Doanh nghiệp tích cực áp dụng các biện pháp để “giữ chân công nhân”

Trước tình hình giá cả hàng hóa tăng cao, tiền lương hàng tháng không đủ để trang trải cho sinh hoạt, nên hiện tượng công nhân ở các tỉnh phía Nam bỏ việc đang ngày càng trở nên phổ biến, ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống của người lao động. Nếu các doanh nghiệp có các giải pháp khả thi, thể hiện trách nhiệm xã hội đối với người lao động sẽ góp phần thiết thực “giữ chân” công nhân, tiếp tục ổn định sản xuất - kinh doanh.

Mới đây, đại diện Tập đoàn Dệt may Gia Định cho biết, do giá nguyên liệu đầu vào tăng tới hơn 20% so với cuối năm ngoái - thời điểm doanh nghiệp ký hợp đồng với khách hàng - nên dù doanh thu vẫn tăng nhưng lợi nhuận đã bị giảm tới 50% so với kế hoạch. Tình hình lạm phát đã tác động mạnh đến cuộc sống người lao động, dẫn đến ở nhiều doanh nghiệp, công nhân nghỉ việc hàng loạt. Trong bối cảnh này, để “giữ chân” lao động, các doanh nghiệp đã áp dụng nhiều biện pháp như tăng lương, phụ cấp thêm tiền ăn cho công nhân, cải thiện điều kiện làm việc, v.v.. nhằm động viên và chia sẻ khó khăn với họ. Dù đã rất cố gắng nhưng các biện pháp đó, có thể nói là chưa đủ mạnh, nên gần đây tại nhiều doanh nghiệp, tình trạng công nhân lần lượt rời nhà máy vẫn tiếp diễn và khó có cơ vãn hồi.

Trước tình hình khó khăn như hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng, các doanh nghiệp chỉ cần lo đủ và kịp thời tiền lương hàng tháng cho công nhân là được. Nhưng nếu như vậy, đời sống của người lao động không ổn định, các doanh nghiệp khó có thể bảo đảm số lượng và chất lượng sản phẩm cũng như các mục tiêu sản xuất - kinh doanh đã đề ra. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có các giải pháp hữu hiệu hơn, trong đó tăng cường việc thực hiện trách nhiệm xã hội của mình đối với người lao động là cần thiết.

Một trong các đặc điểm đáng chú ý là, số đông công nhân tại các khu công nghiệp nói riêng, các doanh nghiệp ở các tỉnh phía Nam nói chung chủ yếu từ các huyện, các tỉnh khác đến làm việc; vấn đề “an cư” đối với họ là hết sức quan trọng. Nhận rõ đặc điểm này, một số doanh nghiệp đã hướng đến thực hiện trách nhiệm xã hội của mình bằng việc xây nhà ở để giúp công nhân ổn định nơi ở, tạo mối quan hệ gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp, coi đây là một biện pháp thiết thực, có tính chất lâu bền để “giữ chân” họ.

Tại Công ty cổ phần Giấy Sài Gòn (huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi đặt nhà máy sản xuất của Công ty), nằm giữa những vạt tràm xanh mướt là khu nhà chung cư của cán bộ - công nhân viên được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ đầu năm 2008. Khu nhà mọc lên sừng sững, khang trang, sạch đẹp, không khác gì nhiều so với những khu căn hộ cao cấp ở nội thành thành phố Hồ Chí Minh. Giai đoạn đầu, Công ty xây dựng khu nhà cao 5 tầng gồm 40 phòng, có tổng diện tích xây dựng gần 600 m². Chưa kể nội thất, tiền đất, riêng nguồn vốn đầu tư xây dựng khu nhà là 8 tỷ đồng. Mỗi căn phòng có diện tích 56 m², được thiết kế theo kiểu một phòng ngủ, một phòng khách, nhà bếp, nhà vệ sinh và sân phơi. Đi kèm là toàn bộ nội thất gồm giường, tủ, bàn, ghế, bếp gas… đều được trang bị mới.

