Tạo xung lực mới, nâng tầm quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong kỷ nguyên phát triển mới

Tạp chí Cộng sản phỏng vấn Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ về ý nghĩa chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cũng như những dấu ấn nổi bật trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua.

Biên tập viên: Xin Thứ trưởng cho biết ý nghĩa chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ: Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước; diễn ra đúng một năm sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (từ ngày 14 đến 15-4-2025), đồng thời là lần thứ ba trong chưa đầy hai năm, lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước tiến hành thăm song phương.

Chuyến thăm lần này mang 3 ý nghĩa rất đặc biệt:

Thứ nhất, chuyến thăm đánh dấu một khởi đầu mới trong quan hệ song phương khi cả hai nước đều bước vào giai đoạn phát triển mới: Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển sau thành công của Đại hội XIV của Đảng (tháng 1-2026); Trung Quốc triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15. Việc hai bên sớm tổ chức chuyến thăm thể hiện sự coi trọng hàng đầu và quyết tâm cao trong việc phát triển mối quan hệ “vừa là đồng chí, vừa là anh em” ngày càng bền vững, ổn định và thực chất hơn.

Thứ hai, chuyến thăm là dịp quan trọng để nâng tầm gắn kết chiến lược và xác lập tầm cao mới cho quan hệ hai Đảng, hai nước. Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước sẽ cùng xác định những định hướng và đột phá mới trong hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư, du lịch, chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ; qua đó, hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng phát triển của mỗi nước.

Thứ ba, chuyến thăm góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy các giải pháp tháo gỡ một số vấn đề còn khác biệt, vướng mắc; tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác địa phương, qua đó làm cho quan hệ hai nước ngày càng ổn định, bền vững, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác trong khu vực và trên thế giới.

Có thể thấy, mối quan hệ ngày càng ổn định, hiệu quả và thực chất giữa hai nước sẽ góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, phát triển của cả Việt Nam và Trung Quốc trong kỷ nguyên mới, đồng thời góp phần giữ vững ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực còn nhiều bất ổn, bất định. Vì vậy, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo dấu ấn và xung lực mới cho quan hệ song phương.

Biên tập viên: Xin Thứ trưởng cho biết những thành tựu nổi bật trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua?

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ: Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua duy trì đà phát triển tích cực, đạt nhiều bước tiến rõ nét, tương đối toàn diện theo định hướng “6 hơn”. Một số điểm nhấn nổi bật bao gồm:

Một là, tin cậy chính trị giữa hai bên được củng cố và tăng cường, tiếp tục phát huy vai trò định hướng chiến lược, dẫn dắt quan hệ song phương phát triển trên các lĩnh vực. Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước duy trì trao đổi, tiếp xúc thường xuyên dưới nhiều hình thức linh hoạt. Tiêu biểu là hai chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (tháng 8-2024) và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình (tháng 4-2025) diễn ra chỉ trong thời gian chưa tới một năm.

Mới đây nhất, ngay sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã có nhiều hình thức chúc mừng Đại hội; Đồng chí Tổng Bí thư Tập Cận Bình sớm tiến hành điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm (ngày 26-1-2026) ngay sau khi kết thúc Đại hội. Hai đồng chí Tổng Bí thư cũng đã cử Đặc phái viên thăm lẫn nhau để chúc mừng và thông báo kết quả Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Giao lưu, trao đổi đoàn cấp cao và các cấp diễn ra sôi động. Các cơ chế trao đổi, hợp tác ngày càng toàn diện, phong phú, thể hiện sự tin cậy cao và tinh thần chủ động, tích cực trong thúc đẩy hợp tác chính trị. Tiêu biểu là việc tổ chức thành công Hội nghị lần thứ nhất Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. Các cơ chế hợp tác giữa hai Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các ban, bộ, ngành và địa phương ngày càng được tăng cường, duy trì thường xuyên.

