Góp phần thúc đẩy bình đẳng giới trong gia đình hạt nhân ở thành phố Thái Bình

Trong những năm qua, vấn đề bình đẳng giới trong gia đình hạt nhân tại thành phố Thái Bình đã đạt được nhiều thành tựu. Song, vẫn còn một số hạn chế, như các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương chưa thực sự gắn với yếu tố giới; vấn đề bình đẳng giới trong gia đình hạt nhân chưa được quan tâm thỏa đáng; công tác tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới, về vai trò của phụ nữ trong gia đình hạt nhân có nhiều hạn chế. Để khắc phục những hạn chế trên, trong giai đoạn hiện nay, thành phố Thái Bình cần làm tốt một số giải pháp sau.

Xây dựng các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương có tính tới yếu tố giới

Chính sách kinh tế, chính sách xã hội gắn bó hữu cơ trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung, của thành phố Thái Bình nói riêng, nhằm mục đích vì con người và lấy con người làm trung tâm. Chính sách kinh tế phải hướng tới mục tiêu xã hội, tạo điều kiện vật chất để giải quyết các vấn đề xã hội, tìm động lực từ các nhân tố xã hội, lấy hiệu quả phục vụ xã hội là thước đo cao nhất để xác định phương án và kết quả hoạt động kinh tế.

Khi kinh tế thực sự phát triển, đời sống nâng cao sẽ tạo điều kiện cho một số lĩnh vực việc làm phát triển, như giúp việc, dịch vụ chăm sóc trẻ em, người ốm, người già, gia sư, nấu ăn,… Những dịch vụ này đã tạo công ăn việc làm cho rất nhiều người có nhu cầu, tạo thu nhập chính đáng. Phụ nữ được tăng cơ hội việc làm, tăng thu nhập. Vì thế, vị trí của họ trong gia đình cũng được khẳng định.

Bình đẳng giới gắn liền với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa địa phương. Quá trình này thúc đẩy xã hội hóa lao động, thu hút nhiều lao động nữ tham gia sản xuất kinh doanh, mang lại thu nhập và phát triển kinh tế xã hội. Thay đổi cơ cấu lao động, đa dạng hóa việc làm sẽ góp phần tăng thu nhập cho phụ nữ, tạo cho họ một cuộc sống độc lập tự chủ về kinh tế, qua đó góp phần giải phóng phụ nữ. Phụ nữ được làm việc, có thu nhập, được hòa nhập cộng đồng thì họ mới có cơ hội mở mang kiến thức, nâng cao hiểu biết để chăm sóc gia đình, ý thức và tự nâng cấp được giá trị bản thân để làm chủ cuộc đời mình trong mọi hoàn cảnh. Phụ nữ có thu nhập sẽ đóng góp vào thu nhập gia đình, nâng cao mức sống, khẳng định vị thế của họ trong gia đình và ngoài xã hội. Sự phụ thuộc về kinh tế của phụ nữ vào đàn ông giảm dần. Phụ nữ độc lập về kinh tế có thể tự tin quyết định nhiều vấn đề trong cuộc sống.

Ngoài việc xây dựng những mục tiêu về phát triển kinh tế, cần xây dựng các mục tiêu về phát triển xã hội có tính tới yếu tố giới như:

Thứ nhất, cần tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức về giới cho cộng đồng. Bình đẳng giới được nhấn mạnh sẽ cải thiện chất lượng cuộc sống, tăng năng suất lao động, góp phần làm cho xã hội phát triển. Chất lượng cuộc sống nâng cao thì bình đẳng giới trong gia đình và ngoài xã hội mới được quan tâm. Trình độ văn hóa thấp là yếu tố cản trở rất lớn đến khả năng tham gia các hoạt động văn hóa, kinh tế, chính trị,… của phụ nữ. Nếu không có điều kiện tham gia các hoạt động xã hội, người phụ nữ không có cơ hội thể hiện bản thân và nâng cao vị thế của bản thân mình.

