Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp

Đội ngũ cán bộ cấp xã là lực lượng trực tiếp lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh. Thực tiễn cho thấy, chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là yêu cầu tất yếu, khách quan trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hiện nay.

Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh tập trung lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

Quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về công tác cán bộ, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh luôn xác định xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà còn là khâu đột phá chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng vận hành của hệ thống chính trị ở cơ sở. Quan điểm này được thể hiện xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ đại hội, phản ánh sự nhất quán trong tư duy lãnh đạo: muốn đổi mới thực chất, bền vững thì phải bắt đầu từ đội ngũ cán bộ trực tiếp tổ chức thực thi chủ trương, chính sách ở cơ sở.

Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV (nhiệm kỳ 2020 - 2025) nhấn mạnh yêu cầu: “Xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, nghiên cứu, ban hành chính sách cho cán bộ cơ sở, nhằm khuyến khích và tạo điều kiện cho cán bộ nâng cao trình độ, yên tâm công tác”⁽¹⁾. Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2025 - 2030) tiếp tục được phát triển theo chiều sâu định hướng này, gắn với bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới mô hình quản trị địa phương: “Tập trung cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính cấp cơ sở; xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp, nhất là cấp chiến lược và cấp cơ sở, có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ trong tình hình mới”⁽²⁾.

Nếu như giai đoạn trước nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa và ổn định đội ngũ, thì giai đoạn hiện nay chuyển mạnh sang mục tiêu nâng cao chất lượng tổng thể, bảo đảm tính thích ứng, năng lực quản trị hiện đại và khả năng xử lý các vấn đề liên ngành, liên cấp trong bối cảnh mới. Đây là sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy lãnh đạo về công tác cán bộ ở cơ sở.

Để cụ thể hóa các định hướng chiến lược đó, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành hệ thống nghị quyết, chương trình, kế hoạch hành động có tính đồng bộ, tạo hành lang chính trị và pháp lý cho công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Nghị quyết số 15-NQ/TU, ngày 6-9-2014, “Về đẩy mạnh cải cách hành chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2020, tầm nhìn 2030” đặt ra các mục tiêu cụ thể: Đến năm 2015, 95% số cán bộ, công chức cấp xã đạt tiêu chuẩn chức danh; đến năm 2020, đạt 100%. Đây không chỉ là các chỉ tiêu kỹ thuật mà còn phản ánh quyết tâm chuẩn hóa đội ngũ theo hướng chuyên nghiệp hóa.

Tiếp đó, Nghị quyết số 19-NQ/TU, ngày 3-3-2015, “Về đổi mới phương thức lãnh đạo, tinh giản bộ máy, biên chế, đã gắn xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã với yêu cầu cơ cấu lại tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả”, đặt ra những mục tiêu mang tính đột phá, như: Đến năm 2020, 70% số cán bộ cấp xã có trình độ đại học trở lên; 100% số cán bộ thôn, bản, khu phố được bồi dưỡng, tập huấn; đẩy mạnh mô hình kiêm nhiệm các chức danh chủ chốt và thí điểm nhân dân bầu trực tiếp chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã ở ít nhất 50% số đơn vị. Những chủ trương này cho thấy, tỉnh không chỉ quan tâm đến “đầu vào” của đội ngũ mà còn đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức quyền lực và trách nhiệm ở cơ sở.

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25-10-2017, của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII, “Một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Quảng Ninh tiếp tục thể hiện vai trò tiên phong thông qua Chương trình hành động số 21-CTr/TU, ngày 5-2-2018. Theo đó, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp như: điều động, luân chuyển cán bộ cấp huyện có chuyên môn phù hợp về cơ sở; thực hiện khoán quỹ lương, tinh giản tối thiểu 10% số biên chế; khoán số lượng chức danh phụ cấp đối với lực lượng không chuyên trách. Điều đó thể hiện rõ việc không chỉ coi trọng xây dựng đội ngũ, mà còn gắn chặt với cải cách thể chế, tài chính công và quản trị công.

Tiếp nối tinh thần đổi mới, Chương trình hành động số 19-CTr/TU, ngày 30-9-2022, “Về triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16-6-2022 của Ban Chấp hành Trung ương” tiếp tục đặt ra các mục tiêu nâng cao năng lực chính trị và kỹ năng thực tiễn của cán bộ cơ sở. Cụ thể, đến năm 2025, trên 95% số đảng ủy viên cấp xã có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên; 100% số cấp ủy viên cơ sở được bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ ít nhất hai lần mỗi nhiệm kỳ. Điều này cho thấy tỉnh không chỉ chú trọng chuẩn hóa bằng cấp, mà còn coi trọng năng lực thực thi công vụ trong bối cảnh quản trị ngày càng phức tạp.

