Vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả - Góc nhìn từ tỉnh Quảng Ninh

Vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải đề cao và phát huy tốt vai trò nêu gương trước quần chúng, trước hết là nêu gương về tư tưởng, đạo đức, lối sống. Bởi, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”⁽¹⁾ và “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức”⁽²⁾. Nhận thức rõ tầm quan trọng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, từ Đại hội XI tới nay, Đảng ta đã ban hành các quy định về nêu gương, đó là Quy định số 101-QĐ/TW, ngày 7-6-2012, của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI, “Về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là lãnh đạo chủ chốt các cấp”; Quy định số 55-QĐ/TW, ngày 19-12-2016, của Bộ Chính trị, “Về một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên”; Quy định số 08-QĐi/TW, ngày 25-10-2018, của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, “Về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương”; Quy định số 144-QĐ/TW, ngày 9-5-2024, của Bộ Chính trị, “Về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”.

Trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên được thể hiện qua những phương diện sau:

Thứ nhất, trong quá trình sắp xếp, xây dựng tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là công việc khó, nhạy cảm, phức tạp, lại được tổ chức thực hiện một cách nhanh chóng, quyết liệt sẽ có những tác động không nhỏ đến tổ chức và hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, tác động đến tâm lý, tư tưởng của đội ngũ, cán bộ. Do đó, trong quá trình triển khai, sự đồng thuận của cán bộ, đảng viên đóng vai trò rất quan trọng.

Thứ hai, thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên góp phần nâng cao uy tín, bản lĩnh chính trị của Đảng, củng cố, nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.

Thứ ba, đội ngũ cán bộ, đảng viên phát huy dân chủ, thảo luận, chia sẻ, công tâm, khách quan trong quá trình sắp xếp sẽ góp phần thực hiện quá trình sắp xếp bảo đảm mục tiêu, kế hoạch, tiến độ. Sự quyết tâm và đồng thuận trong thực hiện “cuộc cách mạng” rộng lớn và then chốt sẽ tạo nền móng vững chắc để Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới thịnh vượng.

Quảng Ninh nêu cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên

Kế thừa và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên, tỉnh Quảng Ninh luôn triển khai các quy định về trách nhiệm nêu gương cũng như chú trọng chăm lo giáo dục, rèn luyện, đề cao tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành các chương trình hành động thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, trách nhiệm nêu gương. Hằng năm, các cấp ủy ban hành kế hoạch hành động học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với nội dung chuyên đề cụ thể, gắn với tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; nâng cao tinh thần trách nhiệm và đổi mới lề lối, phong cách làm việc, đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu địa phương, cơ quan, đơn vị.

Cấp ủy viên các cấp, cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu cũng coi trọng tính gương mẫu, đề cao trách nhiệm trong công tác xây dựng Đảng, trong đó có công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới, sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn, thử thách vì lợi ích chung. Đặc biệt, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp trong tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo... Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh cũng chỉ đạo xây dựng, thực hiện chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, đạo đức công vụ sát với điều kiện, tình hình của cơ quan, đơn vị với phương châm “Sát chức năng, nhiệm vụ, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện”, tập trung trong 5 mối quan hệ: Đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị; đối với đồng chí, đồng nghiệp; đối với việc nêu gương và thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và đối với bản thân.

Việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên còn được cụ thể hóa qua xây dựng và thực hiện kế hoạch cá nhân cam kết tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu gắn với thực hiện chuyên đề toàn khóa, chuyên đề hằng năm về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; thực hiện các chỉ thị, quyết định, quy định của Trung ương và của tỉnh về kỷ luật, kỷ cương, đạo đức công vụ, văn hóa công sở. Trong đó, các cán bộ, đảng viên phải đăng ký rõ nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp cụ thể của tập thể, cá nhân gắn với chức trách, nhiệm vụ được giao để triển khai thực hiện. Việc kiểm điểm cuối năm được gắn với đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch cam kết đã đăng ký đầu năm. Qua đó từng bước nâng cao ý thức, trách nhiệm, thời gian giải quyết công việc, thái độ làm việc của cán bộ, đảng viên trong xử lý công việc cũng như hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành, thực thi công vụ; khắc phục hiện tượng trung bình chủ nghĩa, làm việc qua loa, đại khái, kém hiệu quả, không dám làm, làm việc cầm chừng, né tránh, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong giải quyết công việc, góp phần quan trọng vào thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị.

Trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25-10-2017, của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, trên tinh thần xây dựng tổ chức bộ máy “Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả”, nhiều cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị của tỉnh đã nêu cao tinh thần nêu gương tự nguyện viết đơn xin nghỉ hưu trước tuổi để góp phần xây dựng tổ chức bộ máy thực sự hiệu quả. Việc tình nguyện nghỉ công tác trước hạn thể hiện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu, nêu gương, đi đầu trong thực hiện chủ trương của Đảng, là sự hy sinh, cống hiến lớn cho cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy.

Giải pháp nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Thứ nhất, thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy. Các cấp ủy cần mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên tham gia góp ý, hoàn thiện tổ chức bộ máy gắn với từng vị trí công tác, với thẩm quyền, trách nhiệm, phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, đơn vị. Phát huy dân chủ nhưng luôn đi đôi với tập trung để bảo đảm thống nhất, nhanh chóng, kịp thời trong sắp xếp kiện toàn bộ máy.

Thứ hai, phát huy vai trò của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân ở cơ sở, dư luận xã hội trong việc bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Tổ chức đảng phải có kế hoạch phân công, giao nhiệm vụ cụ thể, thích hợp cho từng đảng viên theo cương vị, năng lực, chức trách nhiệm vụ; thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát, nhắc nhở đảng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ và nêu cao vai trò nêu gương đối với cán bộ chủ chốt. Bên cạnh vai trò của tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tham gia bàn bạc, phát huy trí tuệ của quần chúng, công khai các hoạt động theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” để tìm ra biện pháp thiết thực, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền, tổ chức, cơ quan trong sạch, vững mạnh.

Thứ ba, cấp ủy và lãnh đạo các cấp thường xuyên phát động phong trào thi đua, khen thưởng để nêu gương. Phát hiện những nhân tố tích cực điển hình để biểu dương, khen thưởng kịp thời; bảo đảm việc tôn vinh các tập thể, cá nhân một cách chính xác nhằm nâng cao tác dụng nêu gương và có sức lan tỏa. Trong thực hiện nêu gương về rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên không chỉ đơn thuần là việc biểu dương những cá nhân, tập thể điển hình tiên tiến, mà điều quan trọng là phải nuôi dưỡng những điển hình tiên tiến đó. Đồng thời, phải khắc phục mọi biểu hiện của tư tưởng tự mãn, chủ quan hoặc chỉ dựa vào những truyền thống đã có để khuếch trương thành tích, nêu gương theo kiểu hình thức để có phong trào. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền thường xuyên, liên tục, sâu rộng. Kết hợp tuyên truyền về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với tuyên truyền tấm gương điển hình trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực nhằm phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tiếp tục tổng kết, nghiên cứu bổ sung các quy chế, quy định theo hướng đồng bộ, chặt chẽ để kiểm soát quyền lực, bịt các kẽ hở để công tác cán bộ, nhất là quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy bảo đảm quan điểm, nguyên tắc, lộ trình; cán bộ, đảng viên không lợi dụng vi phạm pháp luật./.

------------------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 1, tr. 284
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 6, tr. 16