Thứ hai, nâng cao trình độ học vấn cho phụ nữ. Khi trình độ học vấn phụ nữ được nâng cao, sự chia sẻ công việc gia đình cũng như việc bàn bạc, ra quyết định sẽ cao hơn. Phụ nữ sẽ tự tin hơn với chồng, tự tin hơn khi quản lý kinh tế gia đình, đòi hỏi những quyền lợi chính đáng cho bản thân và tích cực tham gia sinh hoạt cộng đồng. Người vợ và người chồng có sự chia sẻ đồng cảm với nhau, trách nhiệm với nhau và với con cái hơn. Họ có thể nhận từ bạn đời những lời khuyên, giải pháp, những sự an ủi, động viên mà không một ai khác có thể thay thế. Họ dễ có tiếng nói chung trong mọi việc thì mới có thể bảo đảm cuộc sống gia đình hạnh phúc. Bố mẹ hạnh phúc và đồng thuận là tấm gương sáng để con cái noi theo, học tập.

Thứ ba, những định kiến, thói quen phân công lao động theo giới gây bất lợi cho phụ nữ trong gia đình hạt nhân cần được xóa bỏ. Phụ nữ vốn bản tính chăm chỉ, khéo léo, phù hợp việc chăm sóc con cái, dọn dẹp nhà cửa. Nhưng như vậy không có nghĩa là người chồng nhất nhất coi đó là việc của vợ. Người chồng trong khả năng có thể, trong một số hoàn cảnh nhất định (vợ đau ốm, vợ bận việc cơ quan hay vợ tham gia các hoạt động cộng đồng,…) cũng phải tham gia chia sẻ việc nhà để thấy hết nỗi vất vả khi làm công việc nhà, qua đó cũng thể hiện tình cảm, tinh thần trách nhiệm, sự gắn kết với gia đình hơn.

Thứ tư, thành phố Thái Bình cần có những mục tiêu phát triển dịch vụ việc làm, trong đó đặc biệt thúc đẩy hơn nữa dịch vụ giúp việc gia đình, chăm sóc trẻ em, dịch vụ thực phẩm làm sẵn và các dịch vụ phục vụ tận nhà khác. Đây là điều đặc biệt quan trọng. Bởi thành phố Thái Bình là đô thị mới phát triển mạnh trong một số năm trở lại đây. Các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp mọc lên rất nhanh, thu hút lực lượng lớn lao động trẻ tham gia làm việc. Kinh tế thị trường tạo ra nhiều cơ hội nâng cao đời sống vật chất cho các gia đình hạt nhân, vì họ là những người trong độ tuổi lao động, có sức khỏe và khả năng. Nhưng bên cạnh đó, cũng lấy đi của họ nhiều thời gian và sức khỏe, đòi hỏi phải có những chế độ nghỉ ngơi, chăm sóc tốt hơn nữa để tái sản xuất sức lao động.

Tăng cường các chính sách bảo đảm sự bình đẳng về giới trong gia đình hạt nhân

Bảo đảm sự bình đẳng về giới là yếu tố luôn được quan tâm trong quá trình hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Yếu tố này được thể hiện cụ thể trong hệ thống pháp luật, chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, tại thành phố Thái Bình, những năm gần đây, chính sách bảo đảm sự bình đẳng giới trong các gia đình nói chung và gia đình hạt nhân nói riêng chưa được chú trọng đúng mức.

Thứ nhất, cần đẩy mạnh hơn nữa các chính sách về giới, đặc biệt là các chính sách chú trọng đến gia đình hạt nhân. Vì dù muốn hay không, gia đình hạt nhân vẫn là mô hình gia đình chiếm tỷ lệ lớn hơn cả và mô hình gia đình này ngày càng gia tăng theo tốc độ đô thị hóa. Đối mặt với kinh tế thị trường, với những thách thức, khủng hoảng giá trị cũ - mới, gia đình hạt nhân cần được sự quan tâm, nhìn nhận đúng đắn từ phía xã hội hơn là việc mổ xẻ và phê phán. Nếu các chính sách và xã hội không tạo mọi thuận lợi để gia đình hạt nhân làm tốt các chức năng, phát huy các thế mạnh của mình hơn so với mô hình gia đình truyền thống, thì sẽ có lúc những khủng hoảng trong gia đình hạt nhân buộc xã hội phải hứng chịu.