Đặc biệt, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào vận hành, Tỉnh ủy chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 3489/QĐ-UBND, ngày 15-9-2025, “Về điều chỉnh biên chế công chức và cán bộ, công chức cấp xã”, nhằm kịp thời thể chế hóa, bảo đảm sự đồng bộ giữa đổi mới mô hình tổ chức chính quyền với cơ cấu, chất lượng và phân bổ nguồn nhân lực ở cơ sở.

Như vậy, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Quảng Ninh được triển khai theo một chiến lược dài hạn, có lộ trình, có mục tiêu cụ thể, gắn chặt với cải cách thể chế và đổi mới mô hình quản trị địa phương. Đây chính là nền tảng quan trọng để tỉnh chủ động thích ứng với yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời nâng cao năng lực thực thi, tính chuyên nghiệp và hiệu quả của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Đổi mới công tác đào tạo, tuyển dụng, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

Xác định chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền, Tỉnh ủy Quảng Ninh coi công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nói chung và cán bộ, công chức cấp xã nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Trên cơ sở đó, hằng năm, Tỉnh ủy chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng và triển khai các kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng theo hướng bám sát yêu cầu thực tiễn, gắn với nhiệm vụ chính trị và yêu cầu quản trị mới đặt ra đối với chính quyền địa phương.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng được đổi mới theo hướng đa dạng hóa nội dung, không còn bó hẹp trong các chương trình lý luận chính trị và quản lý nhà nước truyền thống. Trên cơ sở trang bị nền tảng lý luận và kiến thức quản lý, tỉnh chú trọng bổ sung các kỹ năng thực thi công vụ hiện đại như cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và quản trị công, dân vận. Chương trình đào tạo được thiết kế gắn với vị trí việc làm và yêu cầu năng lực cụ thể. Nội dung bồi dưỡng được cấu trúc theo hướng tích hợp, gắn kết giữa công tác Đảng, quản lý nhà nước, cùng với các kỹ năng mềm như giao tiếp hành chính, xử lý tình huống, ứng dụng công nghệ thông tin. Cùng với đó, cơ chế hỗ trợ đào tạo từng bước được hoàn thiện, thông qua tăng cường đầu tư hạ tầng và công nghệ đào tạo trực tuyến, mở rộng khả năng tiếp cận cho cán bộ, công chức vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số. Công tác đào tạo, bồi dưỡng của tỉnh phản ánh rõ quan điểm lấy hiệu quả thực thi công vụ làm thước đo trung tâm, nhờ đó, đội ngũ cán bộ cấp xã từng bước chuyển biến theo hướng phát triển năng lực tổng hợp gắn với chuẩn hóa, đủ năng lực xử lý công việc tích hợp, liên thông và đây là đặc trưng quan trọng khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong giai đoạn 2015 - 2020, Quảng Ninh tổ chức 702 lớp đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước, với 39.577 lượt học viên tham gia; trong đó, tổng số cán bộ, công chức cấp xã được cử đi đào tạo, bồi dưỡng là 27.526 lượt với tổng kinh phí thực hiện đạt trên 261.951 triệu đồng⁽³⁾.

