THÔNG TIN LÝ LUẬN

Lễ ra mắt Dự án “Hỗ trợ cải thiện hệ thống chính sách trợ giúp xã hội Việt Nam” giai đoạn 2013 - 2016

Lan Hương
22:08, ngày 19-02-2014
TCCSĐT - Ngày 19-02-2014, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) khởi động dự án “Hỗ trợ cải thiện hệ thống chính sách trợ giúp xã hội” nhằm giúp Việt Nam thực hiện cam kết cải cách hệ thống chính sách trợ giúp xã hội.
Dự án sẽ đóng góp vào việc thực hiện nội dung của Nghị quyết số 15-NQ/TW về cải thiện hệ thống trợ giúp xã hội dựa trên mức sống tối thiểu; hướng tới một chương trình nghị sự cải cách nhằm xây dựng một hệ thống chính sách trợ giúp xã hội hiệu quả hơn, tới được với nhiều người hơn và có mức trợ cấp cao hơn đối với các nhóm xã hội dễ bị tổn thương nhất. Dự án sẽ hỗ trợ việc xây dựng lộ trình cũng như hỗ trợ việc thực hiện cải cách hệ thống trợ giúp xã hội.

Theo Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Trọng Đàm, việc gắn kết chặt chẽ tăng trưởng kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội, thực hiện tiến bộ công bằng xã hội luôn là vấn đề được Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm nhằm hướng tới phát triển bền vững đất nước và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng hơn trong giai đoạn mới.

Trợ giúp xã hội là một trong những bộ phận cấu thành, trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội Việt Nam. Trong những năm qua, nhất là trong điều kiện kinh tế thị trường có nhiều rủi ro, bị tác động mạnh của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu (2008 - 2013), nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống nhiều đối tượng an sinh xã hội, trợ giúp xã hội, nhưng Chính phủ Việt Nam vẫn ưu tiên nguồn lực bảo đảm cho an sinh xã hội, đặc biệt là giảm nghèo, tạo việc làm, trợ giúp xã hội đối với nhóm yếu thế và dễ bị tổn thương. Trong đó, chính sách trợ giúp xã hội ngày càng hoàn thiện, mức trợ cấp xã hội liên tục tăng, đối tượng trợ giúp xã hội được mở rộng, đời sống ổn định, có phần được cải thiện và hòa nhập tốt hơn vào cộng đồng.

Tuy nhiên, hệ thống an sinh xã hội nói chung và trợ giúp xã hội nói riêng ở Việt Nam còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu bảo đảm an sinh xã hội, trợ giúp xã hội ngày càng mở rộng của người dân. Nguyên nhân là do hệ thống an sinh xã hội, trợ giúp xã hội chưa hoàn thiện, các chính sách an sinh xã hội, trợ giúp xã hội được xây dựng còn thiếu tính hệ thống, nguồn lực đầu tư hạn chế, các mức trợ cấp chưa dựa trên cơ sở nhu cầu mức sống tối thiểu và độ bao phủ còn thấp.

Đảng và Nhà nước Việt Nam chủ trương tiếp tục hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, trợ giúp xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng mở rộng của người dân trong điều kiện mới, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TW về một số chính sách xã hội giai đoạn 2012 - 2020, chủ trương cải cách hệ thống an sinh xã hội. Theo đó, cần xây dựng hệ thống an sinh xã hội theo cách tiếp cận mới, trên cơ sở bảo đảm quyền con người và có tính hệ thống gắn kết chặt chẽ hơn. Hệ thống an sinh xã hội sẽ được hình thành dựa trên một chuẩn thống nhất được xác định theo nhu cầu mức sống tối thiểu và giải quyết các nguyên nhân đa chiều nhằm bảo đảm phòng ngừa các rủi ro xã hội cho mọi người, tiến tới bao phủ toàn dân.