Thứ hai, cần cổ vũ phụ nữ tham gia mạnh mẽ vào các hoạt động xã hội thông qua việc đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách phù hợp đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương. Mọi chính sách ngay từ khâu dự thảo cần được nhìn nhận, xem xét thấu đáo trên cơ sở thực tiễn, xuất phát từ lợi ích giới, đặt trong xu thế phát triển chung và đặc biệt là đặt trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường. Có như vậy, các chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm công bằng, bình đẳng cho nam giới và phụ nữ. Các tổ chức hội phụ nữ, các ban, ngành, đoàn thể cần tích cực hơn nữa trong việc thực hiện chủ trương, chính sách. Bởi lẽ, chỉ có một hệ thống chính sách vì sự bình đẳng giới thôi chưa đủ, mà cần có đội ngũ cán bộ đưa các chính sách đó vào đời sống hằng ngày của người dân.

Thứ ba, trước sự biến động mạnh mẽ của kinh tế thị trường, sự bùng nổ công nghệ thông tin, khoa học - kỹ thuật, mạng xã hội,... cần sửa đổi và bổ sung không ngừng hệ thống chính sách, đặc biệt là việc triển khai kịp thời và linh hoạt nó trong thực tiễn đời sống. Khi tuyên truyền, phổ biến chính sách và luật pháp về bình đẳng giới tới khu dân cư hay hộ gia đình, cán bộ tuyên truyền cần xác định đối tượng tiếp nhận là cả nam và nữ. Cần xác định cụ thể nội dung tuyên truyền phù hợp cho từng đối tượng để họ nắm được toàn bộ quyền và nghĩa vụ pháp lý liên quan trực tiếp đến mình, trên cơ sở đó thực hiện và bảo vệ được quyền và nghĩa vụ đó.

Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết về vai trò của phụ nữ, thúc đẩy sự bình đẳng giới

Trong xã hội hiện đại, bình đẳng giới là một trong những mục tiêu cơ bản của việc bảo đảm công bằng xã hội. Khi cơ hội và điều kiện phát triển của phụ nữ còn thấp hơn nam giới, khi phụ nữ còn chịu những thiệt thòi ngay từ trong gia đình của mình thì việc mang lại bình đẳng cho phụ nữ là điều vô cùng ý nghĩa, để họ đạt tới sự bình đẳng với nam giới. Để thực hiện được điều này cần phát huy vai trò của đoàn thể, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết về vai trò của phụ nữ, thúc đẩy sự bình đẳng giới.

Dù là thành thị, chất lượng cuộc sống tốt hơn nông thôn rất nhiều, nhưng bạo lực gia đình vẫn đã và đang tồn tại trong một số gia đình hạt nhân tại thành phố Thái Bình, ảnh hưởng trực tiếp đến tình yêu thương giữa vợ và chồng, tổn thương con cái, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình. Bởi vậy, cần tăng cường hơn nữa hiểu biết về luật phòng, chống bạo lực gia đình tới tất cả mọi thành viên trong gia đình. Việc tuyên truyền này giúp cho vợ chồng và con cái hiểu và ý thức được các hành vi của mình, của các thành viên trong gia đình mình, sẵn sàng tìm đến các cơ quan, tổ chức khi có bạo lực xảy ra với thành viên nào đó của gia đình.

Tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết về luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với người chồng trong gia đình hạt nhân là điều hết sức quan trọng. Nhưng mặt khác, phụ nữ cũng cần được cổ vũ, động viên để vươn lên tự giải phóng mình. Trước khi người khác trợ giúp, phụ nữ hãy tự hiểu rằng giải phóng phụ nữ trước hết là sự nghiệp của bản thân phụ nữ. Phụ nữ phải tự nâng cấp bản thân, tự trang bị cho mình kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức xã hội, chủ động tích cực vươn lên không ngừng trong học tập và lao động, là người mẹ mẫu mực. Đó là trách nhiệm của một công dân nhưng đồng thời cũng mang lại cho phụ nữ những lợi ích vật chất và tinh thần nhất định, giúp họ bình đẳng hơn trong gia đình và ngoài xã hội.

Trang bị cho phụ nữ và nam giới kiến thức tạo điều kiện để phụ nữ vươn lên bình đẳng với nam giới trong gia đình và ngoài xã hội

Vị trí của phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội sẽ được nâng cao khi cả nam và nữ được trang bị kiến thức một cách đầy đủ, phong phú và toàn diện.

Dù xã hội có đạt được sự bình đẳng đến đâu thì phụ nữ vẫn luôn gắn với trách nhiệm làm mẹ, làm vợ trong mỗi gia đình. Chất lượng cuộc sống ngày càng nâng cao thì trách nhiệm đó đòi hỏi rất cao về kiến thức, kỹ năng của phụ nữ. Người phụ nữ truyền thống chỉ biết tiếp thu và làm theo những kiến thức mà bà mình, mẹ mình truyền đạt lại. Những kiến thức đó mang tính kinh nghiệm, có thể đúng nhưng cũng có thể sai vì chưa được kiểm chứng bằng tri thức khoa học. Người phụ nữ hiện đại không chỉ biết chắt lọc kiến thức kinh nghiệm mà còn cần phải có kiến thức khoa học toàn diện để nuôi dạy con tốt, sản sinh những công dân tốt cho xã hội.

Bên cạnh chức năng làm mẹ, người phụ nữ còn phải làm tốt chức năng làm vợ. Muốn có sự bình đẳng giữa vợ và chồng, người phụ nữ phải hoàn thiện bản thân mình, luôn tự đào tạo nâng cao trình độ về mọi mặt để trở thành một chủ thể tích cực, cùng chồng lo toan mọi công việc gia đình. Người phụ nữ không chỉ là người mẹ, người vợ, mà còn là người bạn đồng hành của chồng trên mọi bước đường công danh, sự nghiệp.

Nam giới cũng cần được trang bị kiến thức và tự trang bị kiến thức để có nhận thức đúng, từ đó, tạo điều kiện cho phụ nữ vươn lên bình đẳng với nam giới trong gia đình và ngoài xã hội. Cũng giống như nữ giới, không ít nam giới cũng là một cán bộ, công nhân viên trong cơ quan, nhà máy. Nam giới cần được trang bị kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ và tích cực chủ động trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ của mình để vươn lên trong sự nghiệp, mang lại lợi ích kinh tế cho gia đình. Một gia đình có kinh tế tốt, người vợ được giải phóng khỏi một số công việc nội trợ gia đình, họ sẽ có điều kiện nghỉ ngơi, thư giãn, tham gia sinh hoạt cộng đồng, nâng cao sức khỏe cá nhân,… Do đó, tất nhiên, bản thân họ sẽ có điều kiện chăm sóc gia đình, quan tâm dạy dỗ con cái tốt hơn.

Nam giới cũng là người bố, người bạn đồng hành của các con. Bởi vậy, nam giới cần được trang bị kiến thức, kỹ năng sống hiện đại để cùng vợ dạy dỗ và chia sẻ với con cái. Là người chồng, nam giới cũng là người bạn đồng hành của vợ trong mọi lĩnh vực, bởi vậy, nam giới cũng phải tự trang bị cho mình những kỹ năng sống nhất định, tránh lạc lõng, tụt hậu./.