Khi văn hóa trở thành sức mạnh mềm - Hà Nội định vị thương hiệu từ giá trị làng nghề truyền thống

Hà Nội trong kỷ nguyên cạnh tranh sức mạnh mềm đô thị toàn cầu

Trong nhiều thập niên gần đây, sức mạnh mềm đã trở thành một trong những trục cạnh tranh chiến lược của các quốc gia và đặc biệt là các đô thị trung tâm. Nếu trước đây, năng lực của một Thủ đô được đánh giá chủ yếu qua các chỉ số kinh tế, hạ tầng hay quy mô dân số thì trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, đô thị nào tạo ra được sức hấp dẫn về văn hóa, thẩm mỹ và hình ảnh có bản sắc mới là đô thị có ưu thế cạnh tranh bền vững. Điển hình, Tokyo (Nhật Bản) tạo bản sắc từ kỷ luật và đổi mới; Seoul (Hàn Quốc) định vị mình qua công nghiệp văn hóa; Paris (Pháp) khẳng định tầm vóc bằng di sản nghệ thuật; Singapore xây dựng hình ảnh quốc gia thông qua mô hình đô thị sáng tạo và thân thiện với công dân quốc tế. Tất cả đều cho thấy, cạnh tranh của thế kỷ XXI đang dịch chuyển mạnh sang sức mạnh mềm, nơi văn hóa và thương hiệu chính trị giữ vai trò quyết định.

Đặt Hà Nội trong dòng chảy đó có thể thấy rõ yêu cầu cấp thiết phải tái định vị hình ảnh Thủ đô. Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị của đất nước, mà còn là nơi hội tụ di sản văn hóa nghìn năm, là không gian kết tinh những giá trị đặc trưng của bản sắc văn hóa Việt Nam.

Trong hệ giá trị văn hóa tạo nên bản sắc Thăng Long - Hà Nội, hệ thống làng nghề truyền thống là như nguồn lực quan trọng, bởi đó không chỉ là nơi sản xuất hàng thủ công mà còn là kho tàng tri thức sống về các giá trị chân - thiện - mỹ, đạo đức nghề, tinh thần sáng tạo và lịch sử cộng đồng. Trong bối cảnh quốc tế ngày càng coi trọng những giá trị chân thực, những câu chuyện văn hóa giàu chiều sâu, làng nghề đang trở thành một trong những “phương tiện kể chuyện” hiệu quả nhất để Hà Nội quảng bá hình ảnh của mình với thế giới. Không gian nghề, nghệ nhân làm nghề và sản phẩm mang dấu ấn văn hóa Thăng Long tạo ra một dạng ngôn ngữ biểu đạt tinh tế, qua đó Thủ đô khẳng định được vị thế của một đô thị văn hiến - thanh lịch - sáng tạo, có khả năng truyền cảm hứng và lan tỏa giá trị.

Chính vì vậy, việc nhìn nhận giá trị văn hóa như một thành tố không thể thiếu trong chiến lược phát triển Hà Nội là bước chuyển mang tính tất yếu. Lúc này, câu hỏi lớn đặt ra không chỉ là Hà Nội có gì, mà là Hà Nội kể câu chuyện của mình thế nào; không chỉ là bảo tồn giá trị văn hóa ra sao, mà là chuyển hóa giá trị ấy thành sức mạnh thương hiệu đô thị như thế nào. Chính vì vậy, Hà Nội không không chủ gìn giữ di sản văn hóa, mà phải nâng tầm di sản ấy thành năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Tầm nhìn sức mạnh mềm của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới

