Những bài học kinh nghiệm từ đại hội đảng bộ cơ sở ở Hậu Giang

TCCS - Đến ngày 19-5-2010, tỉnh Hậu Giang đã hoàn thành đại hội đảng bộ cấp cơ sở ở tất cả 461 chi bộ, đảng bộ của 11 đảng bộ huyện, thị xã và đảng ủy trực thuộc đảng bộ tỉnh. Công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội chặt chẽ, đúng các quy trình hướng dẫn của Trung ương.

Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, Hậu Giang đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo đại hội cấp cơ sở đồng thời chọn 26 đơn vị cơ sở, đại diện các loại hình khác nhau chỉ đạo điểm, rút kinh nghiệm cho các chi, đảng bộ khác.

Từ kinh nghiệm ở 5 đảng bộ cơ sở do Tỉnh ủy chỉ đạo, trước khi triển khai ra diện rộng, Tỉnh ủy tiến hành rà soát, đánh giá tình hình chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở trong các loại hình. Trên cơ sở đó, phân loại những cơ sở thuận lợi được tiến hành đại hội trước, những cơ sở khó khăn sẽ đại hội sau, để có điều kiện tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo.

Theo nhận xét của đồng chí Trần Minh Tổng, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy, nhìn chung, các cơ sở tiến hành đại hội đúng theo tinh thần Chỉ thị số 37 của Bộ Chính trị, hướng dẫn của Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Từ việc thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện của đại hội; tổng kết việc thực hiện nghị quyết đại hội nhiệm kỳ qua, xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ mới; bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới; bầu đoàn đại biểu đi dự đại hội đảng bộ cấp trên đều được thực hiện đúng quy định. Đại hội đảng bộ cơ sở trong toàn tỉnh đã thể hiện đầy đủ tinh thần trách nhiệm, dân chủ, trí tuệ, kỷ cương, đoàn kết, đổi mới và bảo đảm tiến độ theo yêu cầu kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề ra.

Phải coi trọng cả hai: Công tác bầu cử và dự thảo văn kiện đại hội

Trong quá trình chuẩn bị, tiến hành đại hội, hầu hết các chi bộ cơ sở đều chuẩn bị tốt nội dung văn kiện. Trước đại hội, các cấp ủy cơ sở đều tổ chức họp đảng viên để nghiên cứu, thảo luận, đóng góp ý kiến từ 1 đến 1,5 ngày. Trên cơ sở thảo luận của các chi bộ, nhiều cấp ủy đã chuẩn bị kỹ, chu đáo báo cáo tổng hợp ý kiến thảo luận, tham gia đóng góp ý kiến của đảng viên để trình đại hội. Mỗi đại hội cơ sở bình quân có từ 6 đến 8 ý kiến phát biểu thảo luận, tranh luận tại hội trường; thể hiện sự nhất trí cao đối với các dự thảo văn kiện. Bên cạnh việc khẳng định những thành tích đã đạt được, nhiều ý kiến đề cập đến những thiếu sót, khuyết điểm của các cấp, các ngành trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; tỏ rõ những băn khoăn lo lắng về các tệ nạn xã hội có chiều hướng gia tăng; những yếu kém trong quản lý trật tự xã hội và quản lý đất đai, vệ sinh môi trường, cải cách thủ tục hành chính; về một số ít cán bộ, đảng viên tham nhũng, tiêu cực, sa sút về phẩm chất, đạo đức và lối sống hiện nay...

Báo cáo chính trị tại các đại hội đã bám sát vào chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn của đơn vị mình; thể hiện sự tiếp thu ý kiến tham gia, đóng góp của các chi bộ và đại diện các tầng lớp nhân dân; chỉ rõ những ưu, khuyết điểm và nguyên nhân về sự lãnh đạo của chi, đảng bộ cơ sở trên các lĩnh vực: thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác chuyên môn, bảo đảm an ninh trật tự, công tác giáo dục chính trị tư tưởng; công tác xây dựng Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị; đánh giá hiệu quả Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”,... Nhiều báo cáo đã đề ra được những giải pháp cụ thể, thiết thực có tính khả thi về chuyển đổi cơ cấu kinh tế, về công tác xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm; giữ gìn an ninh, trật tự xã hội; công tác quy hoạch cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng, đội ngũ cán bộ ở cơ sở...

