Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 18-8 đến ngày 24-8-2014)

Năm 2013 - năm tồi tệ với các nhân viên cứu trợ nhân đạo quốc tế

Nhân viên cứu trợ nhân đạo tại Xy-ri. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo số liệu thống kê công bố ngày 19-8-2014 của nhóm cố vấn “Tác động Nhân đạo”, trong năm 2013, trên toàn thế giới có tổng cộng 155 nhân viên cứu trợ bị giết hại, 171 người bị thương nghiêm trọng và 134 người bị bắt cóc. Con số này tăng 66% so với năm 2012. Có 5 quốc gia được coi là “tử địa” đối với các nhân viên cứu trợ nhân đạo quốc tế là Áp-ga-ni-xtan, Xy-ri, Nam Xu-đăng, Pa-ki-xtan và Xu-đăng khi có tới 75% các vụ bạo lực nhằm vào lực lượng này. Đáng báo động hơn nữa, số liệu thống kê sơ bộ cho thấy trong 8 tháng đầu năm nay, trên toàn thế giới đã có 79 người bị sát hại khi đang thực hiện công tác cứu trợ tại các điểm nóng, cao hơn so với tổng số của cả năm 2012. Thực tế này đang gióng lên hồi chuông báo động đối với các sứ mệnh nhân đạo tại các khu vực xung đột.

Thực tế trên đặt ra những áp lực không nhỏ đối với các tổ chức phi chính phủ trong việc triển khai hoạt động nhân đạo tại các vùng chiến sự. Trong khuôn khổ hoạt động kỷ niệm Ngày Nhân đạo thế giới, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 18-8 đã lên tiếng kêu gọi chấm dứt các vụ tấn công nhằm vào nhân viên cứu trợ trong các cuộc xung đột và khủng hoảng nhân đạo trên toàn thế giới. WHO cho biết, cơ quan này hiện đang làm việc với nhiều đối tác để lên kế hoạch ngăn chặn và ứng phó với tình trạng trên.

Hội nghị quan chức cấp cao APEC lần thứ ba

Ngày 20-8-2014, Hội nghị quan chức cấp cao lần thứ ba Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2014 đã diễn ra tại Thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc. Phát biểu tại buổi lễ, Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì nêu rõ đây là hội nghị quan chức cấp cao lần cuối cùng kết hợp với các ủy ban và các nhóm làm việc trước khi diễn ra hội nghị cấp cao APEC vào tháng 11 tới, đánh dấu hợp tác APEC năm nay bước vào giai đoạn chạy nước rút cuối cùng. Ông Dương Khiết Trì cho biết, các thành viên APEC đã quyết định khởi động và thúc đẩy tiến trình thành lập khu thương mại tự do (FTA) châu Á - Thái Bình Dương, định ra lộ trình thúc đẩy thực hiện FTA khu vực, thiết lập cơ chế trao đổi thông tin FTA, tăng cường xây dựng năng lực đàm phán. Các thành viên APEC đã đi sâu thảo luận mối quan hệ giữa sáng tạo, cải cách và tăng trưởng, khởi thảo “Nhận thức chung thúc đẩy phát triển sáng tạo, cải cách và tăng trưởng kinh tế”, triển khai đối thoại chính sách, trao đổi kinh nghiệm và hợp tác thực chất về 5 trụ cột lớn là cải cách kinh tế, kinh tế mới, tăng trưởng sáng tạo, ủng hộ mang tính bao dung và thành thị hóa.

Theo ông Dương Khiết Trì, trong thời đại cải cách, phát triển và hội nhập mạnh mẽ như hiện nay, địa vị chiến lược của châu Á - Thái Bình Dương quan trọng hơn bao giờ hết, xu thế phát triển mạnh hơn, cơ hội hợp tác nhiều hơn. APEC với 21 nền kinh tế thành viên, chiếm tới 40% dân số thế giới, 57% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu và 46% kim ngạch trao đổi mậu dịch thế giới, đã trở thành khu vực có tốc độ phát triển kinh tế nhanh nhất, tiềm lực lớn nhất và hợp tác sôi nổi nhất toàn cầu, là động lực quan trọng thúc đẩy sự phục hồi và phát triển của kinh tế thế giới. Phía Trung Quốc mong muốn cùng với các thành viên châu Á - Thái Bình Dương bắt tay xây dựng quan hệ đối tác khu vực dẫn đầu trong tương lai.

Nga bác bỏ các cáo buộc của phương Tây về đoàn xe cứu trợ nhân đạo

Ngày 22-8-2014, Hãng thông tấn chính thức Itar-Tass của Nga dẫn lời người phát ngôn báo chí của Điện Krem-lin cho biết, Tổng thống Nga V. Pu-tin đã quyết định cho đoàn xe cứu trợ di chuyển vào trong lãnh thổ U-crai-na vì không thể tiếp tục chờ đợi phản ứng của Ki-ép, cũng như không thể chậm trễ hơn nữa trong việc chuyển hàng cứu trợ nhân đạo tới người dân miền Đông U-crai-na. Tổng thống V. Putin đã đưa ra tuyên bố trên trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức A. Méc-ken, trong đó ông khẳng định hành động “câu giờ” của chính quyền U-crai-na khiến người dân ở Đông Nam nước này không thể tiếp cận được với hàng hóa cứu trợ trong bối cảnh họ đang phải hàng ngày gánh chịu thảm họa nhân đạo do các cuộc xung đột gây ra.

