“Đầu tư cho thanh niên” - Đầu tư ngay từ bây giờ

Phóng viên (PV): Thưa ông, với chủ đề “Đầu tư cho thanh niên” nhân Ngày Dân số Thế giới 11-7 năm nay, liên hệ với tình hình Việt Nam hiện nay, thực trạng vấn đề này như thế nào?

Ông Mai Xuân Phương: Trên thế giới, thanh niên là nhóm dân số có tỷ trọng cao nhất, với 1,8 tỷ người. Việc đầu tư cho thanh niên hiện nay còn nhiều bất cập, đặc biệt là ở các nước nghèo, các nước đang phát triển. Hiện nay, lực lượng thanh niên ở nước ta khoảng 21,1 triệu người. Hằng năm có khoảng 1,2 - 1,6 triệu thanh niên bước vào tuổi lao động. Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở ngày 01-4-2009, tỷ trọng nhóm dân số là thanh niên chiếm khoảng 27%, ngày 01-4-2013, tỷ trọng này còn khoảng 23,7%. Mỗi năm, tỷ lệ thanh niên giảm khoảng 1,05%. Ngày Dân số Thế giới 11-7 năm nay là dịp để chúng ta nhìn nhận lại việc đầu tư cho thanh niên bao gồm cả về y tế, giáo dục, việc làm… Bởi, đây chính là tương lai của đất nước. Nếu chúng ta không đầu tư ngay từ bây giờ, Việt Nam không thể tiến nhanh, tiến mạnh và vươn lên tầm thế giới.

Hiện nay, tỷ lệ phá thai, bao gồm phá thai ở vị thành niên, thanh niên còn cao; tình trạng phá thai lặp lại khá phổ biến; tỷ lệ vô sinh, nhất là vô sinh thứ phát đang có nguy cơ ngày càng tăng, trong khi đó khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ cho người vô sinh còn hạn chế,…

PV: Với mục tiêu truyền thông này, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình sẽ tập trung vào những chương trình và nội dung hành động gì để chủ đề “Đầu tư cho thanh niên” đem lại hiệu quả hơn ở nước ta?

Ông Mai Xuân Phương: Dự báo của Tổng cục Thống kê cho biết, đến năm 2049, nước ta sẽ có khoảng 19,1 triệu thanh niên, chiếm 17,6% tổng dân số. Xu hướng tỷ lệ thanh niên giảm của Việt Nam cũng nằm trong xu hướng chung của thế giới. Cần đầu tư mạnh mẽ hơn nữa cho thanh niên về giáo dục - đào tạo, y tế dân số nhằm trang bị, nâng cao kiến thức, nâng cao sức khỏe, kỹ năng sống... cho thanh niên. Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông vận động chuyển đổi hành vi nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số; cung cấp các dịch vụ khám thai, chăm sóc sức khỏe, các biện pháp sàng lọc sơ sinh và trước sinh… trên cơ sở tuyên truyền nâng cao nhận thức để những đối tượng này nhận thức, thay đổi hành vi. Theo mục tiêu của Chính phủ đề ra, đến năm 2020, có ít nhất 80% thanh niên được trang bị kỹ năng sống, kiến thức về bình đẳng giới, sức khỏe sinh sản, xây dựng gia đình hạnh phúc, phòng chống bạo lực gia đình; hằng năm tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng làm cha mẹ cho ít nhất 200.000 thanh niên đến tuổi kết hôn.

PV: Liên quan đến dân số tại vùng biển, đảo và ven biển, năm 2009 Thủ tướng Chính Phủ đã phê duyệt Quyết định số 52/QĐ-TTg về Đề án Kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển giai đoạn 2009 - 2020 (gọi tắt là Đề án 52) nhằm nâng cao chất lượng dân số các vùng biển, đảo và ven biển. Theo ông, để Đề án phát huy hiệu quả, đặc biệt với lực lượng thanh niên, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể như thế nào?

Ông Mai Xuân Phương: Để công tác kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển thực hiện đúng mục tiêu và đạt hiệu quả, góp phần thực hiện thắng lợi chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình và các mục tiêu của Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, cần phải có sự vào cuộc của các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp. Công tác dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản phải là một nội dung trọng tâm trong các chương trình, kế hoạch công tác thường xuyên của cấp ủy Đảng, chính quyền nhằm đầu tư cho công tác kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển để người dân vùng biển, đảo và ven biển được chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện và đầy đủ hơn, đặc biệt là sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Đề án với mong muốn người dân các vùng biển, đảo và ven biển, nhất là ở các đảo xa, nơi có nhiều khó khăn về kết cấu hạ tầng, trang thiết bị và cán bộ y tế còn thiếu và yếu, giao thông đi lại khó khăn… sẽ được hưởng đầy đủ các chính sách và các dịch vụ xã hội cơ bản, đặc biệt là dịch vụ tư vấn và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em - sức khỏe sinh sản, giúp người dân yên tâm và tin tưởng vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, yên tâm ra đảo định cư lâu dài và yên tâm bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

PV: Tuy nhiên, hằng năm, kinh phí thực hiện Ðề án 52 từ Trung ương cấp về muộn, việc triển khai đồng loạt các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản - kế hoạch hóa gia đình ngày càng khó khăn, thậm chí chồng chéo, chưa hiệu quả, chế độ hỗ trợ cho cộng tác viên còn hạn chế,... Vậy, ông có ý kiến gì về vấn đề này?

Ông Mai Xuân Phương: Kinh phí thực hiện Ðề án 52 từ Trung ương thường cấp về muộn, có tỉnh đến tháng 6, thậm chí tháng 8 mới nhận được kinh phí, đặc biệt năm 2011, 2012. Năm 2013 và 2014 kinh phí đã có sớm hơn, ngay từ quý I. Đây cũng chính là một trong những khó khăn không nhỏ trong quá trình thực hiện Đề án 52. Lý do là vì kinh phí thực hiện Ðề án 52 được bố trí chung nguồn kinh phí với Chương trình Mục tiêu quốc gia Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, nên phải được sự phê chuẩn của Quốc hội và các cơ quan Chính phủ như Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính.

Từ năm 2009 - 2012, thực hiện Thông tư số 233/2009/TTLT-BTC-BYT về Việc hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện Đề án 52, các cộng tác viên ở các xã ven biển được hưởng thù lao 100.000đ/tháng, các vùng khác là 50.000đ. Tuy nhiên, từ năm 2013 thực hiện theo Thông tư số 20/2009/TTLT-BTC-BYT thì mức thù lao cho cộng tác viên tất cả các vùng đều là 100.000đ/tháng. Mức thù lao này theo tình hình giá cả hiện nay thì chỉ như là món quà đáp lại sự tự nguyện và tinh thần đầy trách nhiệm của đội ngũ cộng tác viên đối với xã hội. Để bảo đảm công bằng và thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả của đội ngũ cộng tác viên, đối với các xã khó khăn thì giao cho mỗi cộng tác viên chỉ phụ trách từ 30 - 50 hộ gia đình, còn các vùng khác mỗi cộng tác viên phụ trách từ 100 - 150 hộ gia đình,.../.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!