Bước sang giai đoạn 2020 - 2024, quy mô và hiệu quả đào tạo tiếp tục được duy trì và mở rộng theo hướng thực chất hơn. Toàn tỉnh tổ chức 666 lớp đào tạo, bồi dưỡng trong nước với hơn 43.867 lượt học viên tham gia; trong đó, tổng số cán bộ, công chức cấp xã được cử đi đào tạo, bồi dưỡng là 26.230 người, với tổng kinh phí bố trí khoảng 133 tỷ đồng⁽⁴⁾. Năm 2025, công tác này tiếp tục được đẩy mạnh thông qua Quyết định số 362/QĐ-UBND, ngày 12-2-2025, của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, phê duyệt Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, với 62 lớp đào tạo, bồi dưỡng, tổng số 3.757 học viên tham gia, nhằm thực hiện mục tiêu xuyên suốt là chuẩn hóa đội ngũ và chủ động chuẩn bị nhân lực đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đây là giai đoạn đặt nền móng cho việc chuẩn hóa đội ngũ cán bộ theo hướng vừa bảo đảm tiêu chuẩn chính trị, vừa nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng thực thi công vụ, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã là nơi tiếp xúc trực tiếp với người dân và doanh nghiệp, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vì thế quyết định hiệu lực, hiệu quả quản trị cơ sở. Với nhận thức đó, Quảng Ninh thúc đẩy chuẩn hóa mạnh mẽ đội ngũ cả về số lượng, cơ cấu và trình độ. Trình độ chuyên môn và năng lực nền tảng của đội ngũ được nâng lên rõ rệt: Số cán bộ, công chức cấp xã có trình độ trên đại học là 449 người, chiếm 12,97%, tăng 5,3% so với năm 2020 (năm 2020, có 271 người chiếm 7,67%); trình độ đại học có 2.878 người, chiếm 83,13%, tăng 2,23% (năm 2020, có 2.855 người, chiếm 80,90%). Trình độ chính trị: có 3.211 người được đào tạo, bồi dưỡng, chiếm 92,74%, tăng 2,04% (năm 2020, có 3.201, chiếm 90,70%). Trình độ quản lý nhà nước: có 3.101 người qua đào tạo, bồi dưỡng, chiếm 89,57%, tăng 8,79% (năm 2020, có 2.851 người, chiếm 80,78%)⁽⁵⁾. Quảng Ninh hình thành một mặt bằng trình độ tương đối cao ở cấp xã. Đây là điều kiện quan trọng để cấp xã đảm đương yêu cầu mới của chính quyền địa phương hai cấp khi khối lượng công việc tăng, tính liên thông số liệu, dịch vụ công cao hơn, đòi hỏi cán bộ không chỉ đúng quy trình mà còn phải có năng lực xử lý tình huống, phối hợp đa ngành và đáp ứng chuẩn mực công vụ.

Quảng Ninh xác định luân chuyển không chỉ là giải pháp bố trí nhân sự, mà còn là phương thức tạo nguồn, sàng lọc và thử thách năng lực lãnh đạo, quản lý trong môi trường công tác khó khăn, phức tạp.

Giai đoạn 2020 - 2024, toàn tỉnh thực hiện 298 lượt luân chuyển, điều động cán bộ. Trong đó, 145 cán bộ cấp huyện được luân chuyển về xã nhằm tăng cường năng lực cho cơ sở; 98 cán bộ từ xã, phường, thị trấn được điều động lên huyện; 96 trường hợp luân chuyển ngang giữa các xã, phường, thị trấn⁽⁶⁾. Đồng thời, tỉnh thực hiện chủ trương 100% số bí thư cấp ủy và chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã không là người địa phương, qua đó góp phần nâng cao tính khách quan, kỷ cương và hiệu quả quản lý.

Từ ngày 1-7-2025, khi chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp, điều động cán bộ từ các sở, ban, ngành về cấp xã nhằm bảo đảm bộ máy mới hoạt động thông suốt, hiệu quả. Quá trình này được Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng tiêu chuẩn, đúng quy trình và gắn với yêu cầu cụ thể của từng vị trí việc làm, qua đó, góp phần nâng cao chất lượng thực thi công vụ ở cơ sở. Theo đó, Tỉnh ủy đã chỉ định, giới thiệu 2.422 lượt cán bộ để bố trí đầy đủ các chức danh chủ chốt tại 54 xã, phường, đặc khu. Trong đó, có 1 ủy viên ban thường vụ tỉnh ủy; 3 tỉnh ủy viên; 3 lãnh đạo sở; 2 lãnh đạo văn phòng, ban của Hội đồng nhân dân tỉnh; 5 lãnh đạo khối đảng, đoàn thể; 2 lãnh đạo phòng thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh về công tác tại xã, phường, đặc khu⁽⁷⁾.

Cơ cấu đội ngũ được bố trí theo hướng vừa bảo đảm tính kế thừa, vừa tăng cường tính chuyên môn hóa: 100% số bí thư đảng ủy xã, phường, đặc khu còn trên 5 năm công tác và không là người địa phương; toàn bộ cán bộ luân chuyển từ tỉnh, huyện về giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý đều còn trên 10 năm công tác. Đặc biệt, 53/54 số xã, phường, đặc khu có ít nhất một lãnh đạo chủ chốt được đào tạo, có kinh nghiệm trong các lĩnh vực then chốt như tài chính, quy hoạch, đất đai, nông nghiệp, giao thông, xây dựng… - những lĩnh vực vốn là “điểm nghẽn” về năng lực ở cấp cơ sở. Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cách làm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cấp xã không chỉ cần đội ngũ “hiểu dân, sát dân, đúng luật”, mà còn phải có năng lực điều hành, phối hợp liên ngành và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả quản trị. Chính vì vậy, việc luân chuyển cán bộ ở Quảng Ninh không dừng lại ở sắp xếp tổ chức, mà trở thành một phương thức đào tạo trong thực tiễn, một cơ chế sàng lọc tự nhiên và một “đòn bẩy” nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở.

Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ và khắc phục những hạn chế của mô hình tuyển dụng phân tán tại cấp huyện, tỉnh Quảng Ninh thực hiện bước đi đột phá khi chủ động đề xuất với Trung ương thí điểm tuyển dụng công chức cấp xã tập trung tại tỉnh với quy mô lớn, bảo đảm tính khách quan, công bằng, hiệu quả. Với yêu cầu về tiêu chuẩn và điều kiện cao hơn quy định chung. Được sự đồng ý của Trung ương, từ năm 2016, Quảng Ninh tổ chức thi tuyển dụng công chức cấp xã tập trung tại tỉnh. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng đầu vào đội ngũ cán bộ cơ sở, đồng thời tạo cơ chế tuyển chọn công khai, cạnh tranh và minh bạch. Trong giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh đã tổ chức 5 kỳ thi tuyển công chức cấp xã tập trung, với tổng số hơn 4.200 thí sinh dự tuyển. Qua đó tuyển chọn được 1.360 cán bộ, công chức cấp xã⁽⁸⁾. Đây là nguồn lực quan trọng góp phần bổ sung nguồn nhân lực có trình độ, năng lực cho hệ thống chính quyền cơ sở. Trong quá trình thi tuyển, các tiêu chuẩn tuyển dụng được nâng lên về trình độ chuyên môn (tối thiểu tốt nghiệp đại học; ưu tiên các ứng viên có trình độ sau đại học, chứng chỉ quản lý nhà nước), tiêu chí năng lực ngoại ngữ, tin học và các kỹ năng phục vụ công việc. Đồng thời, đối tượng dự tuyển được mở rộng, không chỉ giới hạn người địa phương, trong tỉnh, mà còn thu hút ứng viên có kinh nghiệm từ các cơ quan, đơn vị, tỉnh khác đăng ký tham gia.

Việc triển khai thi tuyển công khai đem lại nhiều hiệu quả tích cực rõ rệt: Tăng tính cạnh tranh lành mạnh, giúp lựa chọn đúng người, đúng việc; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã, đặc biệt ở những xã trọng điểm, vùng biên giới, khó khăn; tạo sự tin tưởng trong nhân dân đối với quy trình tuyển dụng cán bộ; góp phần củng cố nền tảng nhân lực cho mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác cán bộ cấp xã tiếp tục được đổi mới theo hướng đồng bộ, bài bản và thực chất hơn

Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Quảng Ninh vẫn còn một số hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đặt ra trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.

Thứ nhất, chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã chưa đồng đều giữa các địa bàn. Mặc dù mặt bằng trình độ chung được nâng lên, song ở một số xã vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, đội ngũ cán bộ còn thiếu tính kế thừa, thiếu cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ là người dân tộc thiểu số. Những năng lực cần thiết trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp như cải cách hành chính, chuyển đổi số, quản lý hồ sơ điện tử hay khai thác dữ liệu phục vụ điều hành còn hạn chế. “Tỷ lệ giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính đúng và trước hạn tại các xã vùng khó khăn chỉ đạt khoảng 75 - 80%, trong khi mặt bằng chung toàn tỉnh đạt trên 90 - 95%. Ở một số lĩnh vực phát sinh nhiều thủ tục liên thông như đất đai, xây dựng, chính sách xã hội, thời gian xử lý hồ sơ tại các xã vùng khó khăn còn kéo dài hơn từ 1,3 đến 1,5 lần so với các xã khu vực đô thị và đồng bằng”⁽⁹⁾.

Thứ hai, một bộ phận cán bộ cấp xã chưa thực sự đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong điều kiện khối lượng công việc tăng, tính liên thông giữa các lĩnh vực cao, vẫn còn một bộ phận cán bộ lúng túng trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đặc biệt tại xã miền núi, hải đảo. Tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận và xử lý hoàn toàn trực tuyến tại nhiều xã miền núi, hải đảo mới đạt khoảng 30 - 40%, thấp hơn đáng kể so với mức 60 - 70% ở các địa bàn thuận lợi”⁽¹⁰⁾.

Thứ ba, cơ chế, chính sách đối với cán bộ cấp xã chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ. Điều kiện làm việc, thu nhập và môi trường công tác ở cấp xã, nhất là tại các địa bàn khó khăn, chưa đủ sức thu hút và giữ chân cán bộ có trình độ, năng lực. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tính ổn định và chất lượng lâu dài của đội ngũ cán bộ cấp xã.

Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó, chủ yếu là nhận thức và trách nhiệm của một số cấp ủy, người đứng đầu còn hạn chế; quá trình chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp diễn ra nhanh, yêu cầu mới đặt ra cao, trong khi công tác chuẩn bị về con người chưa theo kịp. Đây là những vấn đề cần được tập trung khắc phục nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong thời gian tới.

Trước yêu cầu ngày càng cao của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cần được thực hiện một cách đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh.

Một là, tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu trong công tác cán bộ cấp xã.

Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã là nhiệm vụ then chốt trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quyết định hiệu lực, hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp. Các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác cán bộ; coi kết quả xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã là tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân lãnh đạo. Việc quán triệt, cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh về công tác cán bộ cần được thực hiện nghiêm túc, thống nhất, tránh tình trạng hình thức, thiếu chiều sâu, dẫn đến lúng túng trong tổ chức thực hiện ở cơ sở.

Hai là, thực hiện đồng bộ, chặt chẽ các khâu trong công tác cán bộ, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo.

Cần tiếp tục đổi mới công tác quy hoạch cán bộ cấp xã theo hướng mở, động, liên thông giữa các cấp, bảo đảm tính kế thừa và phát triển. Quy hoạch phải gắn chặt với đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển và bố trí sử dụng cán bộ; chú trọng phát hiện, tạo nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ là người dân tộc thiểu số, nhất là ở địa bàn khó khăn. Đẩy mạnh luân chuyển cán bộ theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, lựa chọn đúng địa bàn, đúng vị trí để rèn luyện cán bộ trong thực tiễn. Việc đánh giá cán bộ cần dựa chủ yếu vào kết quả, sản phẩm cụ thể trong thực thi nhiệm vụ, mức độ chuyển biến của địa phương, lĩnh vực được phân công phụ trách, thay cho cách đánh giá nặng về hình thức, cảm tính.

Ba là, đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã theo yêu cầu quản trị hiện đại.

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã cần chuyển mạnh từ “bổ sung kiến thức” sang “nâng cao năng lực thực thi công vụ”. Nội dung bồi dưỡng phải bám sát yêu cầu của chính quyền địa phương hai cấp, tập trung vào kỹ năng lãnh đạo, quản lý, điều hành; kỹ năng xử lý tình huống phức tạp ở cơ sở; kỹ năng phối hợp liên ngành; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Cần xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ thực hiện nhất thể hóa chức danh, bảo đảm cán bộ vừa nắm vững công tác Đảng, vừa tinh thông quản lý nhà nước ở cơ sở. Đồng thời, tăng cường đào tạo tại chỗ, bồi dưỡng qua thực tiễn, qua mô hình tốt, cách làm hiệu quả ở cơ sở.

Bốn là, hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo động lực cho cán bộ cấp xã yên tâm công tác.

Trong điều kiện yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với cán bộ cấp xã theo hướng tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân người có năng lực. Quan tâm cải thiện điều kiện làm việc, môi trường công tác; có chính sách khuyến khích, đãi ngộ phù hợp đối với cán bộ công tác ở vùng khó khăn, miền núi, biên giới. Song song với đó, cần thực hiện nghiêm việc sàng lọc, thay thế những cán bộ không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, không theo kịp yêu cầu của chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy chính quyền cơ sở.

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò giám sát của nhân dân.

Cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan Đảng, chính quyền đối với việc thực thi công vụ của cán bộ cấp xã; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện vi phạm kỷ luật, kỷ cương hành chính. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với đội ngũ cán bộ cấp xã. Việc tiếp thu, xử lý nghiêm túc ý kiến phản ánh, đánh giá của nhân dân không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền cơ sở trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.

Như vậy, trong bối cảnh tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ là yêu cầu khách quan, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu lực, hiệu quả hệ thống chính trị ở cơ sở. Thực tiễn tại Quảng Ninh cho thấy, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng bộ tỉnh, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã có bước chuyển quan trọng, góp phần củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền và tăng cường niềm tin của nhân dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của việc phân cấp, phân quyền và quản trị địa phương hiện đại, công tác cán bộ ở cấp xã cần tiếp tục được đổi mới theo hướng đồng bộ, bài bản và thực chất hơn. Việc kiên trì thực hiện quan điểm “công tác cán bộ là then chốt của then chốt”, gắn xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, là nhân tố quyết định bảo đảm sự vận hành hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn phát triển mới./.

-------------------

(1) Tỉnh ủy Quảng Ninh: Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 - 2025
(2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10) Tỉnh ủy Quảng Ninh: Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030