Một số điểm nhấn Kinh tế Thủ đô năm 2015

Kinh tế vĩ mô khởi sắc

Tiếp tục đà phát triển cộng hưởng suốt thời gian qua, năm 2015, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) Thủ đô ước tăng 9,24% (công nghiệp ước tăng 8,05%; xây dựng tăng 12,4% - cao nhất kể từ năm 2010; dịch vụ ước tăng 9,91% và nông nghiệp ước tăng 2,47%). Quy mô GRDP trên địa bàn theo giá hiện hành đạt 27,6 tỷ USD. Bình quân thu nhập đầu người khoảng 3.600 USD, tăng gấp 1,8 lần so với năm 2010 và gấp gần 6,4 lần so với năm 1990. Tính chung giai đoạn 2011-2015, tổng sản phẩm trên địa bàn Thủ đô ước tăng 9,23%/năm, gấp 1,58 lần mức tăng bình quân chung của cả nước. Tỷ trọng ngành dịch vụ chiếm 54%, công nghiệp - xây dựng chiếm 41,5% và nông nghiệp chiếm 4,5%. Kinh tế nhà nước khoảng 43,6%; kinh tế ngoài nhà nước 38,9%; kinh tế có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 16,5%.

Đặc biệt, trong năm 2015, một loạt chỉ số vĩ mô có những cải thiện rõ rệt, như: tổng vốn đầu tư xã hội (trên 352 nghìn tỷ đồng, tăng 12,6% so với năm 2014); tổng vốn huy động (đạt 1,45 triệu tỷ đồng, tăng 21,85% so với đầu năm); tổng dư nợ (trên 1,21 triệu tỷ đồng, tăng 19,5% so với đầu năm) và tổng mức lưu chuyển hàng hóa và doanh thu dịch vụ (ước tăng 11,7%); trong khi mặt bằng lãi suất huy động và cho vay giảm 1,5-2% so với đầu năm. Hà Nội được Tạp chí Du lịch trực tuyến Trip Avisor xếp hạng điểm đến hấp dẫn thứ 4 thế giới và là 01 trong 10 Thành phố có giá phục vụ ăn uống rẻ nhất thế giới và trong năm 2015 tiếp tục tăng lượng khách du lịch quốc tế lưu trú trên địa bàn, trong khi khách quốc tế vào Việt Nam giảm 0,2% so với năm trước.

Năm 2015, Hà Nội có thêm 70 xã đạt và tổng cộng hiện có 179 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 46,4% tổng số xã và vượt kế hoạch đề ra; 1 huyện được công nhận nông thôn mới (Đan Phượng) và 3 huyện đã đủ điều kiện, đang chuẩn bị để công nhận nông thôn mới là Thanh Trì, Đông Anh, Hoài Đức.

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 146.585 tỷ đồng, đạt 103,5% dự toán Hội đồng nhân dân Thành phố giao. Chi ngân sách ước thực hiện 69.970 tỷ đồng, đạt 118,5% dự toán (do bổ sung từ nguồn tăng thu, nguồn thưởng vượt thu và phát hành trái phiếu xây dựng Thủ đô).

Đầu tư nước ngoài năm 2015 ước đạt 1,4 tỷ USD, tương đương năm 2014, vốn thực hiện ước đạt 1,1 tỷ USD, tăng 8% so với năm 2014. Sau 20 năm xây dựng phát triển, đến nay Hà Nội đã có 8 khu công nghiệp đang hoạt động với diện tích 1.236 ha, tỷ lệ lấp đầy đạt hơn 90% và hai khu công nghiệp đang xây dựng hạ tầng, có tổng diện tích 108 ha. Đến hết tháng 10-2015, các khu công nghiệp của Hà Nội đã thu hút 602 dự án, trong đó có 312 dự án đầu tư nước ngoài với vốn đăng ký hơn 4,9 tỷ USD, gần 300 dự án đầu tư trong nước có vốn đăng ký hơn 11.700 tỷ đồng. Mỗi năm, các doanh nghiệp đã đóng góp hơn 2.200 tỷ đồng ngân sách và tạo việc làm cho hơn 140 nghìn lao động.

Các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp điện tử, công nghệ thông tin phát triển mạnh, chiếm trên 14% giá trị sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo; đóng góp trên 20% kim ngạch xuất khẩu. 1.350 làng nghề và làng có nghề (chiếm gần 59% tổng số làng trên và khoảng 90% số nghề của toàn quốc) từng bước được củng cố, xây dựng thương hiệu sản phẩm. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 55%.