Trong tiến trình phát triển hiện đại, Hà Nội không chỉ đối diện yêu cầu tăng trưởng kinh tế mà còn đứng trước nhiệm vụ nâng cao sức mạnh tổng hợp bằng khả năng tạo dựng ảnh hưởng mềm - yếu tố ngày càng trở thành thước đo vị thế của các trung tâm chính trị - văn hóa trên thế giới. Sức mạnh mềm của một Thủ đô không phải là thứ có thể áp đặt từ bên ngoài, mà được hình thành thông qua sức hấp dẫn của bản sắc, chiều sâu văn hóa, phong thái ứng xử và mô hình phát triển mà đô thị đó theo đuổi. Khi thế giới bước vào thời kỳ kinh tế sáng tạo và đô thị thông minh, thương hiệu chính trị của một Thủ đô được đánh giá không chỉ qua năng lực quản trị mà qua khả năng kiến tạo cảm hứng, lan tỏa giá trị và tạo đồng cảm về văn hóa. Hà Nội, với lịch sử ngàn năm văn hiến và vai trò “trái tim” của quốc gia, có đầy đủ nền tảng để phát triển một sức mạnh mềm mang dấu ấn riêng.

Trước hết, sức mạnh mềm của Hà Nội phải được định vị trên nền tảng các giá trị cốt lõi làm nên cốt cách văn hóa Thăng Long. Đó là truyền thống hiếu học, trọng đạo lý, tinh thần thanh lịch - nhân văn, khả năng dung hợp văn hóa và đặc biệt là năng lực sáng tạo thể hiện qua hệ thống nghề thủ công lâu đời. Những giá trị này không chỉ là di sản, mà là nguồn vốn văn hóa có thể chuyển hóa thành sức mạnh mềm trong xây dựng hình ảnh Thủ đô. Trong kỷ nguyên mà thế giới đề cao tính bản địa và sự chân thực, làng nghề truyền thống trở thành điểm tựa quan trọng để Hà Nội khẳng định mình như một đô thị có chiều sâu văn hóa, giàu ký ức, có khả năng đối thoại với thế giới qua những câu chuyện vừa truyền thống vừa hiện đại.

Thứ hai, sức mạnh mềm của Hà Nội cần đặt trọng tâm vào việc biến văn hóa thành động lực phát triển. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận vượt ra khỏi tư duy coi văn hóa là lĩnh vực “bảo tồn” hay “minh họa”, mà phải coi văn hóa là nguồn lực chiến lược trong phát triển công nghiệp sáng tạo, du lịch chất lượng cao, ngoại giao nhân dân và xây dựng môi trường xã hội nhân văn. Khi văn hóa trở thành một thành tố của mô hình phát triển, sức mạnh mềm của Thủ đô sẽ không còn là khẩu hiệu, mà được biểu hiện cụ thể trong không gian đô thị, sản phẩm sáng tạo, cách thức quản trị và phong thái ứng xử của người dân.

Thứ ba, sức mạnh mềm của Hà Nội phải được gắn với quá trình hiện đại hóa và hội nhập. Hà Nội không thể chỉ đứng trên hào quang của truyền thống, mà cần tái tạo truyền thống bằng tư duy hiện đại. Việc số hóa ký ức nghề, sáng tạo sản phẩm mới từ chất liệu truyền thống, xây dựng các không gian văn hóa mở, phát triển thiết kế đương đại dựa trên ngôn ngữ mỹ thuật dân gian… sẽ tạo nên một hình ảnh Hà Nội vừa cổ kính, vừa năng động, vừa giàu chiều sâu, vừa giàu khả năng cạnh tranh. Điều quan trọng là Hà Nội phải chứng minh cho thế giới thấy một Thủ đô có khả năng đổi mới mà không đánh mất bản sắc, hiện đại mà vẫn giữ hồn cốt văn hóa.

Thứ tư, tầm nhìn sức mạnh mềm của Hà Nội phải bao gồm chiến lược xây dựng thương hiệu của Thủ đô. Một Thủ đô mạnh không chỉ quản trị tốt, mà còn thể hiện được bản lĩnh và phong cách qua cách tạo ảnh hưởng và truyền cảm hứng. Khi giá trị làng nghề truyền thống được nâng tầm thành “ngôn ngữ kể chuyện” của Hà Nội với thế giới, thương hiệu của Thủ đô sẽ không chỉ là hình ảnh của một trung tâm hành chính - kinh tế, mà là biểu tượng của tinh hoa văn hóa Việt Nam, của sự thanh lịch, nhân văn và sáng tạo. Đó chính là nền tảng để Hà Nội khẳng định vị thế trong khu vực, góp phần gia tăng sức mạnh mềm quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng sâu sắc.

