TCCSĐT - Ngày 19-11-2011, sau ba ngày làm việc khẩn trương và tích cực, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 19 đã bế mạc tại Bali (Indonesia). Tại Hội nghị, các nhà lãnh đạo ASEAN đều nhấn mạnh quyết tâm chính trị cao và dành nguồn lực cần thiết để thực hiện đúng thời hạn Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cả ba trụ cột.

1. Ấn độ và Pakistan đàm phán thương mại

 

 Pakistan dành cho Ấn Độ quy chế thương mại tối huệ quốc

Ngày 14-11-2011, tại New Dehli, Ấn Độ và Pakistan đã tiến hành đàm phán thương mại ở cấp bộ trưởng. Sự kiện này được coi là bằng chứng mới nhất thể hiện quyết tâm và thiện chí của cả hai nước nhằm thúc đẩy bình thường hóa và tăng cường quan hệ trao đổi thương mại, làm động lực và chất xúc tác, xúc tiến quá trình đàm phán hòa bình. Mục đích của vòng đàm phán này là tăng gấp đôi kim ngạch trao đổi thương mại giữa hai nước từ mức độ hiện tại lên hơn 6 tỉ USD trong thời gian 3 năm tới. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Rahul Khullar hoan nghênh việc Pakistan dành cho Ấn Độ quy chế thương mại tối huệ quốc. Trong khuôn khổ vòng đàm phán này, bộ trưởng thương mại hai nước còn trao đổi về việc định ra lộ trình cụ thể, xóa bỏ mọi rào cản thương mại đã gây khó khăn cho quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước, trong đó có việc tạo thuận lợi cho giới doanh nhân và thương gia cũng như người dân của nước này nhập cảnh vào nước kia, thực hiện tự do hóa mậu dịch phù hợp với các quy định của Khu vực mậu dịch tự do Nam Á (SAFTA) mà cả hai nước đã tham gia. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Rahul Khullar cho biết, mục tiêu cụ thể là đạt thỏa thuận về mức độ thuế quan không quá 5% đối với tất cả các loại hàng hóa và dịch vụ.

2.
Bom chùm vẫn còn được cất giữ tại 69 quốc gia

Ngày 16-11-2011, theo liên minh gồm 200 nhóm hoạt động có trụ sở tại London (Anh), bom chùm, đạn pháo và tên lửa vẫn còn được cất giữ ở 69 quốc gia sau một năm kể từ khi một luật quốc tế mới nhằm loại bỏ các loại vũ khí này bắt đầu có hiệu lực. Trong cuộc họp của tổ chức mang tên Liên minh chống bom chùm tại Geneva (Thụy Sĩ), tổ chức này cho biết, 12 quốc gia đã phá hủy khoảng hơn 600.000 quả bom chùm. Loại vũ khí trên chính là mối đe dọa đối với tính mạng của dân thường vì chúng nằm rải rác. Cho đến nay, khoảng 61 quốc gia đã thông qua luật hủy bỏ các loại vũ khí này, bắt đầu có hiệu lực từ tháng 8-2010. Đa số các nước chưa thông qua đều đang lưu trữ một lượng lớn bom chùm, trong đó Mỹ cho rằng, bom là vũ khí có hiệu lực trong chiến tranh khi được sử dụng đúng cách, còn Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Pakistan thì bác bỏ luật trên. Tổ chức Giám sát Nhân quyền cho biết, trong năm 2010, có gần 17.000 trường hợp được xác nhận thiệt mạng và bị thương vì bom chùm trên toàn cầu. Tuy nhiên, con số nạn nhân thực tế được ước tính nằm trong khoảng 20.000-54.000 người vì có những nơi không báo cáo.


3. Hội nghị về chống khủng bố tại Sahel

Trong hai ngày 16 và 17-11-2011, Hội nghị Nhóm Công tác tăng cường khả năng chống khủng bố tại khu vực Sahel đã được tổ chức tại thủ đô Algers của Algeria. Đây là cuộc họp đầu tiên của Nhóm Công tác chống khủng bố tại khu vực Sahel, thuộc Diễn đàn Toàn cầu chống khủng bố (FGCT). Hội nghị được tổ chức nhằm tạo sự phối hợp tốt nhất trong hợp tác chống khủng bố liên quan tới năm lĩnh vực như: an ninh biên giới, hợp tác giữa các cơ quan cảnh sát, chống tài trợ cho khủng bố, hợp tác và tăng cường khung pháp lý và cam kết cộng đồng. Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng đặc trách các vấn đề Bắc Phi và châu Phi của Algeria, ông Abdelkader Messahel nhấn mạnh, các nước trong khu vực cần tăng cường hợp tác cùng với nỗ lực của cộng đồng quốc tế, nhằm loại bỏ những mối đe dọa của chủ nghĩa khủng bố và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia. Điều phối viên chống khủng bố của Bộ Ngoại giao Mỹ Daniel Benjamin cũng bày tỏ hy vọng, Nhóm công tác có thể giúp gia tăng các hoạt động chống khủng bố trong khu vực. Hội nghị trên diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh tại khu vực Sahel - Sahara ngày càng trở nên đáng lo ngại, do chính quyền trung ương không thể kiểm soát được an ninh tại một số khu vực ở xa các thủ đô và các khu đô thị.