Khai thác các động lực phát triển theo chiều sâu

Với những tiềm năng và vị thế Thủ đô, Hà Nội đang và sẽ tập trung phát triển mạnh các dịch vụ trình độ cao, chất lượng cao, với tốc độ tăng nhanh hơn mức trung bình toàn Thành phố. Đồng thời, đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao của cả nước (hiện sản phẩm công nghệ cao của Hà Nội chiếm khoảng 20% cả nước); tập trung phát triển 59 sản phẩm công nghiệp tiêu biểu; tiếp tục hoàn thành 9 khu công nghiệp triển khai và sẽ tiếp tục xây dựng và mở rộng 15 khu công nghiệp khác; ưu tiên các cụm công nghiệp không gây ô nhiễm môi trường và phát triển các làng nghề truyền thống theo hướng ứng dụng kỹ thuật, công nghệ cao; kết hợp giữa phát triển các làng nghề với phát triển du lịch. Tiếp tục ổn định 69 xã chăn nuôi trọng điểm, hình thành 24 khu chăn nuôi tập trung, quy mô lớn ngoài khu dân cư; 5000 ha rau an toàn tập trung được quản lý; duy trì ổn định 34 vùng sản xuất lúa hàng hóa với tổng diện tích 25.000 ha, trong đó có gần 6.000 ha lúa chất lượng cao; phát triển thêm nhiều cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa, hoa, cây ăn quả chất lượng cao, giá trị sản xuất lớn..

Do được quan tâm, các ngành dịch vụ trình độ, chất lượng cao luôn có mức tăng trưởng vượt trội từ 10-25% so với mức trung bình toàn khu vực dịch vụ. Các ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, thông tin và truyền thông hiện chiếm 15% GRDP; ngành du lịch chiếm 3,2% GRDP trên địa bàn. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và quản trị hoạt động kinh doanh trên địa bàn Hà Nội đang được tăng cường. Nhiều bệnh viện đã ứng dụng thành công kỹ thuật cao trong mổ nội soi tiêu hoá, phẫu thuật chấn thương sọ não, nối mạch máu, can thiệp tim mạch, ghép tạng, thụ tinh trong ống nghiệm, sàng lọc sơ sinh, sàng lọc trước sinh, xạ trị và nút mạch siêu chọn lọc trong ung thư gan; phẫu thuật nội soi đã được triển khai rộng rãi xuống bệnh viện tuyến huyện. Hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, chợ bán buôn và bán lẻ ngày càng được quản lý chặt chẽ, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ theo các yêu cầu văn minh thương mại và bảo vệ người tiêu dùng.

Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu xây dựng khu công nghiệp hỗ trợ, khu công nghiệp sạch (Sóc Sơn) và áp dụng chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao gắn với khoa học công nghệ; phát triển các trung tâm nghiên cứu thiết kế, chế tạo, thử nghiệm sản phẩm mới, tạo ra sản phẩm chất lượng, giá trị cao, có khả năng cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn tiên tiến. Sản phẩm công nghiệp công nghệ cao của Hà Nội hiện chiếm khoảng 20% cả nước. Công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp điện tử, công nghệ thông tin phát triển mạnh, chiếm trên 14% giá trị sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo, tăng trung bình trên 20%/năm; đóng góp trên 20% kim ngạch xuất khẩu với kim ngạch tăng trên 5%/năm. Các khu, cụm công nghiệp tạo ra khoảng 40% giá trị sản xuất công nghiệp, 45% kim ngạch xuất khẩu và đóng góp quan trọng vào phát triển chung của ngành, công nghiệp hỗ trợ được đẩy mạnh. Bước đầu hình thành một số khu công nghệ cao hoạt động hiệu quả. 1.350 làng nghề và làng có nghề (chiếm gần 59% tổng số làng trên và khoảng 90% số nghề của toàn quốc) từng bước được củng cố, xây dựng thương hiệu sản phẩm. Việc dồn điền đổi thửa đạt trên 97% những diện tích có thể dồn điền đổi thửa, tạo tiền đề phát triển sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, tăng năng suất, chất lượng nông sản. Thành phố đang triển khai 5.000 ha rau an toàn; 6.000 ha lúa chất lượng cao; đã có nhiều cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa, hoa, cây ăn quả chất lượng cao, giá trị sản xuất lớn, đạt từ 1 đến 2 tỷ đồng/ha...

Chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2015-2020 đang được triển khai trên địa bàn Thủ đô cả trong các ngành trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, với cơ cấu giống mới, hệ thống hạ tầng đồng bộ chuyên dụng, hiện đại, tự động hóa, nhằm đến năm 2020 đưa tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm trên 40% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp (so với chỉ tiêu chung của cả nước là 35%); xây dựng 1-2 khu, 10 doanh nghiệp và 300 trang trại nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ cũng đang được thiết kế tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp nhận chuyển giao công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực; hỗ trợ vốn, xây dựng hạ tầng; hỗ trợ về tiêu thụ; áp dụng khép kín theo chuỗi sản xuất - tiêu thụ, bảo đảm tính đồng bộ cho tất cả các khâu: Giống, thức ăn, phân bón, chẩn đoán, kiểm định dịch bệnh, thu hoạch, chế biến, bảo quản với công nghệ cao...

Trong giai đoạn 2016-2020, Thủ đô đặt mục tiêu tăng GRDP bình quân 8,5-9%; dịch vụ tăng 7,8-8,3%, công nghiệp - xây dựng tăng 10-10,5%, nông nghiệp tăng 3,5-4%; cơ cấu kinh tế đến năm 2020 theo hướng dịch vụ chiếm 61-62%, công nghiệp - xây dựng 35-36,5%, nông nghiệp 2,5-3%; thu nhập bình quân đầu người đạt 140-145 triệu đồng/năm; tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt 70-75% tổng số xã; tỷ lệ lao động qua đào tạo 70-75%...

