UNDP đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam về quyền con người

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có cuộc trao đổi với bà Pratibha Mehta, Điều phối viên thường trú Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam.

Sau đây là nội dung cuộc trao đổi:

Bà đánh giá như thế nào về Báo cáo quốc gia theo cơ chế kiểm điểm định kỳ phổ quát lần thứ hai của Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam vừa trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc?

Bà Pratibha Mehta: Chúng tôi xin chúc mừng Việt Nam đã hoàn thành phiên trình bày Báo cáo quốc gia theo Cơ chế kiểm điểm định kỳ lần thứ hai vào ngày 05-02 vừa qua tại Geneva (Thụy Sĩ).

Tôi nghĩ rằng cơ chế kiểm điểm định kỳ là một công cụ rất hữu hiệu đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Để thực hiện cơ chế đối thoại liên quan quyền con người, các tổ chức xã hội của Việt Nam đã chuẩn bị rất kỹ cho các báo cáo mà Việt Nam trình bày vừa qua. Có thể nói, phiên trình bày theo Cơ chế kiểm điểm định kỳ lần thứ hai này yêu cầu cao hơn nhiều so với lần thứ nhất. Và thành công này chứng tỏ nỗ lực lớn của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ tiếp tục chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho việc giải trình đối với những khuyến nghị của các nước liên quan quyền con người ở Việt Nam vào tháng 6 tới đây ở Geneva. Tôi tin chắc rằng từ bây giờ cho đến lúc đó, sẽ diễn ra nhiều cuộc hội thảo và những phiên thảo luận tại Việt Nam về vấn đề quyền con người. Tôi cũng mong sẽ có nhiều tổ chức xã hội nghề nghiệp cũng như các ban, ngành của Việt Nam tham gia thảo luận để chuẩn bị những tài liệu cần thiết và họ cũng sẽ tham gia một cách chủ động cho cuộc họp vào tháng 6 tại Geneva.

Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu trong việc bảo đảm quyền con người, bà nghĩ như thế nào về vấn đề này, đặc biệt là liên quan việc bảo vệ quyền phụ nữ và trẻ em?

Bà Pratibha Mehta: Chúng tôi thấy rằng Chính phủ Việt Nam luôn coi trọng xây dựng và phát triển các chính sách, chương trình nhằm thúc đẩy bình đẳng giới. Có hơn 270 khuyến nghị được đưa ra trong phiên trình bày Báo cáo quốc gia theo Cơ chế rà soát định kỳ lần thứ hai của Việt Nam, trong đó có những khuyến nghị liên quan quyền phụ nữ.

Bên cạnh nhiều thành tựu trong vấn đề bình đẳng giới, Việt Nam cần tiếp tục có những chính sách và nỗ lực nhiều hơn để tăng cường quyền phụ nữ như ban hành các văn bản pháp quy thể hiện nguyên tắc về bình đẳng giới, không phân biệt đối xử giữa nam và nữ. Cụ thể như năm 2013, Việt Nam đã đưa ra vấn đề kéo dài tuổi nghỉ hưu cho lao động nữ. Tôi hy vọng trong thời gian tới tuổi nghỉ hưu giữa nam và nữ sẽ bằng nhau.

Một vấn đề nữa mà tôi muốn đề cập ở đây là tỷ lệ nữ làm lãnh đạo và tham gia Quốc hội chưa cao. Tôi mong là trong thời gian tới, Chính phủ Việt Nam sẽ đưa ra một con số cụ thể nữ làm lãnh đạo cũng như tham gia Quốc hội. Đây là thời điểm rất tốt cho Việt Nam vì đến năm 2016 sẽ diễn ra việc bầu cử Quốc hội và như vậy còn hai năm cho Việt Nam chuẩn bị để tăng tỷ lệ nữ lãnh đạo và nữ đại biểu Quốc hội.

Đối với vấn đề về trẻ em, có thể khẳng định Việt Nam là nước đã làm rất tốt công tác về quyền trẻ em. Đặc biệt là Việt Nam đã tham gia Công ước về quyền trẻ em. Có thể nói, Nhà nước Việt Nam đã và đang có những nỗ lực lớn trong việc triển khai hoàn thiện các chính sách pháp luật, nội luật hóa các quy định của hệ thống pháp luật quốc tế về quyền trẻ em.

Tuy nhiên ở những khu vực xa xôi và trẻ em ở vùng dân tộc thiểu số thì vẫn chưa nhận được sự quan tâm một cách đầy đủ để phát triển toàn diện. Đây là vấn đề mà Chính phủ Việt Nam cần quan tâm nhiều hơn nữa để thực hiện ngày càng tốt hơn các quyền của trẻ em, từng bước giảm khoảng cách chênh lệch về điều kiện sống giữa các nhóm trẻ em vùng miền, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo cơ hội phát triển bình đẳng cho trẻ em, nhất là việc phổ cập giáo dục giúp trẻ em được đến trường cũng như được học nâng cao.

Vậy theo bà, Chính phủ Việt Nam nên áp dụng những giải pháp nào để bảo đảm thực hiện ngày càng tốt hơn quyền con người?

Bà Pratibha Mehta: Chúng tôi đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo đảm quyền con người. Quyền con người có ảnh hưởng tới từng thành viên trong xã hội, chính vì vậy từng thành viên trong xã hội cũng phải tham gia việc thúc đẩy các quyền và tự do cơ bản của con người.

Chúng ta cần phải tuyên truyền cho mọi người biết về quyền và tự do cơ bản của con người, vì vậy vấn đề chia sẻ thông tin cũng rất quan trọng. Ngoài ra, Việt Nam cần có những trung tâm thông tin ở các vùng, miền, địa phương để mọi người có thể tiếp cận với nguồn thông tin liên quan nhân quyền.

Chính phủ Việt Nam cũng cần tiếp tục xây dựng hệ thống các văn bản pháp luật để hiện thực hóa các cam kết đối với các khuôn khổ pháp lý và thể chế quốc tế liên quan nhân quyền mà Việt Nam là thành viên.

Một lần nữa, tôi muốn nhấn mạnh việc bảo vệ quyền con người và bảo đảm thực thi quyền con người cũng phải được các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội của Việt Nam tiếp tục quan tâm để chia sẻ thông tin và giáo dục người dân hiểu rõ về quyền và tự do cơ bản của con người./.