4. IAEA thúc đẩy 756 dự án hợp tác công nghệ hạt nhân

Ngày 17-11-2011, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã công bố Chương trình hợp tác công nghệ hạt nhân hai năm 2012-2013 với trọng tâm tăng cường khả năng hoạch định chương trình của IAEA và bảo đảm các nguồn lực công nghệ sẽ được định hướng hiệu quả nhất để đáp ứng nhu cầu phát triển năng lượng hạt nhân của các nước thành viên. 756 dự án hợp tác công nghệ hạt nhân mới trong Chương trình này tập trung vào các lĩnh vực an toàn và an ninh hạt nhân, y tế, dinh dưỡng, lương thực và nông nghiệp. Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano nhấn mạnh: Chương trình hợp tác công nghệ hạt nhân là cơ chế chủ yếu để chuyển giao các dịch vụ của IAEA nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nước thành viên. Nhiều thành công trong ứng dụng hạt nhân trong các lĩnh vực, đặc biệt là phương pháp đánh giá nguy cơ dễ bị tổn thương về an toàn của các nhà máy điện hạt nhân dựa trên các tiêu chuẩn an toàn của IAEA, cung cấp các kỹ năng công nghệ và chia sẻ các bài học kinh nghiệm về an toàn và ứng dụng đa dạng, linh hoạt công nghệ hạt nhân trong cộng đồng quốc tế cũng như cung cấp cho các nước thành viên các thông tin cần thiết, các biện pháp khẩn cấp cần được thực hiện trong trường hợp xảy ra tai nạn hạt nhân. IAEA đã cùng các nước thành viên xây dựng khuôn khổ an toàn, an ninh bền vững cho vận chuyển các vật liệu hạt nhân trong 50 năm tới.


5. Liên hợp quốc công nhận quyền tài nguyên của Palestine


Ngày 18-11-2011, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết thừa nhận quyền chủ quyền của người Palestine đối với tất cả các nguồn tài nguyên thiên nhiên trên những vùng lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng. Nghị quyết yêu cầu Israel ngừng mọi hành động khai thác, phá hoại, làm cạn kiệt và gây nguy hiểm cho các nguồn tài nguyên thiên nhiên trong các vùng lãnh thổ Arập bị chiếm đóng. Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng kêu gọi Israel ngừng mọi hành động gây thiệt hại đến môi trường, phá hoại cơ sở hạ tầng như đường ống dẫn nước và hệ thống nước thải. Đại diện Palestine nhấn mạnh, với nghị quyết mới được thông qua, Liên hợp quốc đã tái khẳng định quyền của người Palestine đối với nguồn tài nguyên thiên nhiên thuộc chủ quyền của mình, đồng thời yêu cầu Israel ngừng vi phạm các nghị quyết quốc tế và ngừng khai thác, các nguồn tài nguyên của Palestine.

6. Cánh tả Mỹ Latinh chống chính sách tự do kiểu mới


Ngày 18-11-2011, trong khuôn khổ Diễn đàn São Paulo, Hội nghị các thị trưởng cánh tả Mỹ Latinh đã bế mạc với việc ra thông cáo chung nhất trí thành lập Cơ quan phối hợp các chính phủ cánh tả tiến bộ trong khu vực nhằm tăng cường các nỗ lực chung trong cuộc đấu tranh chống lại chính sách tự do kiểu mới hiện đã và đang đẩy hàng triệu người dân vào cảnh đói nghèo. Tại Hội nghị, hàng trăm đại diện đến từ các thành phố lớn của 10 nước Mỹ Latinh (gồm Brazil, Argentina, Aruba, Chile, Venezuela, Colombia, Cuba, Uruguay, El Salvador và nước chủ nhà Mexico) đã khẳng định rằng, để giải quyết vấn đề an ninh trật tự, khu vực cần phải tìm ra nguyên nhân và giải quyết tận gốc vấn đề. Đó là nâng cao đời sống nhân dân, giảm bớt sự chênh lệch giàu nghèo và tạo điều kiện bình đẳng cho mọi tầng lớp xã hội tham gia thảo luận, giải quyết và đối phó với các thách thức nghiêm trọng hiện nay. Thông cáo chung cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của quá trình thúc đẩy và phát triển nền kinh tế quốc gia hòa hợp với sự tiến bộ chung của khu vực, bao gồm cả an ninh con người, chăm sóc y tế, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ ứng dụng phục vụ đất nước, bảo vệ môi trường và củng cố nền công nghiệp.