Du lịch làng nghề - phương thức sức mạnh mềm đặc biệt hiệu quả của Hà Nội hiện nay

Trong các thành tố cấu thành sức mạnh mềm của Hà Nội, du lịch làng nghề nổi lên như phương thức đặc biệt hiệu quả bởi nó kết hợp đồng thời ba yếu tố: tính chân thực của di sản văn hóa, sự sống động của hoạt động sản xuất sáng tạo và khả năng tương tác trực tiếp giữa du khách với cộng đồng địa phương. Nếu các thiết chế văn hóa lớn của Hà Nội như bảo tàng, di tích, rạp hát… đại diện cho ký ức và nghệ thuật được lưu giữ trong không gian trưng bày, thì làng nghề lại là nơi văn hóa được thực hành mỗi ngày. Ở đó, bản sắc không chỉ được bảo tồn mà còn được tái tạo liên tục thông qua lao động sáng tạo của nghệ nhân, thông qua sự truyền nghề giữa các thế hệ, và thông qua những sản phẩm chứa đựng tinh thần nghề. Chính sự kết hợp giữa “tính di sản” và “tính sống động” khiến làng nghề trở thành một kênh quyền lực mềm tự nhiên, hấp dẫn, khó sao chép đối với bất kỳ đô thị nào khác.

Một là, làng nghề có khả năng truyền tải câu chuyện về Thăng Long - Hà Nội một cách tinh tế và chân thực hơn bất kỳ hình thức quảng bá nào. Mỗi sản phẩm gốm, tấm lụa, tranh dân gian hay món đồ mây tre không chỉ là hàng hóa du lịch mà là “vật mang ký ức” của người Hà Nội: ký ức về bàn tay khéo léo, về sự cầu toàn trong nghề, về mỹ cảm thanh lịch và triết lý sống coi trọng cái đẹp, cái thiện. Khi du khách đến với Bát Tràng, Vạn Phúc, Phú Vinh, Sơn Đồng…, họ không chỉ xem sản xuất mà được tham gia vào câu chuyện nghề, được lắng nghe nghệ nhân chia sẻ về tổ nghề, về quy tắc đạo đức nghề nghiệp, về những thay đổi qua thời gian. Trải nghiệm ấy tạo ra sự kết nối cảm xúc, một dạng sức mạnh mềm mà những chiến dịch quảng bá hiện đại dù công phu đến đâu cũng khó tạo ra được.

Hai là, du lịch làng nghề góp phần định hình hình ảnh văn hóa của Hà Nội như một đô thị rộng mở, nhân văn và sáng tạo. Trong mắt bạn bè quốc tế, cách một thành phố đối xử với di sản phản ánh mức độ phát triển văn hóa và năng lực quản trị. Khi Hà Nội biết khai thác giá trị nghề truyền thống một cách văn minh, tôn trọng nghệ nhân, gìn giữ tinh thần nghề, khuyến khích sáng tạo từ chất liệu truyền thống thì đó chính là thông điệp về một Thủ đô coi trọng giá trị bền vững, đề cao văn hóa và có tầm nhìn dài hạn.

Ba là, làng nghề truyền thống đang tạo nên một dạng ngoại giao mềm độc đáo của Hà Nội, ngoại giao qua trải nghiệm văn hóa. Trong nhiều cuộc tiếp xúc quốc tế, những món quà ngoại giao như sơn mài Hạ Thái, lụa Vạn Phúc, gốm Bát Tràng đã trở thành biểu tượng của sự tinh tế Việt Nam. Khi du khách nước ngoài trực tiếp đến thăm và trải nghiệm tại các làng nghề, họ tiếp nhận hình ảnh Việt Nam không qua trung gian, không qua truyền thông, mà qua tiếp xúc trực tiếp với con người, không gian và văn hóa nghề. Điều này giúp Hà Nội tạo ra ảnh hưởng mềm tự nhiên, không áp đặt, giàu cảm xúc, thứ ảnh hưởng có khả năng lan tỏa mạnh và bền vững hơn so với các chiến dịch quảng bá truyền thống.