Nỗ lực đồng hành cùng doanh nghiệp

Đóng góp vào thành công này trước hết phải kể đến sự nỗ lực chung của cộng đồng doanh nghiệp và những chuyển mình tích cực của cả bộ máy quản lý các cấp, ngành và địa phương. Đứng thứ hai cả nước về quy mô nguồn thu ngân sách nhà nước và khu vực doanh nghiệp, với khoảng 120.000 doanh nghiệp đang hoạt động, cung cấp việc làm cho 65% lượng lao động trên địa bàn, hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố trong suốt 5 năm qua. Hàng loạt giải pháp đồng bộ đã và đang được triển khai theo sát tinh thần chỉ đạo trong những nghị quyết, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ và cả từ sự chủ động nhận thức và hành động của Thành phố, bao quát các khía cạnh về tài chính, thủ tục và cải thiện môi trường đầu tư; miễn giảm thuế, tiền thuê đất; phát triển cơ sở hạ tầng; cho vay ưu đãi và hỗ trợ lãi suất sau đầu tư từ các quỹ hỗ trợ đầu tư phát triển của thành phố; xây dựng và quảng bá thương hiệu, xúc tiến đầu tư-thương mại; phát triển hệ thống phân phối và thực hiện kết nối ngân hàng với doanh nghiệp. Đặc biệt, tiếp nối kết quả tích cực về Chỉ số cải cách hành chính của Thành phố (năm 2014 xếp thứ 3/63 tỉnh, thành phố); và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Thành phố (năm 2014 xếp thứ 23/63 tỉnh, thành phố, tăng 7 bậc so với năm 2013 và cao nhất trong 10 năm qua)…, ngay từ đầu năm 2015, Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động số 01 của Ủy ban nhân dân Thành phố năm 2015, theo đó tập trung cải thiện môi trường đầu tư, giảm thời gian đăng ký thành lập doanh nghiệp từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc; rút ngắn thời gian thông quan; ứng dụng công nghệ thông tin theo ISO 9001 trong các cơ quan hành chính; tạo điều kiện cho doanh nghiệp vay vốn, hỗ trợ lãi suất, tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản; cung cấp thông tin kịp thời và dành 60 tỷ đồng cho công tác xúc tiến thương mại, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đăng ký tham gia tiếp cận, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Cục Thuế Hà Nội hiện quản lý 115.000 doanh nghiệp, tổ chức kinh tế đang hoạt động (từ năm 2011-2014, số doanh nghiệp mới thành lập trên địa bàn Thủ đô là 91.310, trong đó: 87.928 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, 3.082 doanh nghiệp FDI); gần 140.000 hộ kinh doanh; hơn 3,2 triệu mã số thuế thu nhập cá nhân, 2 triệu hộ gia đình nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp; tạo số thu ngân sách hằng năm lớn thứ hai, chiếm tới gần 1/4 số thu cả nước. Liên tục 10 năm nay, Cục hoàn thành vượt mức dự toán pháp lệnh, với tốc độ tăng thu bình quân là 20,4%/năm. Từ năm 2011 đến nay, số thu luôn đạt trên 116.000 tỷ đồng/năm. Cục Thuế là đơn vị đầu tiên thực hiện cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” của ngành Thuế cả nước, cũng như của các cơ quan trên địa bàn Thủ đô; đơn vị thực hiện thí điểm triển khai thực hiện thành công cơ chế doanh nghiệp tự khai, tự nộp, đăng ký thuế thu nhập cá nhân qua mạng khi triển khai Luật thuế thu nhập cá nhân và được Tổng cục Thuế đã báo cáo Bộ Tài chính, Chính phủ để triển khai trong cả nước. Hiện số doanh nghiệp khai thuế qua mạng Internet của Cục Thuế Thành phố Hà Nội chiếm 1/5 tổng số doanh nghiệp trong cả nước (tính đến 08-10-2015); số lượng doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử chiếm gần ½ tổng số doanh nghiệp trong cả nước; hoàn thành 100% chỉ tiêu về số doanh nghiệp nộp thuế điện tử vượt cả chỉ tiêu và thời hạn Chính phủ giao tại Nghị Quyết 19 của Chính Phủ. Cục cũng triển khai thành công sớm nhất dự án hiện đại hoá thu ngân sách nhà nước giữa cơ quan Thuế - Kho bạc Nhà nước - Hải quan - Tài chính và phối hợp ủy nhiệm thu cho các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố; chủ động xây dựng các ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý thu, trong phối hợp với các cơ quan hữu quan, qua đó đã góp phần quan trọng vào việc cải cách thủ tục hành chính thuế; 100% cán bộ công chức thuế đã sử dụng thư điện tử để làm việc; thực hiện chữ ký số trong nội bộ cơ quan thuế, tiền đề cho việc triển khai văn phòng điện tử; chủ động biên tập ngắn gọn các chính sách thuế để truyển tải và trao đổi thông tin với trên 100 nghìn doanh nghiệp bằng thư điện tử; ứng dụng “công khai thông tin và hỗ trợ xác định nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ ôtô, xe máy và nhà đất” (Cục Thuế đang nâng cấp ứng dụng lên cấp độ 4); ứng dụng công nghệ thông tin trong việc luân chuyển hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyển sở hữu nhà cho người mua nhà của các dự án phát triển nhà ở giữa cơ quan tài nguyên môi trường và cơ quan Thuế bằng thông tin số qua mail thay cho bản giấy, thời gian cấp giấy chứng nhận từ 30 ngày còn 19 ngày làm việc.

Cục đã phát huy 589 sáng kiến, cải tiến, được Bộ Tài chính, Tổng Cục Thuế công nhận trên 200 sáng kiến nổi bật là sáng kiến “đối chiếu chéo hóa đơn”, giúp phát hiện nhiều doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật, đã được Bộ Công An và Bộ Tài chính tặng Bằng khen; sáng kiến “ứng dụng hóa đơn bỏ trốn” giúp phát hiện các Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, để có biện pháp phòng ngừa. Các sáng kiến triển khai áp dụng trong thực tiễn đã mang lại nhiều hiệu quả, giảm thời gian, nâng cao chất lượng, góp phần cải cách hành chính, hiện đại hóa ngành thuế.

Trong năm 2016, Hà Nội cũng xác định rõ 5 nhiệm vụ chủ yếu và 3 khâu đột phá, tập trung vào: phát triển đồng bộ, từng bước hiện đại hóa kết cấu hạ tầng đô thị, nông thôn; tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh và phát triển toàn diện.

Hà Nội là địa phương luôn nhận được sự quan tâm, ưu ái, tin cậy và cả những kỳ vọng lớn lao từ Đảng, Nhà nước và nhân dân. Với sức Xuân đang tràn về, với tất cả những nỗ lực, kinh nghiệm, thành quả, môi trường đầu tư đã định hình và định hướng phát triển, Hà Nội đã, đang và sẽ tiếp tục chuyển mình, “thay da, đổi thịt”, tiếp tục nâng tầm vóc, tự tin và không ngừng tỏa sáng…/.