Nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay trong phòng, chống lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và phòng, chống lãng phí

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người rất quan tâm xây dựng và gương mẫu thực hiện những nguyên tắc xây dựng Đảng về đạo đức cách mạng. Người coi đạo đức cách mạng là cái gốc, là yếu tố không thể thiếu đối với người làm cách mạng. Người nói: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”⁽¹⁾. Suốt cả cuộc đời, Người luôn quan tâm tu dưỡng, rèn giũa và thực hành đạo đức cách mạng. Người thường xuyên nhấn mạnh những chuẩn mực cốt lõi của đạo đức cách mạng, như: trung với nước, hiếu với dân, yêu thương con người, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, tay vô tư… Người nói “Ngày nay ta đề ra cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ thực hiện làm gương cho nhân dân theo để lợi cho nước cho dân”⁽²⁾. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, Người đặt ra yêu cầu cao về đạo đức cách mạng, bởi vì đạo đức cách mạng sẽ giúp họ vượt qua khó khăn, chống lại thói hư, tật xấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Người nói: “Làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”⁽³⁾.

Theo Người, “Nói tóm tắt thì đạo đức cách mạng là: Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng, đó là điều chủ chốt nhất. Ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật của Đảng, thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng. Đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình. Hết lòng hết sức phục vụ nhân dân. Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc. Ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, luôn dùng tự phê bình và phê bình để nâng cao tư tưởng và cải tiến công tác của mình và cùng đồng chí mình tiến bộ”⁽⁴⁾. Như vậy, người có đạo đức cách mạng là người biết đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết, trước hết; biết tận tụy hy sinh, hết lòng phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân; là người biết “Lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; là người luôn có những đức tính cần, kiệm, liêm, chính.

Không chỉ trong cuộc đời hoạt động cách mạng Người luôn đề cao và thực hành đạo đức cách mạng, mà đến cuối đời, trong Di chúc, Người vẫn căn dặn: “Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”⁽⁵⁾. Cán bộ, đảng viên rèn giũa, nâng cao đạo đức cách mạng để tránh nguy cơ thoái hóa, biến chất, đánh mất mình, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng; phải rèn luyện để xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của nhân dân.

Nói về đạo đức cách mạng, Người cũng rất chú trọng nhấn mạnh đến tiết kiệm, chống lãng phí. Người coi tham ô, lãng phí, quan liêu là kẻ thù của dân, của nước, “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và của Chính phủ”⁽⁶⁾. Người coi tham ô, lãng phí là hết sức tai hại và nguy hiểm, “tham ô có hại nhưng lãng phí có khi còn hại nhiều hơn: Nó tai hại hơn tham ô vì lãng phí rất phổ biến…”⁽⁷⁾. Khi đất nước còn nghèo, nhân dân còn khó khăn thì nếu không biết tiết kiệm, lãng phí gây thất thoát tiền của, tài sản, thời gian, công sức, sẽ gây nguy hại lớn cho đất nước, ảnh hưởng đến công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Người nói: “Lãng phí tuy không lấy của công đút túi, song kết quả cũng rất tai hại cho nhân dân, cho chính phủ. Có khi tai hại hơn nạn tham ô”⁽⁸⁾. Người luôn nhắc nhở mọi người, đặc biệt là cán bộ, đảng viên, phải luôn coi trọng của công, coi trọng công sức, mồ hôi, nước mắt của đồng bào; phải biết tiết kiệm, giữ gìn, không được lãng phí. Cuộc đời của Người là một minh chứng, một tấm gương ngời sáng về tinh thần tiết kiệm, chồng lãng phí cho mỗi cán bộ, đảng viên và tất cả chúng ta noi theo. Trước lúc đi xa Người vẫn lo tiết kiệm thì giờ, tiền bạc của nhân dân, Người căn dặn: “Sau khi tôi qua đời, chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân”⁽⁹⁾.