Bốn là, du lịch làng nghề còn là không gian để Hà Nội thể hiện năng lực sáng tạo - yếu tố quyết định trong cạnh tranh sức mạnh mềm toàn cầu. Sự xuất hiện của các sản phẩm kết hợp truyền thống với thiết kế đương đại, các workshop sáng tạo, các chương trình du lịch học tập… cho thấy Hà Nội không bị đóng khung trong quá khứ, mà biết làm mới mình bằng cách tái diễn giải di sản theo ngôn ngữ hiện đại. Khi làng nghề trở thành nơi đối thoại giữa nghệ nhân - nhà thiết kế - nghệ sĩ trẻ - du khách, thì đó không chỉ là một điểm du lịch, mà là không gian sáng tạo, là “phòng thí nghiệm văn hóa” giúp Hà Nội định hình một thương hiệu Thủ đô dựa trên sự hài hòa giữa truyền thống và đổi mới.

Như vậy, du lịch làng nghề không đơn thuần là ngành kinh tế mà là phương thức sức mạnh mềm đặc biệt của Hà Nội. Nó cho phép Thủ đô kể câu chuyện về mình bằng ngôn ngữ văn hóa giàu bản sắc, tạo dựng hình ảnh tích cực, và xây dựng năng lực ảnh hưởng bền vững trong quan hệ đối ngoại - văn hóa - nhân dân. Đây chính là nền tảng để bước sang phần tiếp theo: xây dựng chiến lược định vị thương hiệu của Hà Nội thông qua giá trị nghề truyền thống.

Xây dựng thương hiệu của Hà Nội qua giá trị làng nghề truyền thống

Trong bối cảnh các đô thị lớn không ngừng cạnh tranh để định vị bản sắc riêng, thương hiệu của một Thủ đô ngày càng trở thành tài sản chiến lược có giá trị lâu dài. Thương hiệu không chỉ là hình ảnh đẹp trong mắt du khách, mà là cách một đô thị thể hiện tầm vóc, phong thái, giá trị cốt lõi và mô hình phát triển mà mình theo đuổi. Với Hà Nội, việc xây dựng thương hiệu càng có ý nghĩa quan trọng bởi Thủ đô của chúng ta không chỉ đại diện cho một thành phố, mà đại diện cho hình ảnh quốc gia. Trong hệ giá trị tạo nên thương hiệu ấy, nghề truyền thống với chiều sâu lịch sử và khả năng biểu đạt tinh tế chính là nền tảng để Hà Nội tạo dựng một thương hiệu có “chiều sâu”, “chiều rộng” và “chiều cao”.

Trước hết, giá trị nghề truyền thống giúp Hà Nội định vị bản sắc đặc trưng mà không đô thị nào có thể sao chép. Mỗi làng nghề từ gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, mây tre Phú Vinh đến tranh Hàng Trống hay điêu khắc Sơn Đồng đều là “mật mã văn hóa” của Thăng Long - Hà Nội. Những mật mã ấy phản ánh thẩm mỹ thanh lịch, sự tinh tế trong lao động, đạo đức nghề nghiệp, và khả năng dung hòa giữa truyền thống - sáng tạo của người Hà Nội. Khi một đô thị có thể trình bày bản sắc qua những giá trị sống động như vậy, thương hiệu của đô thị đó sẽ mang chiều sâu văn hóa, vượt xa khuôn khổ của những khẩu hiệu truyền thông ngắn hạn. Đây là sự khác biệt giữa “thương hiệu quảng bá” và “thương hiệu sức mạnh mềm”; và Hà Nội phải hướng đến dạng thương hiệu thứ hai.