Phát biểu trong cuộc cuộc họp chiều 22-8 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Đại diện thường trực Nga tại Liên hợp quốc Vi-ta-li Tru-rơ-kin (Vitaly Churkin) khẳng định Nga chỉ gửi hàng cứu trợ nhân đạo sau khi nhận được sự đồng ý của chính quyền U-crai-na trong công hàm chính thức ngày 12-8. Vì vậy, Nga không vi phạm chủ quyền U-crai-na như các cáo buộc đưa ra và Nga chỉ muốn giúp những người cần giúp đỡ. Ông cũng bác bỏ cáo buộc của Ki-ép cho rằng Nga không cho phép hoàn tất quá trình kiểm tra hàng hóa trên xe cứu trợ. Theo ông V. Tru-rơ-kin, Nga không thể chờ đợi quá lâu trong việc thông quan đoàn xe cứu trợ, do tình trạng nhân đạo khẩn cấp không cho phép và một số loại thực phẩm có thể bị hỏng. Đây là điều hoàn toàn bình thường khi mà bảo đảm đã được đưa ra ở cấp cao nhất. Không thể có chuyện cấp lãnh đạo đã đồng ý trong khi các cấp thực thi lại gây khó dễ. Ông V. Tru-rơ-kin lưu ý tới Nghị quyết 2165 của Hội đồng Bảo an được thông qua tháng 7 vừa qua, theo đó cho phép các bên tiến hành cứu trợ nhân đạo tại Xy-ri mà không cần xin phép chính quyền nước này.

Phiến quân Nhà nước Hồi giáo tự xưng là mối đe dọa lớn đối với Mỹ và phương Tây

Mỹ đã thực hiện nhiều đợt oanh tạc nhằm vào các mục tiêu IS gần Đập Mô-xun. Ảnh: bbc.co.uk

Sau vụ các tay súng Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tung đoạn băng vi-deo chặt đầu nhà báo Giêm Phô-li (James Foley) cùng với lời đe dọa tiếp tục trả thù để chặt đứt vòng vây của Mỹ, ngày 22-8-2014, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chắc Hây-gơ (Chuck Hagel) cho rằng, với các thủ đoạn hoạt động tinh xảo, khả năng tài chính dồi dào và sức mạnh quân sự, các tay súng IS ở thời điểm trước mắt là một nguy cơ lớn, thậm chí còn lớn hơn cả nhóm khủng bố quốc tế An Kê-đa từng thực hiện vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001, đối với nước Mỹ. Đội quân thánh chiến IS hiện đang đe dọa lợi ích quốc gia của Mỹ ở mọi nơi, chứ không thuần túy ở I-rắc. Đội quân này càng trở nên nguy hiểm và mạnh hơn khi chúng đã giành được một số ưu thế trong cuộc nội chiến Xy-ri, rồi tràn vào lãnh thổ I-rắc. Ông C. Hây-gơ cho rằng sự nguy hiểm của IS là ở chỗ nhóm vũ trang này không thuần túy chỉ là nhóm khủng bố tiêu biểu mà “chúng có sự liên kết ý thức hệ, biết áp dụng thành thạo những chiến lược, chiến thuật quân sự và có nguồn tài chính dồi dào”.

Ông C. Hây-gơ cho biết chiến dịch không kích của Mỹ đã giúp chặn đà tiến của các phiến quân IS, giúp lực lượng Kurd ở phía Bắc I-rắc giành lại lợi thế. Tuy nhiên, ông Hagel cho rằng IS có thể sẽ tập hợp lại và phát động các cuộc tấn công mới. Với đánh giá này, ông Hagel cho biết Mỹ phải chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài chống lại một nhóm mà ông mô tả là “dã man và không biết tôn trọng nhân loại”. Chủ tịch Hội đồng tham mưu liên quân, Tướng Ma-tin Đem-xi (Martin Dempsey) cho rằng đội quân IS không chỉ là một nguy cơ đối với Mỹ mà cũng là một mối đe dọa đối với các quốc gia phương Tây vì có không ít công dân Mỹ và công dân châu Âu đang đứng trong đội quân thánh chiến của IS ở Xy-ri, I-rắc và số công dân này sẽ trở về nước. Tướng M. Đem-xi cho rằng nhóm IS chỉ thực sự bị đánh bại khi chúng không còn nhận được sự ủng hộ của 20 triệu người Hồi giáo dòng Xăn-ni bị gạt ra ngoài lề. Theo ông C. Hây-gơ, Mỹ phải chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài chống lại một nhóm mà ông mô tả là “dã man và không biết tôn trọng nhân loại”./.