Ukraine đứng trước nguy cơ chia rẽ

Quốc hội Ukraine phế truất Tổng thống Yanukovych

Ngày 22-02 Quốc hội Ukraine đã thông qua nghị quyết phế truất Tổng thống Viktor Yanukovych, vì cho rằng Tổng thống không đủ khả năng theo quy định của hiến pháp để đảm đương chức trách.

Trước đó, Quốc hội Ukraine đã bầu một lãnh đạo đảng Batkivshina đối lập, ông Alexandre Turchinov làm Chủ tịch Quốc hội, bổ nhiệm người đứng đầu Cơ quan an ninh Ukraine Vladimir Zaman làm Bộ trưởng Quốc phòng, một thành viên của Đảng Batkivshina, ông Arsen Avakov làm quyền Bộ trưởng Nội vụ thay ông Vitaly Zakharchenko bị Quốc hội bỏ phiếu miễn nhiệm.

Quốc hội Ukraine cũng ấn định ngày 25-5 tới sẽ tiến hành bầu cử trước thời hạn. Trong phiên họp sáng 22-02, Quốc hội Ukraine đã thông qua việc trả tự do cho cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko, lãnh đạo đảng Batkivshina đối lập đang thụ án 7 năm tù về tội lạm dụng quyền hạn.

Trong khi đó, Tổng thống Yanukovych tuyên bố không chấp nhận bất kỳ quyết định nào của Quốc hội, khẳng định rằng các động thái của Quốc hội cũng như các lãnh đạo phe đối lập là bất hợp pháp.

Phát biểu trên kênh truyền hình địa phương tại thành phố Kharkov, miền Đông Ukraine, ông Yanukovych tuyên bố rằng các quyết định mà Quốc hội nước này thông qua ngày 22-02 là phi pháp và ông sẽ không ký bất kỳ đạo luật mới nào được Quốc hội Ukraine thông qua.

Tổng thống Yanukovich cũng cho biết xe của ông đã bị bắn, song những hình ảnh phát trên truyền hình cho thấy vị Tổng thống này không có dấu hiệu bị thương. Ông gọi phe đối lập là bọn khủng bố và tuyên bố sẽ tới khu vực Đông Nam Ukraine để gặp gỡ người dân.

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Pavel Lebedev cũng tuyên bố sẽ tiếp tục đảm đương chức trách. Ông Lebedev nhấn mạnh theo Hiến pháp, Bộ trưởng Quốc phòng được bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm đều do Tổng thống đề xuất với Quốc hội, vì vậy ông sẽ tiếp tục thực hiện chức trách cho tới khi có sắc lệnh kế tiếp của Tổng thống Yanukovych.

Tình hình tại Kiev vẫn diễn biến căng thẳng. Những phần tử cực đoan đập phá trụ sở của Đảng Cộng sản Ukraine. Các nhóm tự vệ của phe đối lập kiểm soát an ninh trật tự. Đại diện phong trào cực đoan "Bên hữu" tuyên bố không rời khỏi Quảng trường Độc lập. Trước đó, Chủ tịch Quốc hội mới được bầu Turchinov thuộc đảng Batkivshina đối lập tuyên bố người biểu tình tại Quảng trường Độc lập đã "hoàn thành nhiệm vụ" và có thể giải tán.

Cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko sau khi được phóng thích tuyên bố sẽ ra tranh cử Tổng thống trong cuộc bầu cử dự kiến tổ chức ngày 25-5 tới. Phát biểu tại Quảng trường Độc lập ngày 22-02, bà Tymoshenko tuyên bố sẽ đảm bảo thực hiện tất cả các yêu sách của người biểu tình và kêu gọi người biểu tình không giải tán trước khi tất cả các yêu sách được thực hiện.

Đất nước Ukraine đứng trước nguy cơ bị chia cắt làm hai

Theo AP, các nghị sỹ địa phương ở khu vực miền Đông thân Nga đang hoài nghi về thẩm quyền của Quốc hội hiện nay, giữa lúc có những quan ngại rằng Ukraine có thể bị tách làm 2.

Hội nghị các tỉnh trưởng, quan chức cấp tỉnh và nghị sỹ ở Kharkov ngày 22-02 đã thông qua một tuyên bố kêu gọi các nhà chức trách khu vực chịu trách nhiệm hoàn toàn về trật tự hiến pháp trên địa bàn của họ.

Một số đại biểu đã kêu gọi thành lập các đơn vị tình nguyện để bảo vệ trước lực lượng của người biểu tình ở khu vực miền Tây thân châu Âu.

Hội nghị cũng hối thúc các đơn vị quân đội đóng trên địa bàn của họ duy trì tính trung lập và bảo vệ các kho vũ khí.

Những động thái trên diễn ra sau khi người biểu tình kiểm soát thủ đô Kiev của Ukraine, trong khi quốc hội đang tìm cách phế truất Tổng thống Viktor Yanukovich và thành lập chính phủ mới.

