Quân khu 4 đẩy mạnh xây dựng mô hình cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu

Trần Quang Thanh

10:16, ngày 20-08-2008

Từ năm 1990, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, các tỉnh trên địa bàn Quân khu 4 đã có chủ trương xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Đây là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với “ý Đảng, lòng dân”. Quá trình thực hiện đã làm chuyển biến một bước quan trọng, nâng cao sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng - an ninh, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Quân khu. Từ những kết quả đó, trong những năm 1996 - 1998, các tỉnh và nhiều huyện, thị xã, thành phố trong Quân khu đã chủ động phát triển lên một bước cao hơn, triển khai xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Đây là yêu cầu khách quan, xuất phát từ thực tiễn ở các địa phương.

Có thể nói, xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong tình hình hiện nay, là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của toàn Đảng, toàn dân và của cả hệ thống chính trị. Nhưng trong quá trình vận hành cơ chế lãnh đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ quốc phòng - an ninh ở cơ sở, nảy sinh một số vấn đề mà bản thân xã, phường không đủ khả năng tự giải quyết được, nhất là những vụ việc nổi cộm xảy ra giữa các xã, phường, các tỉnh giáp nhau. Trong những tình huống đó, thường là cấp trên đứng ra giải quyết nhưng đôi khi không kịp thời và không sát thực tế. Vì vậy, vấn đề đặt ra là phải có mô hình cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu làm trung tâm phối hợp, hiệp đồng giữa các xã, phường, cơ quan, xí nghiệp, lâm trường, đơn vị lực lượng vũ trang ở một khu vực nhất định.

Trước yêu cầu khách quan của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trước những âm mưu, thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch, đòi hỏi phải có sự liên kết, phối hợp, hiệp đồng ngày càng mở rộng giữa các địa phương với nhau trong một địa bàn, một khu vực cả về thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; sự bó hẹp của một đơn vị hành chính xã, phường là chưa đủ, gây cản trở đến sự phát triển chung của từng địa phương và khu vực.

Chỉ có cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu mới có khả năng phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương với nhau để giải quyết những vấn đề có liên quan đến nhiều xã, phường trong một khu vực, nhất là những địa bàn giáp ranh giữa hai huyện, hai tỉnh mà phạm vi của một xã, một huyện không thể giải quyết được. Điều quan trọng là chỉ có cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu mới tạo ra khả năng phối hợp thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, gắn quốc phòng - an ninh với phát triển kinh tế - xã hội theo phương án tác chiến của khu vực phòng thủ tỉnh, huyện.

Từ yêu cầu của thực tiễn cuộc sống, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh), huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) đã đi trước một bước và đạt kết quả thiết thực trong triển khai xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Cuối năm 1996, Quân khu cùng với tỉnh Hà Tĩnh tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm và đẩy lên một bước với quy mô cao hơn, toàn diện hơn trong triển khai xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu trong phạm vi toàn Quân khu.

Trong quá trình thực hiện, các địa phương chú trọng chỉ đạo, xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu gắn với địa bàn dân cư, xây dựng điểm sáng biên giới. Đồng thời, kết hợp với các cuộc vận động, trong đó có cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”; gắn với phong trào xây dựng làng văn hóa liên kết; phối hợp với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; chỉ đạo xây dựng cụm toàn diện trên các địa bàn, trong đó chú trọng các địa bàn trọng điểm, xung yếu như trung tâm chính trị, kinh tế (thành phố, thị xã), vùng bến cảng, cửa sông, cửa lạch (ven biển), các cửa khẩu biên giới, vùng sâu, vùng xa và những nơi thường xảy ra nhiều mâu thuẫn nội bộ, các địa bàn giáp ranh giữa các huyện và các tỉnh.

Tính đến nay, toàn Quân khu đã xây dựng được 568 cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu là xã, phường, thị trấn; 34 cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu chiến đấu là huyện, tỉnh. Có 426 đồng chí ủy viên Thường vụ huyện ủy, thị ủy làm cụm trưởng. Cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu là một thành phần trong khu vực phòng thủ tỉnh, huyện, được tổ chức khép kín trên địa bàn, quy mô từ 3 đến 5 xã, phường, thị trấn, xí nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang. Cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu là một tổ chức liên kết chặt chẽ. Mọi hoạt động của cụm đều đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương theo một quy chế hoạt động thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Ban điều hành cụm thường có một đồng chí là ủy viên Ban thường vụ huyện ủy, thị ủy; cụm trưởng cũng thường là một đồng chí ủy viên như vậy. Hằng tháng, cụm giao ban một lần để nắm tình hình và triển khai công việc; sáu tháng và cuối năm, cụm tiến hành sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm.

Hoạt động của cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu trên địa bàn Quân khu những năm qua đã mang lại hiệu quả thiết thực trên tất cả các lĩnh vực; phối hợp, hiệp đồng thực hiện nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ, giữ gìn các công trình quốc phòng, các công trình kinh tế - xã hội quan trọng, chăm sóc, bảo vệ tài nguyên, cải thiện môi trường sinh thái; phối hợp giao lưu văn hóa, xã hội, thể dục - thể thao, phát huy truyền thống quê hương, làng bản, tinh thần cộng đồng dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt, việc phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền trong cụm được thực hiện chủ động, kịp thời, nhất là khi giải quyết các vụ việc nảy sinh ở cơ sở như mâu thuẫn nội bộ, tranh chấp đất đai, tranh chấp địa giới hành chính, xâm canh, xâm cư, tranh chấp nguồn lợi kinh tế, gây rối loạn trị an, phòng chống bão lụt, cứu hộ, cứu nạn…

Do thực hiện tốt chủ trương xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu cho nên tỷ lệ cơ sở xã, phường đạt vững mạnh, toàn diện chiếm 73,66%, tăng 6,86% so với năm 2006; xã, phường yếu kém giảm 21 cơ sở (1,18%); không để xảy ra các “điểm nóng”.

Mặt khác, thông qua hoạt động của cụm, cơ quan quân sự, công an, biên phòng nắm chắc được tình hình cơ sở, phát hiện và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân. Đồng thời, việc triển khai thực hiện nhiệm vụ quốc phòng - an ninh cũng có nhiều thuận lợi và đạt kết quả cao hơn, nhất là công tác huấn luyện dân quân tự vệ, quản lý lực lượng dự bị động viên, diễn tập khu vực phòng thủ, tác chiến trị an.

Những kết quả sau gần 10 năm thực hiện chủ trương xây dựng cụm an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu ở Quân khu 4 đã được cấp ủy, chính quyền, nhân dân 6 tỉnh trên địa bàn ghi nhận và khẳng định đây là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với “ý Đảng, lòng dân”, có ý nghĩa chiến lược cả trước mắt và lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, cần được tổng kết, nhân rộng và phát huy tốt hơn./.