Về nhân sự, các đại hội điểm bầu trực tiếp Ban Thường vụ, bí thư, phó bí thư đã đạt kết quả tốt, tỷ lệ tín nhiệm cao, từ 98% đến 100%. Tỉnh ủy Hậu Giang chọn 3 đảng bộ cơ sở tổ chức bầu trực tiếp để làm điểm chỉ đạo nhưng muốn thật sự mở rộng và phát huy cao nhất tính dân chủ trong Đảng nên cả tỉnh đã có tới 16 đảng bộ tổ chức đại hội theo hình thức bầu trực tiếp. Trong quá trình làm công tác nhân sự, các cấp ủy cơ sở kết hợp chặt chẽ việc lấy ý kiến nhận xét của đảng viên với tham khảo các ý kiến của đại diện các đoàn thể và xin ý kiến của cấp ủy cấp trên; dành số dư trên 15% đối với Ban Chấp hành và 20% đối với Ban Thường vụ so với số lượng cần bầu, chú trọng về yêu cầu cơ cấu tỷ lệ cán bộ trẻ và nữ.

Do được chuẩn bị chu đáo, nên chất lượng nhân sự được bầu vào cấp ủy ở nhiệm kỳ này cao hơn so với nhiệm kỳ trước. Cụ thể, tỷ lệ trẻ có tuổi đời dưới 35 là 589 đồng chí, chiếm tỷ lệ 23,72%, tăng 10,25% so với nhiệm kỳ trước, trình độ học vấn và trình độ chuyên môn của cấp ủy cơ sở nhiệm kỳ này được nâng lên rõ rệt. Toàn tỉnh có 2.483 đảng viên được bầu vào cấp ủy, tăng 549 so với khóa trước, trong đó cấp ủy viên cũ tái ứng cử là 1.525 đồng chí, chiếm 61,41%, số cấp ủy viên mới tham gia là 958, chiếm 38,59%, cấp ủy viên là nữ có 339 người, chiếm tỷ lệ 13,65%, tăng 3%, cấp ủy viên là người dân tộc thiểu số là 10, chiếm tỷ lệ 0,4%.

Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi chỉ đạo đại hội, Ban Chỉ đạo Đại hội Đảng của tỉnh ủy Hậu Giang đã phát hiện và kịp thời uốn nắn một số đại hội chỉ chú trọng công tác bầu cử, nhân sự mà ít quan tâm đến thảo luận dự thảo văn kiện đại hội, từ đó làm ảnh hưởng chất lượng và ý nghĩa của đại hội. Ban Chỉ đạo đã yêu cầu các đại hội phải chú trọng hơn đến việc thảo luận văn kiện; Đoàn Chủ tịch đại hội cần gợi ý cho các đại biểu tập trung thảo luận sâu những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, nhất là những lĩnh vực trọng tâm và giải pháp thực hiện nhiệm vụ.

Ý kiến người trong cuộc: Chuẩn bị chu đáo, chỉ đạo chặt chẽ, dân chủ công khai, tuân thủ quy trình

Đồng chí Trần Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy xã Phú An, huyện Châu Thành, cho rằng: Bài học kinh nghiệm được rút ra từ việc tổ chức thành công đại hội là phải chuẩn bị chu đáo, chặt chẽ, đúng quy trình theo quy định. Ngoài ra, đòi hỏi sự đoàn kết nhất trí một lòng từ trong nội bộ Đảng tới quần chúng nhân dân. Việc xây dựng văn kiện, nhân sự phải được triển khai dân chủ rộng rãi đến từng đảng viên để nâng cao nhận thức trong việc lựa chọn cán bộ đủ đức, đủ tài bầu vào ban chấp hành.

Đảng bộ xã Nhơn Nghĩa A được huyện ủy Châu Thành A chọn làm điểm. Kết quả bầu cử Ban Chấp hành đảng bộ nhiệm kỳ 2010 - 2015 có 17 đồng chí, đúng theo dự kiến; trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị của các ủy viên Ban Chấp hành đều cao hơn so với nhiệm kỳ trước, tỷ lệ nữ đạt trên 25%... Đồng chí Trần Quốc Trung, Bí thư Đảng ủy xã Nhơn Nghĩa A, khẳng định: Muốn đại hội thành công, trước hết phải bám sát Chỉ thị 37 và các văn bản hướng dẫn của Trung ương, Kế hoạch của Tỉnh ủy, Huyện ủy. Tiếp theo là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, chủ yếu tập trung công tác triển khai, tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh và thông qua các cuộc họp chi bộ, các đoàn thể.

Bí thư Đảng ủy thị trấn Rạch Gòi, Nguyễn Văn Thống, cho rằng: Kinh nghiệm tốt trong tổ chức đại hội là, phải chuẩn bị tốt nhân sự và văn kiện. Trong quy hoạch cán bộ, cần lựa chọn và đưa ra lấy ý kiến đóng góp công khai đến từng đảng viên. Đại hội đã bầu đúng, bầu đủ, nhất là tỷ lệ nữ đạt tới 24%. Đối với văn kiện, cũng phải dành sức tập trung xây dựng sát hợp với tình hình thực tế ở địa phương, cần lấy ý kiến tất cả các chi bộ và những đóng góp của các cán bộ lão thành cách mạng...