Là một nước đi lên từ nền nông nghiệp lạc hậu, trải qua nhiều cuộc chiến tranh ác liệt, chống chọi với nhiều sự khắc nghiệt của thiên nhiên, thì tiết kiệm, phòng, chống lãng phí đã trở thành nhiệm vụ quan trọng của mọi giai đoạn cách mạng. Kế thừa tinh thần cần cù lao động, tiết kiệm, sáng tạo của cha ông, thấm nhuần tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam với tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí đã từng bước khắc phục khó khăn trong cuộc sống, đưa Việt Nam từ một nước không đủ lương thực đáp ứng nhu cầu trong nước trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo, xuất khẩu cà phê đứng hàng đầu thế giới. Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam đang hết sức nỗ lực thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân phải vì dân, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, ở hiện đại hóa, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thì tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng, tiết kiệm, phòng, chống lãng phí vẫn luôn là ngọn đuốc soi đường cho cán bộ, đảng viên “tự soi, tự sửa” để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Đạo đức cách mạng là phẩm chất, tư cách của người cán bộ, đảng viên, là vũ khí “đặc biệt sắc bén, tinh nhuệ” để chống “giặc nội xâm”, loại bỏ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; là phương thuốc phòng tránh căn bệnh được sinh ra từ chủ nghĩa cá nhân. Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị hiện nay cũng là hướng tới khắc phục sự chồng chéo, trùng lặp, để tránh những lãng phí của của nhân dân, của đất nước để bảo đảm nguồn lực cho sự phát triển trong kỷ nguyên mới.

Sự cần thiết nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong phòng, chống lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, “kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của đảng, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu. Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 1945 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao”⁽¹⁰⁾. Để đạt được mục tiêu đó, thì cần sự đồng sức, đồng lòng, nỗ lực quyết tâm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, nhưng trong đó cán bộ, đảng viên có vai trò hết sức quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”;.. “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Cán bộ, đảng viên là những người luôn phải thể hiện được tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu trước Đảng và trước dân, họ phải là người “kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân”⁽¹¹⁾, có như vậy mới làm cho dân yêu mến, tin tưởng, nghe theo và sự nghiệp cách mạng mới thành công. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, mỗi cán bộ, đảng viên phải không ngừng rèn đức, luyện tài để hoàn thiện bản thân mỗi ngày, trong đó đặc biệt là rèn luyện, tu dương đạo đức cách mạng, tiết kiệm, phòng, chống lãng phí. Rèn luyện đạo đức cách mạng là việc làm thường xuyên, liên tục không bao giờ được xem nhẹ, buông lỏng. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn thấm nhuần và thực sự là tấm gương về thực hành đạo đức cách mạng. Giải quyết hài hòa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, biết đặt lợi ích của Đảng, của dân lên trên, lên trước lợi ích cá nhân.

Sau 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, hiện nay chúng ta đang bước vào thời kỳ hội nhập, phát triển, sự tác động tích cực từ cuộc cách mạng 4.0, ứng dụng những thành tựu của khoa học công nghệ, sự phát triển của AI… phát huy được mạnh mẽ nguồn lực to lớn cả trong nước và quốc tế, chúng ta đã thu được nhiều thành tựu to lớn về nhiều mặt. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhận định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Tuy nhiên, bên cạnh đó chúng ta cũng đang gặp không ít khó khăn phải thách thức. Sự tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, của hội nhập và toàn cầu hóa đã làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái về đạo đức, thoái hóa, biến chất, vì lợi ích cá nhân mà lãng quên lợi ích tập thể, đất nước; nạn tham ô, tham nhũng đang có chiều hướng gia tăng. Sự thất thoát, lãng phí thời gian, tiền bạc, công sức của dân, của nước vẫn đang còn diễn ra nhiều nơi… Nhận thức được tầm quan trọng của phòng, chống lãng phí, Đảng ta đã ban hành nhiều Chỉ thị, Nghị quyết về tiết kiệm, phòng, chống lãng phí, như: Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 21-8-2006, của Hội nghị Trung ương Ba, khóa X, “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”; Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 21-12-2012, của Ban Bí thư Trung ương Đảng, “Về việc đẩy mạnh thực hành tiết kiểm chống lãng phí”; Chỉ thị số 27-CT/TW, ngày 25-12-2023, của Bộ Chính trị, “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí”… Tuy nhiên, trong thực tế, một số cán bộ, đảng viên không tu dưỡng đạo đức cách mạng, có những biểu hiện suy thoái đạo đức. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng chỉ rõ: “Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí… chưa có chuyển biến rõ rệt. Phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí vẫn còn hạn chế. Tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, phức tạp, ngày càng tinh vi, gây bức xúc trong xã hội”⁽¹²⁾. Trong bài “Chống lãng phí”, Tổng Bí thư Tô Lâm, đã nhận định: “Lãng phí còn diễn ra khá phổ biến, dưới nhiều dạng thức khác nhau, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho phát triển. Trong đó, gây suy giảm nguồn lực con người, nguồn lực tài chính, giảm hiệu quả sản xuất, tăng gánh nặng chi phí, gây cạn kiệt tài nguyên, gia tăng khoảng cách giàu nghèo”⁽¹³⁾. Theo Báo cáo của Đoàn giám sát Quốc hội ngày 11-10-2025: “Từ 2016 - 2021, đã có hơn 3.000 dự án có thất thoát, lãng phí, bao gồm nhiều dự án đầu tư công sai phạm và phải xử lý hình sự. Tổng số tiền gây thất thoát, lãng phí trong 5 năm là 31.800 tỷ đồng”⁽¹⁴⁾. Những điều này sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của đất nước, làm suy giảm niềm tin của nhân dân, ảnh hưởng đến sự thành công của con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân ta đang thực hiện.