Hai là, hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng - an ninh có nhiều dấu ấn và chuyển biến thực chất. Hai bên lần đầu tiên tổ chức thành công Đối thoại chiến lược 3+3 cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an. Các hoạt động hợp tác như giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới, hội nghị hợp tác phòng, chống tội phạm, tuần tra liên hợp hải quân, huấn luyện liên hợp lục quân,… tiếp tục được tăng cường. Hợp tác thực thi pháp luật, tư pháp, đặc biệt trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, buôn lậu, gian lận thương mại và quản lý biên giới được đẩy mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác quốc phòng - an ninh ngày càng thực chất, ổn định, bền vững.

Ba là, hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, nhất là kinh tế - thương mại, đầu tư, duy trì đà phát triển mạnh mẽ, trở thành “điểm sáng” trong quan hệ hai nước. Trong 10 năm liên tiếp, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); trong hai năm liền, (năm 2024, 2025) là đối tác thương mại lớn thứ tư của Trung Quốc trên thế giới. Trong nhiều năm liền, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai nước đạt 256,4 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm 2024. Cơ cấu thương mại tiếp tục được cải thiện; nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản của Việt Nam ngày càng mở rộng thị phần tại Trung Quốc. Hợp tác đầu tư có bước chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng. Hiện nay, Trung Quốc đứng thứ hai về tổng số vốn đăng ký với 5,96 tỷ USD (sau Singapore), tăng 33,4% so với năm 2024, với sự xuất hiện nhiều hơn các dự án công nghệ cao về điện tử, xe hơi năng lượng mới. Kết nối chiến lược, đặc biệt trong hạ tầng giao thông và logistics, đạt nhiều tiến triển tích cực; mô hình cửa khẩu thông minh được thí điểm, góp phần nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.

Bốn là, giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch, hợp tác địa phương diễn ra sôi động. Năm 2025, Việt Nam đón 5,28 triệu lượt khách du lịch Trung Quốc, tăng 41,3% và đứng đầu về tổng số lượt khách du lịch quốc tế. Số  lượng học sinh Việt Nam tại Trung Quốc ở mức kỷ lục, đạt gần 24.000 người (tăng gấp hai lần so với năm 2019). Các tổ chức hữu nghị nhân dân, các đoàn thể của hai bên tích cực triển khai các hoạt động trao đổi, gặp gỡ. Các hoạt động hợp tác, giao lưu giữa các địa phương hai nước diễn ra sôi động, góp phần củng cố vững chắc hơn nền tảng xã hội giữa hai bên, đồng thời tăng cường hiểu biết, nâng cao tình cảm hữu nghị láng giềng giữa nhân dân các địa phương hai nước, nhất là thế hệ trẻ.

Năm là, hai bên duy trì phối hợp, hợp tác tốt tại các cơ chế đa phương; cùng ủng hộ chủ nghĩa đa phương với Liên hợp quốc làm trung tâm và luật pháp quốc tế làm nền tảng; đồng thời, ủng hộ và phát huy vai trò tích cực tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, ASEAN, Mekong - Lan Thương, góp phần duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực và trên thế giới. 

Sáu là, vấn đề biên giới, lãnh thổ, tình hình biên giới trên đất liền tổng thể duy trì ổn định; các cơ chế trao đổi, đàm phán, hợp tác giữa hai bên về vấn đề trên biển được duy trì thường xuyên, cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.

Để quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đạt được những thành quả toàn diện, thực chất như trên, yếu tố quan trọng hàng đầu là sự tin cậy, hiểu biết lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước; sự chung tay, vào cuộc quyết liệt, sự ủng hộ mạnh mẽ, nỗ lực bền bỉ của các ban, bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân hai nước.

Những thành tựu đạt được thời gian qua không chỉ góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hai Đảng, hai nước, mà còn đóng vai trò quan trọng đối với ổn định và phát triển của khu vực. Đây là nền tảng vững chắc để hai bên tiếp tục đưa quan hệ song phương phát triển theo hướng ổn định, lành mạnh, bền vững và lâu dài trong thời gian tới, đồng thời cũng là tiền đề quan trọng để mở ra những đột phá, đưa quan hệ hai nước bước vào giai đoạn phát triển ở tầm cao mới, với động lực và không gian hợp tác mới nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Biên tập viên: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng./.