Thứ hai, làng nghề truyền thống mở ra khả năng thiết lập ngôn ngữ đối thoại văn hóa giữa Hà Nội và thế giới. Trong các chuyến thăm ngoại giao, các sự kiện quốc tế, hay những chương trình giao lưu nhân dân, việc Hà Nội giới thiệu sản phẩm nghề truyền thống không đơn thuần là tặng quà, mà là truyền tải một thông điệp về giá trị, triết lý và phong thái sống. Một sản phẩm gốm với họa tiết cổ; một tấm lụa dệt bằng kỹ nghệ thủ công; một bức tranh dân gian được hồi sinh bằng chất liệu mới… tất cả đều là những “đại sứ văn hóa” góp phần làm sâu sắc hình ảnh Thủ đô. Hà Nội vì vậy có thể xây dựng chiến lược đối ngoại văn hóa dựa trên làng nghề: tổ chức các tuần lễ văn hóa nghề, các không gian triển lãm sáng tạo, các chương trình giao lưu nghệ nhân quốc tế… Những hoạt động ấy không chỉ quảng bá sản phẩm, mà quảng bá phong thái của một đô thị văn minh, tự tin, giàu bản sắc.

Thứ ba, giá trị làng nghề truyền thống giúp Hà Nội xây dựng thương hiệu dựa trên mô hình phát triển bền vững và nhân văn. Một Thủ đô biết tôn trọng nghệ nhân, bảo vệ tri thức nghề, gìn giữ chất lượng sản phẩm, hỗ trợ thế hệ trẻ nối nghề, và tạo môi trường để nghề truyền thống phát triển là một Thủ đô thể hiện trách nhiệm văn hóa và tầm nhìn dài hạn. Chính những chính sách bảo tồn và phát triển nghề truyền thống, nếu được thực hiện bài bản sẽ trở thành minh chứng cho chất lượng quản trị đô thị: không chạy theo lợi ích ngắn hạn, không thương mại hóa di sản, không hy sinh truyền thống cho tăng trưởng. Đó là dạng thông điệp thuyết phục nhất: một Thủ đô biết gìn giữ cái đẹp, nâng đỡ giá trị lâu dài, và phát triển dựa trên nền tảng văn hóa.

Thứ tư, giá trị làng nghề truyền thống còn cho phép Hà Nội xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo mang dấu ấn riêng, góp phần làm mới thương hiệu đô thị trong kỷ nguyên số. Khi nghề truyền thống được kết nối với thiết kế đương đại, công nghiệp văn hóa, thời trang, nghệ thuật ứng dụng hay du lịch trải nghiệm, Hà Nội sẽ định vị mình như một trung tâm sáng tạo dựa trên di sản - một mô hình phát triển rất được thế giới coi trọng. Những không gian như Bát Tràng Creative Hub, Vạn Phúc Silk Heritage, Phú Vinh Craft Studio… nếu được đầu tư đúng mức, có thể trở thành “điểm chạm thương hiệu” giúp Hà Nội vừa hiện đại, vừa truyền thống, vừa đổi mới, vừa có chiều sâu. Đây chính là cách Hà Nội biến di sản thành động lực sáng tạo, yếu tố cốt lõi trong thương hiệu của một Thủ đô hiện đại.

Cuối cùng, thương hiệu của Hà Nội chỉ thật sự được củng cố khi giá trị nghề truyền thống trở thành phần tự nhiên trong đời sống đô thị. Một thành phố có thương hiệu mạnh là thành phố mà mọi người dân đều trở thành “đại sứ văn hóa tự nhiên” qua lời nói, hành vi, sản phẩm họ làm ra và cách họ tiếp xúc với du khách. Khi người dân Hà Nội tự hào về làng nghề, khi sản phẩm thủ công xuất hiện trong không gian công cộng, khi lễ hội nghề trở thành nhịp sống văn hóa, khi học sinh, sinh viên được giáo dục về nghề truyền thống, thì thương hiệu của Thủ đô không chỉ được xây dựng bằng chính sách, mà bằng “sự sống” của văn hóa ngay trong cộng đồng. Đây là nền tảng để Hà Nội tạo ra sức hấp dẫn lâu dài, lan tỏa giá trị theo chiều rộng và chiều sâu.

Như vậy, xây dựng thương hiệu của Hà Nội qua giá trị làng nghề truyền thống không phải là chiến lược quảng bá đơn lẻ, mà là quá trình khẳng định bản sắc, phong thái và tầm vóc của Thủ đô trong bối cảnh cạnh tranh sức mạnh mềm toàn cầu. Giá trị làng nghề truyền thống chính là “nền ngoại giao thầm lặng” nhưng mạnh mẽ của Hà Nội - nơi văn hóa trở thành sức mạnh mềm và sức mạnh mềm được hình thành từ những gì tinh túy nhất của Thăng Long ngàn năm.

