TCCSĐT - Sáng 1-6, tại Hà Nội, Tổng cục Dân số- KHHGĐ và Tổng cục Thống kê tổ chức Hội nghị công bố báo cáo chung về Điều tra quốc gia Vị thành niên và Thanh niên Việt Nam lần thứ hai (gọi tắt là SAVY 2. Báo cáo nêu lên bức tranh tổng thể về sự thay đổi, xu hướng phát triển trong kiến thức, thái độ, hành vi, lối sống và điều kiện sống của thanh thiếu niên, từ đó đưa ra nguồn dữ liệu cho các chương trình và chính sách của quốc gia dựa trên các số liệu xác thực.
Cuộc điều tra lần thứ nhất được thực hiện vào năm 2003 và công bố năm 2005. SAVY 2 được tiến hành với 10.044 vị thành niên và thanh niên trong độ tuổi 14 đến 25 sống với gia đình ở 63 tỉnh/thành trên toàn quốc. So với cuộc điều tra trước, cuộc điều tra lần này có cỡ mẫu lớn hơn và phạm vi rộng hơn. Tuy nhiên các đối tượng thanh thiếu niên được điều tra chủ yếu sống trong gia đình. Nhóm thanh niên sống trong các doanh trại quân đội, trung tâm bảo trợ xã hội, ký túc xá sinh viên, các trung tâm giáo dưỡng, trung tâm cai nghiện, trại giam, thanh niên di cư... không phải là đối tượng của cuộc điều tra này.
Mục tiêu của cuộc điều tra SAVY 2 là đưa ra bức tranh tổng thể của vị thành niên và thanh niên Việt Nam, những thay đổi và xu hướng phát triển của thanh thiếu niên sau 5 năm kể từ cuộc điều tra lần thứ nhất, cung cấp những dữ liệu khoa học để xây dựng các chỉ số về phát triển cho vị thành niên và thanh niên trong tương lai, đánh giá mức độ giải quyết các vấn đề đối với vị thành niên và thanh niên; đồng thời giúp các ngành xây dựng hệ thống giám sát quốc gia về vị thành niên và thanh niên trong lĩnh vực liên quan.
Cuộc điều tra cung cấp những thông tin chi tiết nhằm mục đích so sánh và đánh giá sự khác biệt giữa các nhóm đối tượng nam, nữ; thành thị, nông thôn; nhóm thanh niên đã lập gia đình và chưa lập gia đình; giữa các nhóm thanh niên có trình độ học vấn khác nhau..., từ đó, giúp các nhà quản lý xây dựng các chính sách quốc gia về sức khỏe cũng như các vấn đề của vị thành niên và thanh niên như: tình hình giáo dục, việc làm, tình trạng sức khỏe - sức khỏe sinh sản và một số khía cạnh khác có ảnh hưởng đến vị thành viên và thanh niên như: HIV/AIDS, tình trạng thanh thiếu niên sử dụng chất gây nghiện, tai nạn thương tích, bạo lực trong giới trẻ...
Kết quả điều tra cũng cung cấp các số liệu phục vụ các nhà nghiên cứu, lập kế hoạch và hoạch định chính sách phục vụ mục tiêu cải thiện chất lượng, hiệu quả của các dịch vụ và các chương trình phục vụ đối tượng vị thành niên và thanh niên Việt Nam.
Thanh thiếu niên ở SAVY 2 so với SAVY 1 sống trong điều kiện tốt hơn rất nhiều, có nhiều biểu hiện tích cực trong các lĩnh vực của cuộc sống như giáo dục, việc làm, tiếp cận thông tin về sức khỏe sinh sản. Gia đình vẫn là chỗ dựa chắc chắn cho thanh thiếu niên.
Cũng như ở SAVY 1, thanh thiếu niên Việt Nam lạc quan về tương lai. Sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đã mang đến cho thanh niên nhiều cơ hội, giúp họ có nhiều niềm tin vào tương lai. Trên 70%thanh niên nghĩ rằng "cuộc sống vật chất trong 3 năm tới sẽ tốt hơn". Những người lao động có kỹ thuật còn lạc quan hơn nữa.
