Nối lại đàm phán hòa bình về Trung Đông

Đại diện của “Bộ Tứ” gặp Trưởng đoàn đàm phán của Palestin Saeb Erekat trước, sau đó gặp đại diện của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là ông Yitzak Molcho. Vì phía Palestin từ chối đàm phán trực tiếp với Israel, nên "Bộ Tứ" đóng vai trò trung gian. Việc nối lại đàm phán như thế này đã được thoả thuận và thông báo tại New York (Mỹ) trong tháng 9 vừa qua sau khi Tổng thống Palestin Mahmoud Abbas chính thức đề nghị Liên hợp quốc công nhận Palestin là thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc.

Theo thông báo của “Bộ Tứ”, những cuộc đàm phán gián tiếp trong ngày 26-10-2011 chưa đưa lại được sự khai thông đột phá. Điều đó có nghĩa là chưa thuyết phục được Israel và Palestin nối lại đàm phán hòa bình trực tiếp với nhau. Tuy nhiên, hai bên cũng đã đạt được tiến triển nhỏ khi đồng ý trong vòng 3 tháng tới sẽ đưa ra "đề nghị tổng thể" nhằm giải quyết những khía cạnh cốt lõi nhất, quyết định tiến độ và triển vọng của tiến trình hòa bình.

Cả Palestin và Israel đều tỏ ra rất thận trọng trong mọi phát biểu sau cuộc Hội đàm.

Đồng thời với việc nhắc lại yêu cầu Israel ngừng xây dựng các khu định cư của người Do Thái trên lãnh thổ của người Palestin, phía Palestin nhấn mạnh, đường biên giới lãnh thổ của Palestin phải là đường ranh giới trước khi Israel chiếm đóng miền Đông Jerusalem, bờ Tây sông Jordan và dải Gaza trong cuộc chiến tranh năm 1967.

Cả hai điều kiện trên đều bị Israel bác bỏ. Israel tuyên bố sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Tổng thống M. Abbas vào bất cứ thời điểm nào nhưng không chấp nhận điều kiện tiên quyết. Sau cuộc gặp, văn phòng của Thủ tướng B.Netanyahu đã ra một tuyên bố ngắn nhấn mạnh, các cuộc trao đổi tập trung vào những ý tưởng và đề nghị khôi phục lại đàm phán hòa bình, hai bên thoả thuận tiếp tục những cuộc gặp gỡ như vậy trong tương lai.

“Bộ Tứ” cũng không tiết lộ gì thêm về chi tiết liên quan đến các cuộc thương thảo nhưng cho biết, trong thời gian ba tháng tới sẽ thường xuyên gặp lại từng bên để xem xét tiến triển.

Điều tích cực nhất ở các cuộc đàm phán gián tiếp lần này giữa Israel và Palestin là hai bên đã chấp nhận đàm phán lại với nhau. Sự khác biệt quan điểm vẫn còn khá lớn mà vấn đề lãnh thổ và an ninh vẫn là những vấn đề mấu chốt nhất, gây nên bất đồng sâu sắc. Dường như cả hai phía cũng còn chờ đợi xem tình hình nội bộ của phía bên kia sẽ diễn biến như thế nào trong thời gian tới, vì thế không bên nào chủ định cắt cầu đàm phán nhưng cũng chưa sẵn sàng đi vào nhượng bộ với nhau.

“Bộ Tứ” đã đề ra lộ trình thời gian cụ thể đạt được giải pháp hòa bình cuối cùng cho cuộc xung đột ở Trung Đông tới cuối năm 2012. Nếu không có tiến triển mang tính đột biến thì lộ trình ấy rất khó khả thi./.