Phát huy sức mạnh mềm từ giá trị nghề truyền thống trong chiến lược phát triển Thủ đô

Việc phát huy giá trị làng nghề truyền thống để xây dựng thương hiệu của Hà Nội chỉ thật sự trở thành sức mạnh khi được đặt trong một khuôn khổ chính sách toàn diện, nhất quán và có tầm nhìn dài hạn. Sức mạnh mềm không thể hình thành tự phát, càng không thể dựa vào các hoạt động đơn lẻ. Nó đòi hỏi một hệ thống chính sách đồng bộ kết nối văn hóa - du lịch - đối ngoại - công nghiệp sáng tạo - truyền thông - giáo dục. Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai Chiến lược phát triển Thủ đô thời kỳ mới, những định hướng chính sách sau đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thứ nhất, Hà Nội cần thể chế hóa chiến lược sức mạnh mềm thành một hợp phần chính thức của chiến lược phát triển Thủ đô, thay vì chỉ được đặt trong các chương trình văn hóa - du lịch riêng lẻ. Việc thể chế hóa giúp các cấp, ngành có căn cứ phối hợp hành động, đồng thời đặt văn hóa ở đúng vị trí của nó.

Thứ hai, cần xây dựng mạng lưới nghệ nhân, đại sứ văn hóa Hà Nội như một lực lượng nòng cốt của sức mạnh mềm Thủ đô. Nghệ nhân không chỉ là người sản xuất sản phẩm thủ công, mà là chủ thể nắm giữ tri thức nghề, câu chuyện nghề và “thần thái văn hóa” của Hà Nội. Do đó, Hà Nội cần có chính sách tôn vinh, đãi ngộ, hỗ trợ sáng tạo, tạo môi trường để nghệ nhân tham gia vào các hoạt động đối ngoại văn hóa, sự kiện quốc tế, chương trình giáo dục cộng đồng và các dự án sáng tạo liên ngành. Mạng lưới này nếu được tổ chức bài bản sẽ trở thành “hệ thống nhân lực sức mạnh mềm” - điều mà không phải đô thị nào cũng có.

Thứ ba, Hà Nội cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát huy sức mạnh mềm, biến không gian số thành một “kênh kể chuyện” mới, song song với trải nghiệm trực tiếp tại làng nghề. Việc số hóa tri thức nghề, xây dựng cơ sở dữ liệu mở về nghề truyền thống, tạo nền tảng tương tác 3D – AR/VR về quy trình sản xuất, xây dựng bản đồ số các làng nghề, hay phát triển nền tảng “Hanoi Craft Heritage Platform” không chỉ hỗ trợ quảng bá mà còn mở rộng phạm vi tiếp cận của thương hiệu chính trị Hà Nội ra toàn cầu. Ở thời đại mà trải nghiệm số có thể định hình nhận thức, việc Hà Nội hiện diện trong không gian số với hình ảnh giàu bản sắc sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Thứ tư, Hà Nội cần hình thành cơ chế liên kết liên ngành văn hóa - du lịch - ngoại vụ - công thương - giáo dục để bảo đảm giá trị nghề truyền thống được khai thác theo vòng tròn khép kín. Du lịch tạo dòng người; công nghiệp sáng tạo tạo sản phẩm mới; ngoại giao văn hóa tạo sự lan tỏa; giáo dục tạo nền tảng nhận thức; truyền thông tạo diễn ngôn; và thương mại tạo sức sống kinh tế. Cơ chế liên kết này có thể được vận hành thông qua Hội đồng Điều phối thương hiệu Thủ đô, mô hình mà nhiều thành phố lớn đã áp dụng (Seoul với Hội đồng Branding Seoul, Singapore với SG-MarkeTeam). Đây là “điểm đột phá” để Hà Nội vượt khỏi tư duy quản lý phân tán.

