Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới

Tối ngày 15-4-2026 (theo giờ địa phương) tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Lễ khai mạc Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) với chủ đề “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai”.

Trong thông điệp gửi tới Đại hội đồng IPU lần thứ 152, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh vai trò trung tâm của các nghị viện trong việc chuyển hóa các cam kết đa phương thành hành động cụ thể ở cấp quốc gia, qua đó củng cố hiệu quả của hệ thống đa phương; đề cao hợp tác quốc tế, đối thoại và quản trị bao trùm như những yếu tố then chốt để ứng phó với các thách thức toàn cầu, đồng thời đề nghị tăng cường quan hệ đối tác giữa Liên hợp quốc và các nghị viện nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình và niềm tin của người dân.

Phát biểu chào mừng khai mạc Đại hội đồng, Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus khẳng định Đại hội đồng IPU-152 là sự kiện có tầm quan trọng lịch sử với chủ đề hết sức thời sự, trực tiếp gắn với những diễn biến quan trọng trong khu vực. Cộng đồng quốc tế có trách nhiệm chung trong việc xây dựng hòa bình, công lý vì các thế hệ tương lai; không chỉ dừng ở phát biểu, sáng kiến hay ý tưởng, mà quan trọng hơn là bằng những hành động thiết thực hướng tới người dân. Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh cần củng cố vai trò của chủ nghĩa đa phương, xây dựng một cấu trúc quan hệ quốc tế mới theo hướng công bằng hơn, hiệu quả hơn, nhất là trong các lĩnh vực quan trọng như chính trị, hòa bình, an ninh và hợp tác kinh tế quốc tế.

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Chủ tịch IPU Tulia Ackson bày tỏ quan ngại về tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng, cũng như cảnh báo nghiêm trọng về khủng hoảng khí hậu và những hệ lụy lâu dài đối với tương lai nhân loại. Chủ tịch IPU Tulia Ackson khẳng định vai trò trung tâm của nghị viện trong việc xây dựng đồng thuận, dẫn dắt chính sách và định hình các giải pháp toàn cầu; kêu gọi các nghị viện cần xác định các định hướng quan trọng là: Thúc đẩy tính bao trùm, kiên trì đối thoại và hành động với tầm nhìn dài hạn vì các thế hệ tương lai, qua đó củng cố chủ nghĩa đa phương với Liên hợp quốc giữ vai trò trung tâm.

Tổng Thư ký IPU Martin Chungong đề cao vai trò của ngoại giao nghị viện trong thúc đẩy hòa bình, hợp tác và phát triển ở các khu vực và trên thế giới, bảo đảm ngày một tốt hơn đời sống của người dân, thông qua đối thoại và hợp tác, xây dựng lòng tin, chia sẻ kinh nghiệm. Tổng Thư ký Chungong cho biết, năm 2025, IPU đã nỗ lực thúc đẩy hợp tác liên nghị viện ở cấp độ toàn cầu và khu vực, kể cả các khu vực xung đột, cho biết sẽ tổ chức các sự kiện lớn trong năm 2026, như Diễn đàn Nữ nghị sĩ toàn cầu (tháng 6-2026 tại Serbia), Đại hội đồng IPU-153 (tháng 10-2026 tại Tanzania). Để đạt được kết quả của IPU-152, Tổng Thư ký IPU Martin Chungong kêu gọi Khóa họp thảo luận và thông qua 2 nghị quyết quan trọng về “Vai trò của nghị viện trong thiết lập các cơ chế mạnh mẽ quản lý hậu xung đột và khôi phục nền hòa bình công bằng, bền vững” và “Xây dựng một nền kinh tế toàn cầu công bằng, bền vững: Vai trò của các nghị viện trong chống chủ nghĩa bảo hộ, giảm thuế quan và ngăn ngừa hành vi trốn thuế của doanh nghiệp”.

Chiều ngày 16-4-2026, phát biểu tại Phiên thảo luận chung, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, chủ đề của Đại hội đồng IPU năm nay thể hiện thông điệp vừa mang tính thời sự vừa cấp thiết khi thế giới đang chứng kiến bất ổn, xung đột gia tăng do cạnh tranh địa chính trị. Chiến tranh, xung đột, bảo hộ thương mại, xu hướng phân cực, phân tuyến, phân tách ngày càng rõ nét, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động nhiều mặt tới nhân loại. Công nghệ đột phá tuy đem lại nhiều cơ hội phát triển, song lại đặt ra yêu cầu mới trong quản lý, quản trị.

