Công bố đánh giá tình hình phụ nữ trong hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam

Phát biểu tại lễ công bố, bà Zhuldyz Akisheva, Giám đốc quốc gia Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) tại Việt Nam, cho biết: Đánh giá giúp chúng ta hiểu được thực tế khi phụ nữ tham gia vào hệ thống tư pháp; xác định những trở ngại và thách thức ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công lý của phụ nữ.

Bà Zhuldyz Akisheva, Giám đốc quốc gia Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) tại Việt Nam (ngồi giữa) phát biểu

Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ to lớn trong cải cách hệ thống pháp luật nhằm thúc đẩy bình đẳng giới. Luật Bình đẳng giới năm 2006 thể hiện cam kết của Chính phủ trong lĩnh vực này bên cạnh những đóng góp của các chính sách và luật liên quan trong việc thúc đẩy các quyền của phụ nữ. Tuy nhiên, phụ nữ tiếp tục đối mặt với những bất lợi trong nhiều lĩnh vực của xã hội, bao gồm cả các bất lợi khi tham gia vào hệ thống tư pháp hình sự. Đánh giá do Liên hợp quốc thực hiện nhằm nghiên cứu vai trò của phụ nữ trong hệ thống tư pháp hình sự và xác định các lĩnh vực cần cải thiện.

Đánh giá này được thực hiện từ tháng 11-2012 với sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế đến từ UNODC, Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA). Đánh giá dựa trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu sẵn có và phỏng vấn các bên liên quan của nhóm chuyên gia.

Báo cáo tập trung vào ba lĩnh vực lớn: Phụ nữ là nạn nhân của tội phạm, Phụ nữ vi phạm pháp luật và Phụ nữ công tác trong lĩnh vực tư pháp hình sự. Mỗi chương của báo cáo đều bắt đầu bằng phần mô tả thực trạng và trình bày khung nghiên cứu chuẩn, theo sau là phần phân tích số liệu sẵn có và đưa ra các khuyến nghị mang tính chiến lược với các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam. Cả ba lĩnh vực nghiên cứu đều chỉ ra sự cần thiết phải tăng cường việc thực hiện, theo dõi và đánh giá hệ thống pháp luật và chính sách liên quan tới việc ngăn ngừa tình trạng bạo lực với phụ nữ, cũng như các nghiên cứu và phân tích tiếp theo nhằm hoàn thiện pháp luật và chính sách.

Nghiên cứu đánh giá giúp chúng ta hiểu khoảng cách giữa pháp luật và thực tế về bình đẳng giới. Trong đó cho thấy chúng ta cần đầu tư, nỗ lực mạnh mẽ hơn để bảo đảm rằng những điểm giống và khác biệt giữa nam giới và phụ nữ được công nhận, có giá trị như nhau; đồng thời các cơ hội và lợi ích của họ được tôn trọng và bình đẳng - bà Shoko Ishikawa, Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam nói.

Toàn cảnh lễ công bố

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đánh giá, Báo cáo đưa ra các khuyến nghị với các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam để cải thiện tình hình của phụ nữ trong hệ thống tư pháp. Đó là:

Đối với phụ nữ là nạn nhân của tội phạm: Tăng cường các quy định của pháp luật liên quan tới các vụ bạo lực đối với phụ nữ và sửa đổi Luật Hình sự; Cải thiện việc thực hiện, theo dõi và đánh giá các luật và chính sách hiện hành liên quan tới bạo lực đối với phụ nữ; Tiếp tục nghiên cứu và phân tích nhằm xây dựng các chính sách và chương trình dựa vào bằng chứng và nhạy cảm về giới.

Đối với các phụ nữ vi phạm pháp luật: Thực hiện nghiên cứu và phân tích nhằm xây dựng các chính sách và chương trình dựa vào bằng chứng và nhạy cảm về giới; Tăng cường thực thi các chính sách và luật hiện hành về bình đẳng giới; Phê chuẩn Công ước chống Tra tấn và Trừng phạt hoặc Đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo làm mất phẩm giá khác (CAT); Hỗ trợ việc tái hòa nhập các cựu phạm nhân và những người bị giam giữ vào cộng đồng.

Đối với các phụ nữ công tác trong lĩnh vực tư pháp hình sự: Thực hiện các nghiên cứu và phân tích nhằm xây dựng các chính sách và chương trình dựa vào bằng chứng và nhạy cảm về giới; Tăng cường thực thi các chính sách và luật hiện hành về bình đẳng giới; Đồng nhất tuổi nghỉ hưu của nam giới và nữ giới; Giải quyết tình trạng phân biệt giới và thúc đẩy các thay đổi về văn hóa nhằm tăng cường bình đẳng giới./.