Thứ năm, cần phát triển không gian văn hóa sáng tạo nghề trong lòng đô thị, coi đây là “điểm chạm thương hiệu” của Hà Nội trong thời đại mới. Các khu vực như Bát Tràng, Vạn Phúc, Hàng Trống, Kim Sơn, Phú Vinh… cần được quy hoạch như các cụm văn hóa sáng tạo kết hợp bảo tồn – trải nghiệm – thiết kế – trình diễn – du lịch học thuật. Mỗi không gian như vậy phải vừa mở ra không gian sáng tạo cho nghệ sĩ trẻ, nhà thiết kế, doanh nghiệp sáng tạo trong nước và quốc tế. Khi nghề truyền thống bước ra khỏi phạm vi làng nghề để hiện diện trong đời sống đô thị hiện đại, thương hiệu của Hà Nội sẽ trở nên sống động, dễ nhận diện và có tính lan tỏa cao.

Thứ sáu, Hà Nội cần đầu tư xây dựng hệ giá trị nhận diện thương hiệu Thủ đô, trong đó nghề truyền thống giữ vai trò hạt nhân. Bộ nhận diện này phải trả lời được câu hỏi: “Hà Nội muốn thế giới nhớ đến mình vì điều gì?”. Khi câu trả lời gắn với các giá trị như văn hiến - thanh lịch - sáng tạo - nhân văn, thì nghề truyền thống chính là phương tiện biểu đạt trực quan, chân thực và giàu sức thuyết phục nhất. Nhận diện thương hiệu này cần xuất hiện trong các sự kiện quốc tế, quà tặng ngoại giao, tài liệu truyền thông, không gian công cộng và trong mọi hoạt động quảng bá hình ảnh Thủ đô.

Cuối cùng, định hướng chính sách quan trọng nhất là đặt con người vào trung tâm của sức mạnh mềm. Một thương hiệu chỉ thật sự mạnh khi nó được nuôi dưỡng bởi cộng đồng – những người dân tự hào về nghề, trân trọng di sản, ứng xử văn minh, sáng tạo trong lao động và trở thành “đại sứ tự nhiên” của Thủ đô. Chính sách phát triển nghề truyền thống do đó phải gắn với giáo dục công dân, xây dựng văn hóa công vụ, bồi dưỡng tinh thần tự tôn văn hóa cho thế hệ trẻ và tạo môi trường để người dân cảm thấy mình là chủ thể của di sản, không phải người đứng ngoài quan sát.

Trong bối cảnh thế giới chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng giá trị văn hóa, bản sắc và năng lực tạo ảnh hưởng mềm, Hà Nội - với tư cách là trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước - đứng trước yêu cầu phải định vị lại hình ảnh và thương hiệu phát triển của mình ở một tầm cao mới. Hệ thống làng nghề truyền thống, với chiều sâu lịch sử và khả năng biểu đạt tinh tế, chính là điểm tựa chiến lược để Thủ đô chuyển hóa văn hóa thành sức mạnh, biến di sản thành năng lực cạnh tranh và biến câu chuyện nghề thành thông điệp chính trị gửi tới bạn bè quốc tế.

Xây dựng thương hiệu của Thủ đô Hà Nội từ giá trị nghề truyền thống không chỉ là chiến lược phát triển văn hóa hay du lịch, mà là phương thức khẳng định vị thế của Hà Nội trong kỷ nguyên mới: vị thế của một trung tâm văn minh, thanh lịch, sáng tạo; một nơi vừa gìn giữ tinh hoa cổ truyền, vừa nắm bắt xu hướng hiện đại; một Thủ đô có khả năng truyền cảm hứng và tạo ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng quốc tế. Khi văn hóa trở thành sức mạnh mềm, khi người dân trở thành chủ thể của di sản, và khi nghề truyền thống trở thành ngôn ngữ kể chuyện của Thủ đô, Hà Nội sẽ có trong tay một nguồn lực sức mạnh mềm bền vững – thứ sức mạnh có khả năng lan tỏa lâu dài, củng cố bản sắc quốc gia và đóng góp quan trọng vào vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế./.