Ở cấp độ toàn cầu, cam kết đối với chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế vẫn không hề suy giảm. Các chương trình nghị sự chung như Văn kiện Vì Tương lai, Chương trình Nghị sự 2030 tiếp tục là nền tảng của hành động tập thể toàn cầu. Thông qua Tuyên bố của Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6 vừa qua, các Nghị viện thành viên IPU tiếp tục khẳng định cam kết hợp tác vì hòa bình, công lý và thịnh vượng cho tất cả mọi người. Ở cấp độ khu vực và liên khu vực, đặc biệt là ở châu Á - Thái Bình Dương, các nỗ lực liên kết và sáng kiến hợp tác đa phương trên nhiều lĩnh vực đang được thúc đẩy mạnh mẽ. ASEAN và Hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA) tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng vào hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực.

Với những thành tựu của hơn 40 năm đổi mới, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Việt Nam đang nỗ lực, quyết tâm tự tin, tự cường bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Việt Nam đang thực hiện mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực, bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường bền vững để người dân có thể thụ hưởng tốt hơn các thành quả phát triển. Với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Việt Nam đang và sẽ tiếp tục cùng các bạn bè, đối tác tham gia tích cực, chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế.

Theo đó, Chủ tịch Quốc hội nêu 2 đề xuất: Thứ nhất, tăng cường ngoại giao nghị viện, đẩy mạnh đối thoại, xây dựng lòng tin và tình hữu nghị giữa các dân tộc; ngăn ngừa và giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột; tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Thứ hai, phát huy vai trò tiên phong của nghị viện trong việc tạo khuôn khổ pháp lý, nội luật hóa các cam kết quốc tế, nhất là các cam kết về hòa bình, an ninh, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thực hiện giám sát tối cao đối với việc thực hiện các cam kết quốc tế.

* Trong khuôn khổ chuyến công tác, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ. 

Phát biểu tại tọa đàm, đại diện Ủy ban Kinh tế đối ngoại Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh, trong bối cảnh bất ổn toàn cầu ngày càng gia tăng, việc duy trì hợp tác quốc tế đóng vai trò rất quan trọng. Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ là hai nền kinh tế năng động, phát triển nhanh trong khu vực. Quan hệ giữa hai nước cũng đang trên đà phát triển mạnh mẽ và không chỉ giới hạn ở lĩnh vực kinh tế mà còn cả các khía cạnh chính trị và chiến lược. Thổ Nhĩ Kỳ nhận thấy có nhiều cơ hội hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng, quốc phòng, xây dựng kết cấu hạ tầng, du lịch, công nghệ, nâng quan hệ hai nước lên tầm cao mới, làm sâu sắc hơn nữa và mở rộng hợp tác trên mọi lĩnh vực. Việt Nam trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của nhà đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ với hơn 40 doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đang đầu tư vào Việt Nam. Thực tế này cho thấy ngày càng có nhiều các nhà đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ vào Việt Nam, thể hiện tiềm năng mở rộng đầu tư đáng kể theo cả hai chiều.