Bên cạnh đó, “tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước… Trong khi đó, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn tới “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn tới tiếp tay hoặc cấu kết với các thế lực xấu, thù địch, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc”⁽¹⁵⁾.

Để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, để đưa đất nước phát triển bền vững, nhiều việc cần phải làm, trong đó phòng, chống lãng phí được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng, nhằm tiết kiệm sức người, sức của, tài sản, tiền bạc, thời gian, công sức của mình, của dân, của nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Chúng ta phải kiên quyết chống nạn lãng phí ở các cơ quan và trong sinh hoạt của chúng ta. Chống cách tiêu dùng bừa bãi tiền của của nhân dân và vốn liếng của Chính phủ. Hiện nay có những cuộc khai hội, những lễ kỷ niệm, những đám yến tiệc tốn hàng vạn, hàng chục vạn cần phải chấm dứt nạn phô trương ấy, lãng phí ấy”⁽¹⁶⁾. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện tốt các tiêu chí của đạo đức cách mạng, thì mới giữ vững được bản chất cách mạng, mới “tăng cường nguồn lực, khơi dậy sức dân”, tạo dựng được nền tảng vật chất, tinh thần vững chắc để dựng xây đất nước, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới một cách nhanh, mạnh, bền vững.

Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng và nhân dân giao phó, thì mỗi cán bộ, đảng viên phải không ngừng tu dưỡng, rèn giũa bản thân, phải trở thành tấm gương trong thực thi đạo đức cách mạng trong đời sống cho nhân dân noi theo, làm theo.

Giải pháp nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong phòng, chống lãng phí theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Trong bài viết “Chống lãng phí”, Tổng Bí Thư Tô Lâm đưa ra 4 giải pháp trọng tâm, trong đó giải pháp thứ tư yêu cầu: “xây dựng văn hóa phòng, chống lãng phí; đưa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trở thành “tự giác”, “tự nguyện”, “cơm ăn nước uống, áo mặc hằng ngày”. Xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong các cơ quan, tổ chức; khuyến khích nhân dân tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tạo thói quen quý trọng tài sản của Nhà nước, công sức của nhân dân, sự đóng góp của tập thể và công sức của mỗi cá nhân; coi việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ hằng ngày”⁽¹⁷⁾. Theo tinh thần của Tổng Bí thư, tiết kiệm, chống lãng phí cần được thấm nhuần ở mỗi người như một nét văn hóa, một nhu cầu tất yếu thường trực mà mỗi người sẽ tự nguyện, tự giác thực hiện.

Về phía tổ chức Đảng, cần hiện thực hóa sâu sắc hơn nữa lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tăng cường giáo dục lý tưởng cộng sản chủ nghĩa; về chủ trương, đường lối của Đảng; về rèn luyện đạo đức của người đảng viên; bồi dưỡng tư tưởng vì tập thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và kỷ luật cho cán bộ, đảng viên. Phải thực hành phê bình và tự phê bình nghiêm chỉnh trong Đảng. Phải kiên quyết “quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng”. Những năm gần đây, nhiệm vụ này được thực hiện hết sức mạnh mẽ và quyết liệt; nhưng thực tiễn cách mạng trong tình hình mới còn nhiều khó khăn, phức tạp, để thực hiện mục tiêu chiến lược về xây dựng và phát triển đất nước như trên đã xác định, chúng ta càng cần tiếp tục thực hiện quyết liệt, triệt để và có hiệu quả hơn nữa. Đảng phải coi công tác giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách; phải kiên trì giáo dục đức tính liêm chính, xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư. Thực hiện có hiệu quả 4 chủ trương lớn về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” mà Bộ Chính trị đã nêu lên: “Thực hiện đồng bộ 4 chủ trương lớn: Đẩy mạnh giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư để “không muốn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” đi đôi với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra giám sát, kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế chặt chẽ để “không thể tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; xử lý vi phạm không có vùng cấm, không có ngoại lệ để “không dám tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; nâng cao đời sống cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động để “không cần tham nhũng, tiêu cực”⁽¹⁸⁾.

