thầm giữa hai nước; vai trò của Pa-ki-xtan trong cuộc chiến chống khủng bố và ở Áp-ga-ni-xtan khiến Trung Quốc không thể không tranh thủ cả Ấn Độ lẫn Pa-ki-xtan.

Hơn nữa, Trung Quốc cũng muốn ganh đua vai trò chính trị khu vực và thế giới với cả Ấn Độ. Đó chính là lý do khiến Trung Quốc phải cân bằng quan hệ với Ấn Độ và Pa-ki-xtan. Cân bằng quan hệ để cả hai đều cần đến Trung Quốc mà không lợi dụng được Trung Quốc thành con bài riêng trong khi Trung Quốc lại có thể chơi được con bài đối trọng.

Nhưng cũng vì tiềm lực mọi mặt và vị thế quốc tế của Ấn Độ và Pa-ki-xtan khác nhau cũng như mức độ quan hệ của Trung Quốc với hai nước này khác nhau mà cân bằng quan hệ với hai nước đối với Trung Quốc không có nghĩa là ở giữa hai nước. Trung Quốc chỉ cân bằng quan hệ ở mức độ cần thiết và chỉ thiên vị như có thể trong mối quan hệ với cả Ấn Độ và Pa-ki-xtan.

Chuyến thăm này của ông Ôn Giao Bảo theo đúng mô thức ấy và biểu hiện cho phương châm chính sách ấy./.