Phát biểu tại Tọa đàm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, đây là dịp quan trọng để các doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi cơ hội hợp tác đầu tư và thương mại; là biểu tượng sinh động cho tình hữu nghị truyền thống gần 50 năm đã được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ trong nhiều năm qua, Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế là một quốc gia ổn định, thân thiện, an toàn; là điểm đến đầu tư hấp dẫn, trung tâm sản xuất năng động và nền kinh tế có mức độ hội nhập cao. Quy mô nền kinh tế Việt Nam năm 2025 ước đạt 514 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 khu vực Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 5.026 USD, đưa Việt Nam gia nhập nhóm các nước thu nhập trung bình cao. Việt Nam thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất thế giới. Đến nay, Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do với trên 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường lớn nhất thế giới và ngày càng đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, các chuỗi cung ứng… Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam xác định mục tiêu đưa đất nước trở thành một trong những trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh cao ở khu vực châu Á; một đối tác chiến lược, một mắt xích quan trọng và đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ có quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi và hướng tới phát triển bền vững. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã không ngừng củng cố và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Quan hệ chính trị - ngoại giao được duy trì tốt đẹp thông qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao; hợp tác kinh tế - thương mại có bước phát triển tích cực; giao lưu văn hóa và nhân dân ngày càng được tăng cường. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những đối tác quan trọng của Việt Nam tại khu vực, đóng vai trò là cầu nối chiến lược giữa châu Á và châu Âu. Ngược lại, Việt Nam là nền kinh tế năng động, có tốc độ tăng trưởng cao, là cửa ngõ quan trọng để Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận thị trường Đông Nam Á và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những lợi thế bổ trợ này chính là nền tảng vững chắc để hai nước thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn nữa trong thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề xuất một số định hướng lớn để hai bên triển khai trong thời gian tới. Theo đó, hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị thông qua tăng cường trao đổi các đoàn cấp cao, trong đó có kênh hợp tác nghị viện; duy trì thường xuyên các cơ chế đối thoại, tham vấn chính sách, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác toàn diện. Hai bên thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và du lịch, coi đây là trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Hai nước cần phấn đấu nâng cao kim ngạch thương mại theo hướng cân bằng, bền vững; tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường, mở rộng đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ trong việc xây dựng và hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động hợp tác giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ…

Tại tọa đàm, đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp hai nước tập trung thảo luận về những tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển bền vững, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm trong việc cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

* Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Bày tỏ vui mừng được đón tiếp Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan trân trọng gửi lời chúc mừng và thăm hỏi đến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; khẳng định, Thổ Nhĩ Kỳ coi trọng quan hệ với Việt Nam và mong muốn thúc đẩy đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.

Nhất trí với Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, sau gần 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam – Thổ Nhĩ Kỳ đã phát triển ở tầm mức mới, chiến lược hơn, cần nâng tầm quan hệ tương xứng với tiềm năng, triển vọng của hai nước. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, sớm tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp và tận dụng các điều kiện thuận lợi về đường bay thẳng, visa điện tử cho công dân hai nước, tạo điều kiện thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân.

Khẳng định dư địa hợp tác giữa hai nước còn rất lớn, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan và Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đưa kinh tế, thương mại, đầu tư là trụ cột hợp tác quan trọng, tạo các điều kiện thuận lợi để đạt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai nước lên 4 tỷ USD, (hiện ở mức gần 2 tỷ USD), tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đầu tư vào Việt Nam, góp phần vào phát triển kinh tế của mỗi nước.

Trong bầu không khí hữu nghị và cởi mở, hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi cấp cao, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ trong thời gian tới. Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chuyển lời mời thăm Việt Nam trong thời gian sớm nhất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan vui vẻ nhận lời mời và cho biết, thời gian cụ thể sẽ thu xếp qua đường ngoại giao.

* Sáng cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã gặp Chủ tịch Quốc hội Gruzia S. Papuashvili. Tại cuộc gặp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, hai bên còn nhiều dư địa để khai thác cũng như thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực đang phát huy hiệu quả hoặc mỗi bên có tiềm năng và thế mạnh như giáo dục - đào tạo, văn hóa, du lịch, thể dục - thể thao, logistics và vận tải, nhất là vận tải đường sắt. Về hợp tác nghị viện, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị hai bên tăng cường tiếp xúc, trao đổi đoàn giữa lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội hai nước, đẩy mạnh trao đổi các chủ trương, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, phối hợp ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn liên nghị viện khu vực và quốc tế, phát huy vai trò của cơ quan lập pháp trong thúc đẩy, hỗ trợ thực hiện hiệu quả các văn kiện, thỏa thuận đã đạt được giữa hai nước. Hai Chủ tịch Quốc hội nhất trí tăng cường hợp tác nghị viện, cùng thúc đẩy sớm thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Gruzia; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế. Nhân dịp này, hai Chủ tịch Quốc hội trân trọng mời nhau sang thăm mỗi nước nhằm góp phần tạo động lực thúc đẩy quan hệ giữa hai nước và hai Quốc hội lên tầm cao mới.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Bờ Biển Ngà Patrick Achi; gặp Chủ tịch Hạ viện Kazakhstan Yerlan Koshanov…/.

Hà Phương (tổng hợp)