Iran tuyên bố xem xét lại quan hệ với IAEA

Ngày 18-11-2011, Ban Giám đốc gồm 35 quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA đã thông qua một nghị quyết bày tỏ những quan ngại về chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, nghị quyết (do 5 ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cùng Đức và 12 nước khác đệ trình) đã không đưa vấn đề của Iran lên Liên hợp quốc hay đặt ra thời hạn chót buộc Tehran phải tuân thủ.

Nghị quyết trên nhấn mạnh: “điều quan trọng là Iran và IAEA phải tăng cường đối thoại” và kêu gọi Tehran “tuân thủ đầy đủ và không trì hoãn các nghĩa vụ của nước này theo các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”.
Trước đó không lâu, IAEA đã đưa ra một báo cáo được cho là “nghiêm khắc nhất từ trước đến nay về vấn đề hạt nhân của Iran”, cho rằng, Tehran đang nghiên cứu phát triển hạt nhân.

Trong khi đó, Iran vẫn một mực khẳng định chương trình làm giàm urani của nước này chỉ nhằm phục vụ mạng lưới các trạm điện hạt nhân, chứ không phải để sản xuất vũ khí hạt nhân, đồng thời, Iran cũng chỉ trích báo cáo của IAEA là xuất phát từ động cơ chính trị.

Bộ trưởng Ngoại giao của Iran Ali Akbar Salehi đã bác bỏ lời đồn đại rằng, Iran sẽ rút khỏi IAEA và Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Ông A.Salehi cho biết, Tehran sẽ có phản ứng thật “nhẫn nại và cẩn trọng”, song các nghị sĩ của Iran sẽ cân nhắc xem Iran có nên giảm bớt sự hợp tác với IAEA hay không.

Ông A.Salehi tuyên bố: “Nếu IAEA hành động theo khuôn khổ của hiến chương thì chúng tôi sẽ thực hiện đúng bổn phận của mình, nhưng nếu cơ quan này muốn đi chệch khỏi trách nhiệm của họ thì không nên hy vọng vào sự hợp tác từ các nước khác”.

Iran đồng ý để IAEA tiến hành công tác thanh tra thường xuyên và có giới hạn các cơ sở hạt nhân đã được công bố, nhưng không tuân theo Nghị định thư bổ sung mà cho phép các thanh sát viên của IAEA kiểm tra cả những địa điểm không được tuyên bố là cơ sở hạt nhân trước đó, bao gồm các nghiên cứu và phương tiện phát triển.

Cùng lúc đó, Nga và Trung Quốc đã ký một nghị quyết kêu gọi Iran làm rõ những nghi vấn về hoạt động làm giàu urani của nước này đồng thời cũng bác bỏ đệ trình của Washington với Liên hợp quốc về việc đề nghị ra thêm nhiều sắc lệnh trừng phạt Iran. Iran tuyên bố, không gì có thể ngăn cản được quyết tâm của Iran trong việc thúc đẩy chương trình hạt nhân mà nước này đang thực hiện./.