Hội nghị sơ kết tình hình kinh tế - xã hội các tỉnh, thành Tây Nam Bộ 6 tháng đầu năm 2014

Tham dự Hội nghị còn có các đồng chí đại diện Ban Tổ chức Trung ương, Ban Kinh tế Trung ương, Ban Nội chính Trung ương; đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông - Vận tải, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; đại diện Ban Chỉ đạo Tây Bắc, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên; lãnh đạo 13 tỉnh, thành phố vùng Tây Nam Bộ và thành phố Hồ Chí Minh.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, 6 tháng đầu năm 2014, mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng nhìn chung tình hình kinh tế - xã hội các tỉnh, thành vùng Tây Nam Bộ (đồng bằng sông Cửu Long) tiếp tục có những chuyển biến tích cực; tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đương cùng kỳ năm trước; giá trị sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và thương mại dịch vụ, du lịch, xuất khẩu đều tăng; các hoạt động văn hóa - xã hội, các chính sách an sinh xã hội được thực hiện thiết thực, hiệu quả; quốc phòng, an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội được bảo đảm ổn định.

Trong lĩnh vực kinh tế, tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn vùng 6 tháng qua ước đạt 8,5% - 9% (cùng kỳ năm 2013 là 9%). Diện tích sản xuất lúa theo mô hình cánh đồng lớn và cánh đồng liên kết toàn vùng đạt 134 nghìn ha, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động tìm thị trường, cơ cấu lại tổ chức và thúc đẩy sản xuất phù hợp với tình hình. Nhờ đó, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 6,6% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu đạt 5,4 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Sáu tháng qua, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của toàn vùng ước đạt 99.609 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.

Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, có thêm 3 dự án thành lập trường đại học tư thục được Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương thành lập là Đại học MeKong (Long An), Đại học đồng bằng sông Cửu Long (thành phố Cần Thơ) và Đại học Nam Việt (Sóc Trăng). Toàn vùng hiện có 42 trường đại học, cao đẳng; 30 trường trung cấp chuyên nghiệp. Mạng lưới trường, lớp học mầm non, phổ thông cơ bản đáp ứng được nhu cầu học tập và phù hợp với quy hoạch dân cư. Sáu tháng qua, toàn vùng đã giải quyết việc làm mới cho trên 203.000 lao động; công tác chăm lo đời sống cho các đối tượng chính sách, bảo trợ xã hội được thực hiện kịp thời,...

Cùng thời gian này, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ đã hoàn chỉnh trình dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Quy chế thí điểm liên kết vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đề án liên kết vùng trong sản xuất và tiêu thụ các mặt hàng nông sản chủ lực vùng đồng bằng sông Cửu Long; tổ chức giao ban an ninh - quốc phòng của vùng với cấp ủy đảng và các lực lượng để trao đổi thông tin, xây dựng phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh, quốc phòng, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị trên địa bàn. Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trung ương và các địa phương tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo nhằm tập hợp sáng kiến, đề xuất cơ chế chính sách phát triển vùng như: Hội thảo khoa học “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn vùng đồng bằng sông Cửu Long - 30 năm nhìn lại”; Hội nghị “Sản xuất và tiêu thụ lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long”, Hội nghị xúc tiến mở các đường bay đến thành phố Cần Thơ; Hội thảo “Xây dựng phát triển thương hiệu và bảo vệ tài sản trí tuệ của các tỉnh, thành vùng đồng bằng sông Cửu Long”, Hội thảo về “Môi trường đầu tư và tiềm năng hợp tác giữa Nhật Bản và khu vực đồng bằng sông Cửu Long - Việt Nam”; Hội nghị về “Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”; Tọa đàm “Tổ chức và hoạt động của Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước trong Phật giáo Nam tông Khmer - Thực trạng và giải pháp”; họp Tổ công tác nghiên cứu cơ chế, chính sách, phát triển đảo Phú Quốc và thông qua dự thảo Đề án “Xây dựng Đặc khu kinh tế Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang”; Xúc tiến Diễn đàn hợp tác kinh tế đồng bằng sông Cửu Long (MDEC) - Sóc Trăng năm 2014 với chủ đề: “Tái cơ cấu nông nghiệp - Xây dựng nông thôn mới vùng đồng bằng sông Cửu Long”,...

Bên cạnh những thành tựu, Hội nghị cũng nêu ra những hạn chế, tồn tại trong phát triển kinh tế - xã hội toàn vùng 6 tháng qua. Cụ thể là:

Sản xuất nông nghiệp vẫn còn rủi ro cao, chưa ổn định; giá cả và sức tiêu thụ nhiều loại nông sản còn bấp bênh, nhiều khó khăn. Trong quá trình thực hiện việc mua tạm trữ lúa, gạo vụ đông xuân 2013 - 2014 theo chủ trương của Chính phủ, việc phân giao chỉ tiêu cho các địa phương của Hiệp hội Lương thực Việt Nam chưa phù hợp, thiếu sự kiểm tra, giám sát việc mua tạm trữ của các doanh nghiệp.

