Chiều 12-11, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường, Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư Võ Hồng Phúc, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình dự án Luật Hợp tác xã (HTX) (sửa đổi); Chủ nhiệm ủy ban kinh tế của Quốc hội Hà Văn Hiền trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật HTX (sửa đổi).
 
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, sau 6 năm thực hiện, Luật HTX năm 2003 đã đạt được một số kết quả, tạo thuận lợi cho các tổ chức kinh tế tập thể phát triển so với khung pháp luật thời kỳ trước đây. Cụ thể, Luật đã đơn giản, minh bạch hoá thủ tục thành lập và đăng ký kinh doanh hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; tạo điều kiện cho HTX được hình thành dựa trên sở hữu của xã viên và sở hữu tập thể, khẳng định sự bình đẳng của HTX với các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế khác.
 
Bên cạnh đó, Luật hiện hành cũng quy định cụ thể hơn về các chính sách hỗ trợ phát triển HTX phù hợp với các luật chuyên ngành; tăng cường chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với HTX như hỗ trợ sáng lập viên chuẩn bị thành lập hợp tác xã, hỗ trợ ứng dụng đổi mới công nghệ, hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng và ưu đãi đầu tư. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, Luật HTX còn có một số bất cập cần phải sửa đổi, bổ sung. Đó là khu vực HTX còn có một số tồn tại chủ yếu như chưa thoát ra khỏi yếu kém kéo dài về trình độ công nghệ lạc hậu; năng lực đội ngũ cán bộ quản lý yếu; chất lượng, hiệu quả hoạt động thấp. Hiện còn 3.744 HTX có tên nhưng không hoạt động; nhiều HTX hoạt động hình thức, hoặc lúng túng trong xây dựng phương án tổ chức hoạt động, chưa mang lại nhiều lợi ích cho thành viên; tổ chức HTX chưa hấp dẫn nhân dân và tổ chức tham gia.
 
Đặc biệt, đóng góp vào GDP của kinh tế tập thể với nòng cốt là HTX giảm sút liên tục trong 15 năm qua (từ gần 11% năm 1995 xuống còn 5,45% năm 2009); tốc độ tăng trưởng của kinh tế tập thể rất thấp, thấp nhất so với các thành phần kinh tế khác. Dự báo trong những năm tới, đóng góp vào GDP của kinh tế tập thể có thể sẽ tiếp tục giảm và tốc độ tăng trưởng cũng sẽ ở mức thấp, do vậy không những không đạt mà có thể ngày càng xa mục tiêu Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX đã đề ra.
 
Theo Bộ trưởng Võ Hồng Phúc, Việt Nam với tư cách là thành viên đầy đủ của Tổ chức thương mại thế giới đã cam kết thực hiện nhiều điều ước quốc tế. Khung pháp luật về kinh tế, trong đó có khung pháp luật về HTX đã được ban hành, cần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Theo đó, dự thảo Luật HTX (sửa đổi) gồm 9 chương, 85 điều; giảm 1 chương (bỏ chương về khen thưởng và xử lý vi phạm); tăng 34 điều so với Luật HTX năm 2003.
 
Theo Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Dự án Luật HTX (sửa đổi) sẽ khuyến khích, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển HTX mới, đồng thời định hướng phát triển cho các HTX hiện đang hoạt động theo đúng bản chất hợp tác xã; bảo đảm quyền và lợi ích của hàng chục triệu hộ nông dân, hàng chục triệu người tiêu dùng, hộ kinh doanh cá thể, các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ và các tổ chức khác; tăng cường năng lực cạnh tranh của kinh tế hộ gia đình, đặc biệt là kinh tế hộ nông dân và các cơ sở sản xuất, kinh doanh quy mô vừa và nhỏ trong điều kiện cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế.
 
Việc sửa đổi Luật HTX lần này sẽ bảo đảm thực hiện quản lý nhà nước về HTX có hiệu quả; hỗ trợ, thúc đẩy kinh tế HTX phát triển lành mạnh, bền vững đúng với bản chất và mục đích thành lập, từ đó đóng góp tốt hơn vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước./.