Việt Nam luôn nỗ lực thực thi các chính sách về quyền con người

Việt Nam lần đầu tiên thực hiện cơ chế UPR vào tháng 5-2009 và đã nhận được 123 khuyến nghị từ 60 quốc gia, trong đó chấp thuận 96 khuyến nghị. Các khuyến nghị còn lại tuy không được chấp thuận do không phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện đặc thù của Việt Nam, song Chính phủ Việt Nam vẫn nghiêm túc nghiên cứu. Việc thực hiện các khuyến nghị UPR đã chấp thuận được Thủ tướng Chính phủ giao trực tiếp cho 17 bộ, ngành và cơ quan thuộc Chính phủ.

Trong phiên họp này, đại diện các bộ, ngành lần lượt trình bày tóm lược đặc điểm cụ thể của từng ngành ở Việt Nam và việc thực thi các khuyến nghị đã được Chính phủ phân công. Đa số đại biểu tham dự phiên họp đều hoan nghênh sự nỗ lực của Việt Nam trong những năm qua và chúc mừng Việt Nam với vai trò mới tại Hội đồng Nhân quyền bắt đầu từ đầu năm nay.

Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong việc xóa đói giảm nghèo. Tỷ lệ người nghèo dưới ngưỡng chuẩn quốc gia đã giảm từ 58,1% (năm 1993) xuống 14,8% (năm 2007) và 7,8% (năm 2013). Việt Nam cũng đã hoàn thành 5 trong số 8 Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc trước thời hạn.

Trong bối cảnh trong nước còn nhiều khó khăn về mặt kinh tế và xã hội do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế và tài chính toàn cầu, Chính phủ Việt Nam vẫn đặt ưu tiên cho vấn đề an sinh xã hội và cải thiện mức sống của người dân. Do đó, không có bất cứ chương trình an sinh xã hội nào bị cắt giảm trong giai đoạn này.

Các đại biểu cũng đánh giá cao việc Việt Nam ký “Công ước của Liên hợp quốc về chống tra tấn và trừng phạt hoặc đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo hoặc làm mất phẩm giá khác” (gọi tắt là Công ước chống tra tấn) vào tháng 11-2013. Đây là văn kiện quốc tế quan trọng về quyền con người nhằm ngăn ngừa các hành vi tra tấn, đồng thời tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để nâng cao nhận thức, thúc đẩy xây dựng các cơ chế bảo vệ nạn nhân, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Các nước hy vọng Việt Nam sẽ sớm phê chuẩn và thực hiện Công ước.

Báo cáo của Việt Nam đã được đa số các nước tham gia phiên đối thoại đánh giá là chuẩn bị công phu, toàn diện, có nội dung phong phú, thể hiện cam kết về bảo đảm quyền con người và hợp tác quốc tế; các nước cũng đánh giá cao cách đề cập xây dựng, cởi mở làm tăng tính thuyết phục trong báo cáo của Việt Nam.

Việt Nam chia sẻ quan điểm của nhiều nước cho rằng các quyền con người là phổ quát, không thể tách rời, phụ thuộc và liên quan lẫn nhau; việc thúc đẩy và bảo vệ tất cả các quyền và tự do cơ bản của con người là trách nhiệm hàng đầu của các quốc gia; trong quá trình thực hiện cần tính đến các yếu tố đặc thù của quốc gia và khu vực, cũng như các hoàn cảnh khác nhau về lịch sử, văn hóa, tôn giáo. Trên tinh thần đó, trong những năm vừa qua, Nhà nước Việt Nam, với việc coi con người là mục tiêu và động lực của mọi chính sách phát triển kinh tế - xã hội, luôn nhất quán trong việc bảo đảm và thúc đẩy các quyền con người, đã chú trọng thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội nhằm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế, bảo đảm ngày càng tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần cho người dân; đồng thời coi trọng việc phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền, thúc đẩy công bằng và an sinh xã hội...

Những nỗ lực này được sự ủng hộ, tham gia rộng rãi của nhân dân đã đem đến nhiều đổi thay tích cực trong mọi mặt của đời sống xã hội, tuy cũng còn những thách thức phải tiếp tục phấn đấu giải quyết. Trong thời gian tới, những ưu tiên và cam kết trong việc tiếp tục thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người ở Việt Nam bao gồm: Tăng cường công tác kiện toàn hệ thống pháp luật trên nguyên tắc phát huy nhân tố con người, bảo đảm thực hiện tốt hơn các quyền và tự do cơ bản của người dân, bảo đảm hệ thống pháp luật quốc gia hài hòa và phù hợp với các chuẩn mực pháp luật quốc tế;

Tập trung các chính sách để tăng khả năng tiếp cận của các nhóm yếu thế vào hệ thống an sinh xã hội, nghiên cứu khả năng phát triển loại hình bảo hiểm nông nghiệp;

Đầu tư hơn nữa cho hệ thống giáo dục hướng đến hai mục tiêu: tăng tỷ lệ nhập học đúng tuổi ở mọi cấp giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục;

Giáo dục về quyền con người là hướng ưu tiên đặc biệt nhằm nâng cao nhận thức của người dân và năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật trong việc bảo đảm ngày càng tốt hơn các quyền và tự do cơ bản của người dân;

Tập trung các chính sách và chiến lược nhằm tăng cường nhận thức về bình đẳng giới, thay đổi thái độ và tư tưởng về giới vốn là định kiến trong xã hội;

Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong việc giải quyết vấn đề bình đẳng giới; Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hướng đến một xã hội khỏe mạnh và người dân được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đầy đủ cả về thể chất và tinh thần;

Tăng cường hợp tác với tất cả các quốc gia, các cơ chế và tổ chức chuyên môn của Liên hợp quốc có liên quan đến quyền con người;

Tham gia tích cực và có trách nhiệm vào công việc của Hội đồng Nhân quyền, hợp tác đầy đủ và xây dựng với các Thủ tục đặc biệt.

Phiên họp thứ 18 của Nhóm làm việc về UPR của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc diễn ra từ ngày 27-01 đến ngày 07-02-2014 với 14 quốc gia thành viên Liên hợp quốc bao gồm New Zealand, Afghanistan, Chile, Uruguay, Yemen, Vanuatu, Cộng hòa Macedonia, Comoros, Slovakia, Eritrea, Cyprus, Cộng hòa Dominica, Campuchia và Việt Nam đến kỳ kiểm điểm (định kỳ 4, 5 năm một lần) theo nguyên tắc đối thoại, hợp tác, đối xử bình đẳng, khách quan, minh bạch, xây dựng, không đối đầu, không chọn lọc và chính trị hóa.

Theo lịch trình, khoảng 2 ngày kể từ phiên kiểm điểm, Nhóm làm việc về UPR sẽ họp và thông qua báo cáo kết quả kiểm điểm của quốc gia./.