Sản xuất công nghiệp còn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng suy thoái của kinh tế thế giới, chi phí đầu vào cao, sức mua giảm, nguồn vốn đầu tư và sức cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp thấp.

Tiến độ thi công một số công trình trọng điểm trên địa bàn còn chậm, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương. Một số chương trình, đề án đã có sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhưng các bộ, ngành triển khai thực hiện không bảo đảm thời gian.

Trang thiết bị và nguồn nhân lực phục vụ cho công tác y tế tại nhiều địa phương còn hạn chế; chất lượng khám chữa bệnh ở nhiều cơ sở y tế còn thấp, tỷ lệ bác sĩ, dược sĩ trên vạn dân còn thấp hơn nhiều so với trung bình cả nước.

Tình hình an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội có lúc, có nơi còn diễn biến phức tạp...

Hội nghị đã nhất trí kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành trung ương một số vấn đề sau:

Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành trung ương sớm xây dựng, hoàn thành các chương trình, đề án theo phân công tại Quyết định số 2270/QĐ-TTg ngày 21-11-2013 của Thủ tướng Chính phủ “Về Kế hoạch thực hiện Kết luận 28-KL/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, quốc phòng vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2020” để các địa phương triển khai thực hiện; chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan bố trí vốn và đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình thủy lợi, các công trình ứng phó với biến đổi khí hậu vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhất các công trình đê biển, đê sông chống sạt lở, các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định ban hành Quy chế thí điểm liên kết vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Bộ Công thương kịp thời cung cấp các thông tin dự báo về thị trường, mặt hàng xuất nhập khẩu của cả nước; có giải pháp mở rộng thị trường trong nước và quốc tế, nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm, nhất là các sản phẩm chủ lực của vùng (lúa gạo, thủy sản, trái cây).

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các bộ, ngành trung ương tăng cường đầu tư chuyển đổi trồng lúa chất lượng thấp, kém hiệu quả sang trồng cây màu, phù hợp; nghiên cứu xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp của vùng; xây dựng Đề án trồng, phục hồi rừng ngập mặn, rừng ven biển để chủ động ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu, tạo sinh kế cho người dân ven biển.

Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ tổ chức hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Đề án đào tạo nguồn nhân lực vùng đồng bằng sông Cửu Long và sơ kết tình hình thực hiện Quyết định số 1033/QĐ-TTg ngày 30-6-2011 của Thủ tướng Chính phủ “Về phát triển giáo dục - đào tạo và dạy nghề vùng đồng bằng sông Cửu Long” để sớm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, bảo đảm đạt được mục tiêu đề ra.

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Vũ Văn Ninh, biểu dương những thành tựu mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các tỉnh, thành vùng Tây Nam Bộ đã đạt được trong 6 tháng đầu năm nay. Về những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh vùng đồng bằng sông Cửu Long 6 tháng cuối năm 2014 và thời gian tới, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chỉ đạo:

Các cấp ủy đảng, chính quyền tiếp tục tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế, thực thi nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, nông dân trong sản xuất, kinh doanh; chú trọng tái cơ cấu kinh tế mà trọng tâm là tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

Các địa phương trong vùng cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trung ương nghiên cứu thị trường, quy hoạch lại sản xuất phù hợp trên cơ sở đẩy mạnh liên kết vùng; ứng dụng, chuyển giao các thành tựu khoa học - công nghệ vào sản xuất, tạo điều kiện nhân rộng các mô hình liên kết giữa nông dân với nông dân, nông dân với doanh nghiệp để tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ, hạn chế tình trạng trúng mùa thất giá.

Các địa phương phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương để đưa ra các phương án hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, chủ động ứng phó với tình hình bất lợi có thể xảy ra xuất phát từ việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương - 981 trái phép trên vùng biển nước ta.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương thực hiện các công việc cần thiết để trình Chính phủ xem xét, phê duyệt Quy chế thí điểm liên kết vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đề án liên kết vùng trong sản xuất và tiêu thụ các mặt hàng nông sản chủ lực của vùng; phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh quy hoạch sản xuất, xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cho phù hợp với quy hoạch phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Các bộ, ngành trung ương tăng cường phối hợp với các địa phương trong vùng để chủ động các phương án ứng phó, xử lý các tình huống phức tạp, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn./.