Những vấn đề được thanh thiếu niên quan tâm nhất hiện nay là: cơ hội kinh tế và việc làm. Tiếp đó là cơ hội được học hành và hỗ trợ của gia đình. Kết quả điều tra cho thấy, so với SAVY 1, trình độ học vấn của thanh thiếu niên trong SAVY 2 đã được cải thiện. 45,5% thanh thiếu niên trong cuộc điều tra đã hoàn thành THCS, 31,4% hoàn thành THPT và 8,5% tốt nghiệp ĐH. So với SAVY 1, tỷ lệ bỏ học trong vị thành niên và thanh niêntheo SAVY 2 thấp hơn rất đáng kể, đặc biệt là ở độ tuổi dưới 15.
Có 38% người được hỏi cho biết trong 5 năm tới việc "tiếp tục đi học" là nguyện vọng hàng đầu của họ, trong khi "học tập tốt và đỗ đạt"không chỉ là ước muốn của cha mẹ mà còn là nguyện vọng hàngđầu của thanh thiếu niên.
Thách thức to lớn đối với thanh thiếu niên: lao động ngày càng đòi hỏi tay nghề, trình độ cao (khoảng 2/3 thanh thiếu niên cho rằng tìm việc làm hiện nay là khó hoặc rất khó, nhưng chủ yếu rơi vào người có học vấn thấp và có sự khác biệt về giới); dễ dàng tiếp xúc với những hành vi nguy cơ cao cho sức khỏe; một bộ phận nhỏ thanh thiếu niên vẫn tỏ ra thiếu hiểu biết về một số kỹ năng sống, có hành vi có nguy cơ cao đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của họ cũng như đối với phúc lợi cuộc sống nói chung của họ và gia đình.
Trên cơ sở điều tra, báo cáo nêu lên một số khuyến nghị chung:
- Các bậc cha mẹ có con ở độ tuổi vị thành niên và thanh niên cần chú ý nhiều hơn đến việc giáo dục kỹ năng sống cho con, đặc biệt cần thảo luận, trao đổi nhiều hơn với con về các chủ đề quan trọng như: tình yêu, tình dục, hôn nhân, gia đình, KHHGĐ, phòng chống HIV/AIDS và các vấn đề sức khỏe sinh sản khác.
- Nhà trường cần tăng cường hơn nữa các hình thức giáo dục kỹ năng sống, cung cấp các thông tin về chủ đề mà học sinh lớn tuổi quan tâm như: tình yêu, tình dục, hôn nhân, gia đình, phòng chống HIV/AIDS...
- Cần đổi mới công tác đào tạo nghề cho thanh niên nhằm nâng cao sức cạnh tranh của lao động thanh niên Việt Nam. Cần có nghiên cứu đánh giá lại công tác đào tạo nghề trong thời gian qua, nhằm tìm ra hình thức đào tạo nghề phù hợp và hiệu quả hơn.
- Cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông DS-KHHGĐ, sức khỏe sinh sản, nhằm cung cấp tốt hơn cho vị thanh niên và thanh niên các kiến thức cần thiết về mang thai, KHHGĐ, sức khỏe sinh sản, phòng chống HIV/AIDS; cần cải tiến các hình thức cung cấp dịch vụ sức khỏe sinh sản theo hướng thân thiện hơn với lứa tuổi vị thành niên và thanh niên...
Vào trung tuần tháng 7 tới, hội nghị công bố 9 báo cáo chuyên đề trên cơ sở các dữ liệu của cuộc điều tra SAVY 2 sẽ được công bố. Đó là các báo cáo chuyên đề về thanh thiếu niên như: giáo dục, việc làm, sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục, HIV, sự thay đổi các giá trị xã hội, chấn thương và bạo lực, sức khỏe tâm thần, truyền thông đại chúng và sử dụng chất gây nghiện.../.