Ngày 01-11-2012, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 70/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 15/NQ-TW, trong đó giao cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nghiên cứu, xây dựng, trình Chính phủ một số đề án, trong đó có hai đề án quan trọng là “Đề án đổi mới công tác trợ giúp xã hội thường xuyên và đột xuất” và “Đề án mức sống tối thiểu, mức sống trung bình, chuẩn nghèo để xác định đối tượng và chuẩn trợ giúp xã hội”.

Phó Giám đốc Quốc gia của UNDP, B. Bu-kha-nốp (Bakhodir Burkhanov) khẳng định lại mục tiêu của dự án là xây dựng một hệ thống trợ giúp xã hội gắn kết và hiệu quả hơn để có thể mở rộng độ bao phủ và tăng mức trợ giúp đối với những người dễ bị tổn thương, từ đó có thể duy trì và đẩy mạnh hơn các kết quả giảm nghèo và phát triển xã hội của Việt Nam với tư cách là nước có mức thu nhập trung bình trong những năm tiếp theo.

Phó Giám đốc Quốc gia của UNDP B. Bu-kha-nốp cũng nêu một số thách thức trong việc thực hiện mục tiêu này, bao gồm xây dựng một tầm nhìn chung và lộ trình hài hòa và sắp xếp hợp lý hóa hơn 40 chính sách và cơ chế trợ giúp xã hội khác nhau hiện đang được thực hiện cho 23 nhóm dễ bị tổn thương được phân loại dựa trên 7 khía cạnh khác nhau của nhu cầu hoặc rủi ro. Đồng thời, cần tăng cường khả năng cung cấp dịch vụ kịp thời và hiệu quả của hệ thống trợ giúp xã hội đối với những người được trợ giúp trong bối cảnh nhu cầu trợ giúp ngày càng tăng nhanh và ngân sách hạn hẹp.

Ông Bu-kha-nốp cho biết: “Dự án được thiết kế nhằm hỗ trợ nỗ lực giải quyết một số thách thức này. Dự án sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách xác định tầm nhìn dựa trên các thông tin đầy đủ, nghiên cứu các lựa chọn khả thi và xây dựng lộ trình cải cách hệ thống chính sách trợ giúp xã hội. Dự án cũng sẽ hỗ trợ các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tham vấn tạo đồng thuận trong việc xác định các ưu tiên và bước đi nhằm đạt mục tiêu này”.

Dự án sẽ tiếp nối một loạt thảo luận do UNDP hỗ trợ trong 5 năm qua nhằm thiết lập nền tảng cho kế hoạch bảo trợ xã hội và phương hướng cải cách trợ giúp xã hội ở Việt Nam; bổ sung vào các nỗ lực cải cách khác, bao gồm hỗ trợ kỹ thuật của tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) cho chương trình an sinh xã hội và cơ chế lương hưu xã hội của Tổ chức Lao động quốc tế, Chương trình Hỗ trợ tiền mặt cho trẻ em và phụ nữ mang thai do Ngân hàng Thế giới phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc hỗ trợ.

Dự án là kết quả từ quá trình tham gia sâu rộng và tích cực của các cơ quan tại Việt Nam và các đối tác phát triển quốc tế vào việc xác định các vấn đề tồn tại cũng như xây dựng sự đồng thuận về nhu cầu cải cách hệ thống chính sách trợ giúp xã hội.

Trong giai đoạn I, dự án được thiết kế hỗ trợ giải quyết một số những thách thức. Trong đó, có mục tiêu hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách xây dựng tầm nhìn chung, các lựa chọn và lộ trình khả thi để cải cách hệ thống chính sách trợ giúp xã hội. Để thực hiện mục tiêu này, Dự án sẽ hỗ trợ thực hiện một số nghiên cứu khả thi phân tích thực trạng, tổ chức thể chế và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chính phủ và các cấp khác nhau, cải thiện điều kiện tài chính và năng lực thực hiện… Dự án cũng sẽ hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn quốc tế về việc xác định ưu tiên và xây dựng đồng thuận đối với tầm nhìn, các lựa chọn và lộ trình.