Theo tính toán của Công ty, số phòng này sẽ đáp ứng chỗ ở cho khoảng 300 cán bộ - công nhân viên. Mỗi phòng, công ty sẽ cho thuê khoảng 500.000đồng/tháng (bao gồm cả tiền điện, nước). So với giá thuê phòng trong dân cư thì đây là số tiền khá dễ chịu; lại rất tiện cho việc đi về với nhà máy, bảo đảm khang trang, sạch đẹp, an toàn, nhất là phù hợp với điều kiện sinh hoạt và túi tiền của người thuê. Ông Cao Tiến Vị, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cho biết: Chủ trương mới của Công ty là, bắt đầu từ tháng 8, chính thức cho công nhân đăng ký ở miễn phí nhằm giảm bớt áp lực tìm chỗ ở cho họ trong tình hình lạm phát hiện nay. Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm 2008, công ty sẽ tiếp tục xây dựng thêm các lô B và C trên khu đất còn lại để có thể bố trí đủ chỗ ở cho công nhân đang làm việc tại nhà máy. Bên cạnh đã hỗ trợ một suất ăn trị giá 10.000đồng/bữa cho công nhân, Công ty cũng đang tập trung xây dựng một nhà trẻ để cán bộ, công nhân viên có chỗ gửi con, giúp họ an tâm làm việc. Điều đáng nói là, tất cả các công trình trên đều sử dụng 100% vốn tự có của Công ty.

Tương tự, Công ty Acecook Việt Nam cũng vừa đưa vào sử dụng khu nhà ở cho công nhân viên tại ấp 1B (xã An Phú, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương) từ cuối tháng 6 vừa qua. Kinh nghiệm mà Công ty rút ra là, xây dựng nhà ở cho công nhân viên là việc rất cần thiết nhưng chưa đủ; đi kèm theo đó phải có các hạng mục khác để bảo đảm đáp ứng các nhu cầu về sinh hoạt, giải trí cho họ. Vì thế, tại khu nhà ở dành riêng cho nữ mà Công ty vừa khánh thành, trong tổng số 70 phòng thì có đến 9 phòng được bố trí để sinh hoạt chung. Khu tầng trệt bố trí các phòng bóng bàn, thư viện, phòng karaoke, phòng dành cho thân nhân, căn tin, v.v.. Bên cạnh đó, các loại thực phẩm mà cán bộ, công nhân viên sử dụng hàng ngày cũng được Công ty hợp đồng cung cấp bởi một công ty chuyên nghiệp; nước thải sinh hoạt được xử lý đến loại A, xung quanh khu nhà ở và sinh hoạt có hệ thống cây xanh, cây cảnh…, tất cả nhằm tạo sự an tâm về sinh hoạt và đem lại bầu không khí trong lành cho người lao động, bảo đảm các tiêu chí an toàn và vệ sinh môi trường.

Gần đây, hàng loạt công ty thuộc các ngành ngành dệt may, da giày như Công ty cổ phần May Sài Gòn, Công ty May Nhà Bè, Công ty May Thiên Nam, v.v.. cũng đang tiến hành xây dựng các khu chung cư cho công nhân với quyết tâm sẽ đưa vào sử dụng trong thời gian sớm nhất.

Ông Trần Đắc Long, Giám đốc điều hành Công ty Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tân (Bita’s) cho biết: Vì nhiều lý do nên gần đây khách hàng của ngành da giày thế giới đang có xu hướng chuyển các đơn đặt hàng về Việt Nam. Tuy nhiên, khi đến đây, họ thường đưa ra những điều kiện rất khắt khe, đặc biệt là những khách hàng đến từ Hoa Kỳ. Chẳng hạn, khi đến thăm xí nghiệp sản xuất, việc đầu tiên họ thường để mắt đến nơi ở, nhà vệ sinh của công nhân; ánh sáng, độ an toàn, tiếng ồn, nhiệt độ nơi làm việc, v.v.. của người lao động trước khi tính đến chuyện ký hay không ký hợp đồng. Một số khách hàng còn thuê cả chuyên viên tư vấn giám sát về việc thực hiện trách nhiệm xã hội đối với người lao động tại các doanh nghiệp.

Như vậy, bên cạnh mục tiêu cao nhất mang tính truyền thống là lợi nhuận, trước những biến động của thực tiễn, nhất là trong điều kiện lạm phát hiện nay, không chỉ dừng lại ở nhận thức, các doanh nghiệp đã bắt đầu chủ động thực hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng, trước hết là đối với bản thân người lao động; từng bước coi đó là một phần không thể thiếu trong quá trình sản xuất - kinh doanh. Hy vọng tín hiệu mới mẻ này sẽ sớm trở thành một xu hướng, góp phần thiết thực ổn định đời sống của công nhân cũng như gián tiếp giúp các doanh nghiệp không ngừng ổn định và phát triển./.