Về phía cán bộ, đảng viên, phải luôn nêu cao tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí từ trong suy nghĩ đến hành động, từ việc nhỏ đến việc lớn, “tích tiểu thành đại”. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, “chớ tưởng tiết kiệm những cái cỏn con như mẩu giấy, ngòi bút là không có ảnh hưởng. Một người như thế, trăm người như thế, vạn người như thế, công quỹ đã bớt được một số tiền đáng kể, lấy ở mồ hôi nước mắt dân nghèo mà ra”⁽¹⁹⁾.

Mỗi cán bộ, đảng viên phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng hằng ngày, vì đạo đức cách mạng không phải là bẩm sinh, có sẵn, mà phải được tu dưỡng thường xuyên, liên tục,  do đấu tranh rèn luyện bền bỉ, củng cố hằng ngày mà hình thành và phát triển. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần, quán triệt bài học “Lấy dân làm gốc”, đồng sức, đồng lòng trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa “của dân, do dân, vì dân”, thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. “Mọi cán bộ, đảng viên phải ghi nhớ vấn đề cốt lõi là Đảng phải luôn luôn dựa vào nhân dân, lắng nghe nhân dân, gắn bó máu thịt với nhân dân, việc gì có lợi cho dân thì phải quyết tâm làm và làm cho bằng được; ngược lại, việc gì nhân dân không đồng tình, thậm chí căm ghét, phản đối thì chúng ta cương quyết ngăn ngừa, uốn nắn và xử lý nghiêm các sai phạm. Cán bộ, đảng viên, trước hết là người lãnh đạo phải biết trọng liêm sỉ, giữ danh dự, biết xấu hổ khi bản thân và người thân tham nhũng, lãng phí”⁽²⁰⁾. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện nêu gương trước nhân dân; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Nêu gương trong rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống; nêu gương trong thực thi công vụ; trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Công cuộc xây dựng đất nước hiện nay đang đứng trước nhiều thuận lợi và không ít khó khăn; tham ô, tham nhũng, lãng phí vẫn còn tồn tại như “giặc nội xâm”, gây ra những nguy hại to lớn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của đất nước. Vì vậy, cán bộ, đảng viên là lực lượng tiên phong, gương mẫu cần nhận thức được vị trí, vai trò, trách nhiệm của mình là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, là người tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, của Nhà nước, để lan tỏa sâu rộng đạo đức cách mạng. Học Bác, cán bộ, đảng viên tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; nêu gương trong thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí; tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân; không ngừng học tập để vươn lên; gương mẫu, tận tâm, tận tụy, trách nhiệm với công việc; phải có tính kỷ luật cao, khiêm tốn, cầu thị; xây dựng và thực thi văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí để góp phần đưa đất nước bước vững chắc vào kỷ nguyên mới./.

-----------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2011, t.5, tr. 292
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr. 220
(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.11, tr. 601
(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.11, tr. 603
(5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.15, tr. 622
(6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr. 357
(7) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr. 345
(8) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr. 357
(9) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.15, tr. 615
(10) Tô Lâm: “Cơ sở định vị mục tiêu phát triển và định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”, báo Nhân Dân, số 25193, ngày 1-11-2024
(11) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr. 50
(12) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. 1, tr 92-93
(13) Tô Lâm: “Chống lãng phí”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 13-10-2024
(14) Xem: https://vneconomy.vn/techconnect//nghi-truong-quoc-hoi-nong-van-de-that-thoat-lang-phi-tai-san-cong.htm
(15) Xem: Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá XII, về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ
(16) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7.tr. 367
(17) Tô Lâm: “Chống lãng phí”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 13-10-2024
(18) Xem: Chỉ thị 42-CT/TW, ngày 16-1-2025, của Bộ Chính trị, “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”
(19) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t.4, tr. 181
(20) Nguyễn Phú Trọng: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022, tr 239