Trong giai đoạn II, Dự án sẽ hỗ trợ triển khai lộ trình dựa vào các lựa chọn và lộ trình cải cách do Chính phủ Việt Nam thông qua.

Một số nội dung lớn mà Dự án hướng tới, bao gồm:

1- Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và vận dụng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam về lý thuyết, tiêu chí và phương pháp thống nhất, để áp dụng trong thực tế nhằm xác định nhu cầu, mức sống tối thiểu theo cách tiếp cận đa chiều làm cơ sở xác định đối tượng và chuẩn trợ giúp xã hội.

2- Tổng rà soát hệ thống trợ giúp xã hội hiện hành trên góc độ quản lý nhà nước (về chính sách, huy động nguồn lực, mô hình các cơ sở bảo trợ xã hội, tổ chức quản lý nhà nước, sự tham gia của cộng đồng…) để phát hiện những yếu tố tích cực cần phát huy, những khiếm khuyết cần khắc phục làm cơ sở cho việc thiết kế hệ thống trợ giúp xã hội mới.

3- Đánh giá đúng thực trạng việc thực hiện trợ giúp xã hội theo các nhóm đối tượng trên cơ sở các nghiên cứu chuyên đề, tổng kết thực tiễn, nhất là các mô hình hiệu quả trợ giúp xã hội dựa vào cộng đồng.

4- Thiết kế hệ thống trợ giúp xã hội mới đặt trong tổng thể các quan hệ chặt chẽ với an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, cung cấp dịch vụ xã hội cơ bản… Trong đó lưu ý tiến tới bảo đảm nhu cầu, mức sống tối thiểu, hình thành gói hỗ trợ tiền mặt có điều kiện theo từng nhóm đối tượng (cả thường xuyên và đột xuất), cơ chế tạo nguồn, tăng độ bao phủ đối tượng…

5- Nghiên cứu các điều kiện thực hiện Đề án phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội, khả năng của nền kinh tế, trình độ quản lý, xu hướng mở rộng đối tượng… giai đoạn đến năm 2020 để bảo đảm tính khả thi.

6- Xác định lộ trình, bước đi để chuyển dần sang thực hiện hệ thống trợ giúp xã hội mới bảo đảm sự hài hòa, không tạo ra những cú sốc, nhất là về đối tượng, cân đối nguồn tài chính.

Để xây dựng quan hệ đối tác tốt giữa nhóm các đối tác phát triển trên cơ sở phát huy quan hệ đã được xây dựng và vận hành trong những năm qua, Dự án sẽ phối hợp chặt chẽ và tham vấn các đối tác phát triển nhằm hỗ trợ quá trình này. Với sự chỉ đạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, thông qua các cơ chế phối hợp cụ thể, như lập kế hoạch chung, rà soát và đánh giá chính sách chung, Dự án sẽ đóng góp vào việc tăng cường sức mạnh tổng thể và sự bổ sung từ tất cả các dự án, chương trình do các đối tác phát triển hỗ trợ, từ đó đóng góp thiết thực cho việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống chính sách trợ giúp xã hội toàn diện, tiến bộ, hiệu quả và bền vững hơn cho các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương tại Việt Nam./.

Bài cùng chủ đề

Phó Thủ tướng làm việc với Ban chỉ đạo Tây Bắc  (19/02/2014)

Đoàn đại biểu Văn phòng Chủ tịch nước thăm Lào  (19/02/2014)

Đa-vốt 2014: vẫn thiếu những giải pháp đột phá  (19/02/2014)

Tuần tin cải cách hành chính từ ngày 10 đến ngày 16-02-2014  (19/02/2014)

Quyết liệt cổ phần hóa, thoái vốn ngoài ngành với doanh nghiệp nhà nước  (19/02/2014)

Tăng hợp tác giữa 2 Văn phòng Chủ tịch nước Việt - Lào  (19/02/2014)

mới nhất