Trong khi đó, tại Kiev, những người đứng đầu của 4 cơ quan an ninh Ukraine đã xuất hiện tại quốc hội và tuyên bố sẽ không tham gia vào bất cứ cuộc xung đột nào với người dân.

Những quan chức trên phụ trách đơn vị lính dù của quân đội, cảnh sát chống bạo động Berkut, đơn vị đặc nhiệm và đơn vị tình báo quân đội.

Trước đó, Bộ Nội vụ, dưới sự lãnh đạo của một bộ trưởng mới thuộc phe đối lập, đã phát tín hiệu trung thành với người biểu tình chống chính phủ.

Nga lên tiếng cảnh báo

Trong một diễn biến có liên quan, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố cảnh báo rằng “các phần tử cực đoan” tại Ukraine đã gây ra mối đe dọa đối với chủ quyền của quốc gia này sau khi Tổng thống Yanukovych cáo buộc phe đối lập đang tiến hành “một cuộc đảo chính”.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định phe đối lập ở Ukraine được dẫn dắt bởi “các phần tử cực đoan có vũ trang” và là những kẻ đang gây ra mối đe dọa trực tiếp tới chủ quyền và trật tự của Ukraine.

Ông Lavrov cũng kêu gọi Đức, Ba Lan và Pháp sử dụng ảnh hưởng của các nước này đối với phe đối lập ở Ukraine để đảm bảo việc thực thi ngay lập tức thỏa thuận ngừng xung đột đạt được hôm 21-02.

Và Liên minh châu Âu

Phản ứng về tình hình Ukraire, quan chức EU phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại, bà Catherine Ashton bày tỏ mong muốn "tất cả các bên tại Ukraine sẽ có trách nhiệm trong việc bảo vệ sự thống nhất, chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ" của đất nước.

Trong tuyên bố đăng trên website của Cơ quan đối ngoại EU, bà Ashton cho biết châu Âu theo dõi sát sao các diễn biến tại Ukraine và hoàn toàn ủng hộ tiến trình chính trị gồm tất cả các bên, EU sẵn sàng giúp giảm căng thẳng và kêu gọi tất cả các bên tham gia đối thoại.

Mỹ hối thúc Ukraine khẩn trương lập chính phủ đoàn kết dân tộc

Ngày 22-02, Nhà Trắng đã hối thúc Ukraine khẩn trương thành lập một chính phủ đoàn kết và hỗ trợ khôi phục trật tự sau khi xảy ra tình trạng bạo loạn đẫm máu tại quốc gia này.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jay Carney cho biết Mỹ hối thúc Ukraine khẩn trương tiến tới một chính phủ đoàn kết dân tộc có tính sâu rộng và kỹ trị.

Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi kiên trì ủng hộ xuống thang bạo lực, thay đổi hiến pháp, một chính phủ liên minh, một cuộc bầu cử sớm, và các tiến triển trong ngày hôm nay có thể đưa chúng ta tới gần mục tiêu này hơn."

Đức cảnh báo Ukraine bị chia rẽ, đề cao vai trò Nga

Tối 22-02, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cảnh báo các bên xung đột ở Ukraine về nguy cơ chia cắt đất nước này. Phát biểu tại Bộ Ngoại giao ở thủ đô Berlin, Ngoại trưởng Steinmeier cho rằng trước tình hình nghiêm trọng hiện nay, các bên liên quan phải ý thức trách nhiệm vì tương lai và sự thống nhất đất nước và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.

Ông nêu rõ: "Thời điểm này, cả 2 bên phải chú ý để không tạo thêm các nhân tố có thể gây hậu quả thảm khốc".

Theo Ngoại trưởng Đức, đường hướng của mọi quyết định chính trị phải là duy trì toàn vẹn lãnh thổ và thống nhất đất nước Ukraine.

"Trật tự hiến pháp hiện hành là khuôn khổ pháp lý cho tất cả các quyết sách chính trị". Ukraine cần nhanh chóng thành lập một chính phủ lâm thời có khả năng vận hành để đảm bảo trật tự trên cả nước.

Trong bài phát biểu, Ngoại trưởng Đức đánh giá cao vai trò của Nga trong các cuộc đàm phán ngoại giao ở Ukraine, nhấn mạnh rằng phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tham gia đàm phán rất xây dựng ở Kiev.

Tình trạng hỗn loạn và nội chiến ở quốc gia láng giềng trực tiếp như Ukraine không phải là điều Moskva mong muốn và nếu Ukraine đổ vỡ, Nga cũng sẽ phải chịu gánh nặng.

Trong một diễn biến có liên quan, tại cuộc gặp người đồng cấp Nga Anton Siluanov bên lề Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) tại Sydney của Australia, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Jack Lew tuyên bố Washington sẵn sàng hợp tác với Nga và các quốc gia khác để khôi phục nền dân chủ ở Ukraine./.