Bí thư Đảng bộ xã Đông Thạnh Nguyễn Minh Trí, huyện Châu Thành đánh giá cao sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy cấp trên: Thành công của đại hội, trước hết do sự chỉ đạo sát sao của Ban Thường vụ Huyện ủy, đặc biệt là các tiểu ban nhân sự, tiểu ban văn kiện. Kết quả bầu cử các vị trí chủ chốt rất tập trung, đạt 95% số phiếu trở lên. Công tác tuyên truyền đóng vai trò rất quan trọng, công tác này được triển khai thực hiện rộng rãi đến từng chi bộ, từng đảng viên.

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Long Trị, huyện Long Mỹ, nhiệm kỳ 2010 - 2015 dự kiến danh sách bầu Ban Chấp hành đảng bộ là 18 đại biểu để chọn 15 đúng theo yêu cầu, tỷ lệ nữ đạt trên 20%, các chức danh bí thư, phó bí thư đều có số phiếu tín nhiệm cao. Trình độ từ đại học trở lên chiếm 30%, còn lại đều có trình độ trung cấp, tỷ lệ cán bộ trẻ trên 30%. Bí thư Đảng ủy xã Long Trị, Trần Văn Thiệu, cho rằng: Để đại hội thành công trước hết phải nghiên cứu thật kỹ và nắm vững Chỉ thị số 37 của Bộ Chính trị cũng như Kế hoạch số 31 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 69 của Huyện ủy. Công tác chuẩn bị văn kiện phải có sự phân công một cách cụ thể, rõ ràng theo trình tự, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong cán bộ, đảng viên. Việc chuẩn bị nhân sự phải hết sức thận trọng, đúng quy trình, bảo đảm dân chủ rộng rãi trong Đảng.

Năm bài học kinh nghiệm từ các đại hội cơ sở

Một là, quán triệt sâu sắc yêu cầu, nội dung, quan điểm chỉ đạo của cấp trên, nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của tập thể, của mỗi cấp ủy viên. Xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện cụ thể, phù hợp với thực tế. Mở rộng dân chủ, tiếp thu ý kiến của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tham gia xây dựng các văn kiện của đại hội.

Hai là, phân công cụ thể cấp ủy viên và các ban xây dựng Đảng, tham mưu theo dõi sát sao, hướng dẫn, nắm chắc và xử lý các vấn đề phát sinh trong đại hội; cấp trên gợi ý và cho ý kiến chỉ đạo thảo luận cụ thể giúp cấp ủy cấp dưới xây dựng văn kiện trình đại hội và đề án nhân sự bảo đảm chất lượng.

Ba là, tăng cường sự phối hợp giữa các ban xây dựng Đảng từ tỉnh đến huyện, thị và đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy hướng dẫn cho cơ sở để chuẩn bị tốt công tác xây dựng văn kiện, quy trình nhân sự; thường xuyên phối hợp với các cơ quan báo, đài để kịp thời tuyên truyền, phát động các phong trào, hành động cách mạng trong nhân dân hướng tới đại hội.

Bốn là, trong thảo luận, cần tập trung vào những vấn đề còn có nhiều ý kiến khác nhau để đi đến thống nhất; đại hội có ít nhất từ 4 - 6 ý kiến thảo luận, tranh luận vào từng vấn đề cụ thể của chi bộ, đảng bộ để có căn cứ đề ra những giải pháp thực hiện nghị quyết của chi, đảng bộ.

Năm là, rà soát lại nhân sự, bảo đảm tiêu chuẩn, tỷ lệ cơ cấu, độ tuổi, trình độ, năng lực theo tinh thần Chỉ thị số 37 của Bộ Chính trị và Hướng dẫn số 33 của Ban Tổ chức Trung ương. Nhất là ở cấp huyện, thị và tương đương phải thực hiện đúng quy trình, đề án nhân sự; riêng đối với cấp cơ sở cần xem xét từng trường hợp cụ thể (nếu không đạt chuẩn). Trước khi tiến hành bầu cử cấp ủy, Đoàn Chủ tịch cần nêu rõ yêu cầu cơ cấu, số lượng Ban Chấp hành khóa mới để đại hội thảo luận, cần nhấn mạnh yêu cầu cơ cấu trẻ, nữ để đại hội thấy rõ sự cần thiết của yêu cầu cơ cấu trẻ, nữ.

Sáu là, Ban Kiểm phiếu của đại hội phải gồm những đồng chí am hiểu công tác đảng (nhất là quy chế bầu cử trong Đảng ban hành theo Quyết định số 220 của Bộ Chính trị) để công tác bầu cử vận hành tốt, tránh nhầm lẫn, sai sót trong quá trình bầu cử.

Thành công của đại hội cấp cơ sở ở Hậu Giang là tiền đề, là cơ sở quan trọng để tổ chức thành công Đại hội đại biểu cấp trên cơ sở bắt đầu từ tháng 6- 2010./.