7. Nga, Belarus và Kazakhstan ký văn kiện lập EAS

Ngày 18-11-2011, trong cuộc gặp tại Điện Kremlin, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko và người đồng nhiệm Kazakhstan Nursultan Nazarbaev đã ký các văn kiện nhằm thành lập Liên minh Á - Âu (EAS) trong tương lai. Trong số các văn kiện đã ký có Tuyên bố về liên minh Á - Âu, Hiệp định thành lập Ủy ban liên quốc gia Á - Âu và Quy chế hoạt động của Ủy ban này. Các nhà quan sát nhận định việc ba nước ký các văn kiện đặt nền móng cho việc thành lập EAS trong bối cảnh chỉ còn ít ngày nữa Không gian kinh tế thống nhất (EEP) giữa Nga, Belarus và Kazakhstan chính thức đi vào hoạt động có ý nghĩa lịch sử, mở ra khả năng thành lập một liên minh toàn diện giữa Nga và các nước thuộc Liên Xô cũ, tương tự như Liên minh châu Âu (EU) hiện nay. Theo tinh thần tuyên bố chung giữa ba nước, hợp tác giữa Nga, Belarus và Kazakhstan sẽ đi theo lộ trình từ EEP đến Liên minh kinh tế Á - Âu và cuối cùng là EAS trên cơ sở kết nạp thêm các nước thành viên mới.


8. Nhật và năm nước hạ nguồn Mekong tăng hợp tác

Tối 18-11-2011, tại cuộc họp thượng đỉnh giữa Nhật Bản và năm quốc gia hạ nguồn sông Mekong (gồm Việt Nam, Lào, Thái Lan, Campuchia và Myanmar), lãnh đạo các nước nhất trí sẽ đưa ra những lĩnh vực hợp tác mới trong năm tới. Tuyên bố chung đưa ra sau cuộc họp tổ chức bên lề các hội nghị thượng đỉnh khu vực cho biết: lãnh đạo sáu nước cũng nhất trí nâng cấp kế hoạch hành động ba năm được thông qua năm 2009 và đồng ý về việc Nhật Bản sẽ đăng cai Hội nghị thượng đỉnh Nhật Bản - Mekong vào năm 2012. Các nhà lãnh đạo cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong việc đương đầu với thiên tai, điển hình như trận lũ lụt khủng khiếp gần đây tại khu vực, đặc biệt ở Thái Lan. Theo tuyên bố trên, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường hợp tác với các định chế liên quan nhằm thúc đẩy sự phát triển, quản lý nước và các nguồn tài nguyên khác của sông Mekong một cách bền vững. Các nhà lãnh đạo cũng nhất trí hợp tác trong các lĩnh vực như an ninh lương thực. Tuyên bố cũng đề cập tới vấn đề Biển Đông, nhấn mạnh tới sự cần thiết phải tuân thủ các nguyên tắc trong luật pháp quốc tế đã được công nhận. Những nguyên tắc này bao gồm quyền tự do hàng hải và giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp.


9. Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 19 tại Bali

Ngày 19-11-2011, sau ba ngày làm việc khẩn trương và tích cực, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 19 đã bế mạc tại Bali (Indonesia). Tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các nhà lãnh đạo ASEAN đều nhấn mạnh quyết tâm chính trị cao và dành nguồn lực cần thiết để thực hiện đúng thời hạn Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cả ba trụ cột. Theo đó, ASEAN xác định rõ các mục tiêu ưu tiên cho từng năm, trong từng lĩnh vực, đồng thời nâng cao hiệu quả điều phối và giám sát thực hiện ở cả cấp độ quốc gia và khu vực trên cơ sở các chương trình, kế hoạch đã đề ra. Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhấn mạnh việc thực hiện đầy đủ Kế hoạch Tổng thể về kết nối ASEAN có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết năm 2015; coi đây là ưu tiên hàng đầu trong hợp tác ASEAN cũng như hợp tác giữa ASEAN với các nước đối tác. Những kết quả đạt được tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 19 và các hội nghị cấp cao liên quan cũng như trong năm Indonesia làm Chủ tịch ASEAN 2011 đã góp phần thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết, hữu nghị và hợp tác trong ASEAN cũng như giữa ASEAN với các đối tác. Tổng thống nước chủ nhà Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono - trên cương vị là Chủ tịch ASEAN năm 2011 - nhấn mạnh vị thế và vai trò ngày càng tăng của ASEAN trong khu vực và trong giải quyết các vấn đề khu vực và toàn cầu. Tổng thống Indonesia Yudhoyono đã trao cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2012 cho Thủ tướng Campuchia Hun Sen./.