Sự tin tưởng, ủng hộ của nhân dân - “Điểm tựa” vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Phát huy sức mạnh của nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trải qua các thời kỳ lịch sử, bài học về vai trò của quần chúng nhân dân luôn được nêu cao trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc. Đảng ta, do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện, ngay từ những ngày đầu còn non trẻ vẫn luôn khẳng định, nhân dân là chủ thể của cách mạng, có khả năng sáng tạo vô tận và sức mạnh to lớn. Người chỉ rõ: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”⁽²⁾, “có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có, thì việc gì làm cũng không xong. Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra”⁽³⁾; “Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng xung quanh Tổ quốc. Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tường đó, chúng cũng phải thất bại”⁽⁴⁾.

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn quán triệt và thực hiện quan điểm quần chúng nhân dân là người làm nên lịch sử; cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân; nhân dân là trung tâm, là chủ thể, lực lượng tạo ra mọi của cải vật chất, tinh thần cho sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa... Nhân dân là lực lượng đông đảo, nhưng nếu mỗi người đứng riêng rẽ, thì không thể tạo thành sức mạnh; chỉ khi được giác ngộ, được quy tụ trong một khối thống nhất về ý chí và hành động thì mới tạo thành sức mạnh to lớn; sức mạnh của nhân dân là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Vì vậy, chăm lo xây dựng, không ngừng củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc là điều kiện quan trọng hàng đầu để phát huy sức mạnh to lớn của nhân dân.

Sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội là công việc hết sức hệ trọng, chưa có tiền lệ và vô cùng khó khăn, gian khổ, đòi hỏi sự hy sinh, cống hiến to lớn về mọi mặt của cả dân tộc. Sự nghiệp lâu dài, khó khăn, gian khổ đó chỉ có thể thành công khi Đảng ta quy tụ, tập hợp và phát huy được sức mạnh của các tầng lớp nhân dân, tạo nên lực lượng hùng hậu, có sức mạnh “muôn người như một”. Việc đoàn kết và phát huy sức mạnh của nhân dân đòi hỏi có phương thức, hình thức phù hợp, trên cơ sở kết hợp hài hòa lợi ích thiết thực của nhân dân; trong đó, Đảng là hạt nhân quy tụ, đoàn kết quần chúng nhân dân.

Thực tiễn sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước đã minh chứng, nhờ có đường lối cách mạng đúng đắn, tất cả vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân; có đội ngũ cán bộ, đảng viên thực sự là công bộc của nhân dân, tận tụy, hy sinh vì nhân dân, được nhân dân tin theo, mà Đảng ta đã tập hợp, quy tụ, phát huy được sức mạnh to lớn của nhân dân cả về lực lượng và của cải, vật chất và tinh thần, để làm nên những cột mốc lịch sử rực rỡ. Đó là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, muôn triệu người như một, quyết chí, đồng lòng đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi chế độ áp bức, bóc lột của thực dân, phong kiến. Sự tham gia tích cực, không quản hy sinh, gian khổ, không chịu khuất phục trước bất cứ thế lực xâm lược, áp bức nào của nhân dân bắt nguồn từ truyền thống đoàn kết quý báu được hun đúc từ hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, được phát huy cao độ trong thời đại Hồ Chí Minh.

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để phát huy sức mạnh của nhân dân, Đảng ta xác định, lấy mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” làm điểm tương đồng; bảo đảm công bằng và bình đẳng xã hội, chăm lo lợi ích thiết thực, chính đáng, hợp pháp của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân; kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích toàn xã hội,... coi đây là các yếu tố quan trọng để củng cố, phát triển khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời, Đảng lãnh đạo phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, nhiều hình thức tổ chức kinh doanh và hình thức phân phối phù hợp, hiệu quả; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế ở mỗi cấp, mỗi ngành, trên tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội.

Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng để phát triển đất nước. Thực hiện chính sách bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau giữa các dân tộc, tạo điều kiện thuận lợi để các dân tộc phát triển, gắn bó mật thiết với sự phát triển chung của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; kiên quyết chống tư tưởng kỳ thị và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân theo quy định của pháp luật. Đấu tranh và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm pháp luật, sử dụng chiến lược diễn biến hòa bình và các vấn đề “dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền” để chống phá, xâm phạm lợi ích của Đảng, Nhà nước, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng; nâng cao uy tín, vị thế của đất nước; vì lợi ích quốc gia - dân tộc; sẵn sàng là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.

Với chủ trương, giải pháp đồng bộ, Đảng đã phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đưa nước ta vượt qua mọi khó khăn, thách thức, giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện, trước hết là đổi mới về kinh tế, tạo bước phát triển vượt bậc. Nhờ đó, “Đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới. Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên. Đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải thiện rõ rệt. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”⁽⁵⁾. Hiện nay, Việt Nam đã đứng trong “danh sách 40 nền kinh tế lớn nhất thế giới, danh sách 20 quốc gia có thương mại hàng đầu thế giới, có quan hệ ngoại giao với 194 nước và quan hệ kinh tế với hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng mạng lưới 35 đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện, đối tác toàn diện, trong đó có quan hệ đối tác chiến lược với tất cả các nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”⁽⁶⁾. Đây là động lực, nguồn lực quan trọng, là cơ sở, niềm tin để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta vượt qua khó khăn, thách thức, tiếp tục vững bước trên con đường đổi mới toàn diện, đồng bộ; phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Một số nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục phát huy sức mạnh của nhân dân, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng, một trong những bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu trong lịch sử dân tộc được Đảng ta nhấn mạnh: “Trong mọi công việc của Đảng và Nhà nước, phải luôn quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”; thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, kiên trì thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu. Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa”⁽⁷⁾.

Bước sang kỷ nguyên phát triển mới, để xây dựng, phát triển được đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, có “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, cần phải phát huy tối đa khả năng trí tuệ, tài năng sáng tạo, các nguồn lực vật chất, tinh thần của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp:

Một là, tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong đời sống chính trị - xã hội đất nước.

Trong đó, cần quán triệt, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả dân chủ ở cơ sở và  phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở không chỉ giúp giải quyết các vấn đề tại địa phương, cơ sở một cách hiệu quả, mà còn củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Đồng thời, rà soát, xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng tập trung, đồng bộ, thống nhất với các cơ chế giám sát hiệu quả. Việc xây dựng được một hệ thống pháp luật công bằng, minh bạch là nền tảng vững chắc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Nhà nước cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các luật, nghị định, chính sách để bảo đảm quyền tự do ngôn luận, quyền được tham gia quản lý nhà nước và xã hội của người dân... Đồng thời, xây dựng các cơ chế giám sát hiệu quả, tạo kênh tiếp nhận thông tin và xử lý các kiến nghị của người dân một cách nhanh chóng, công khai. Đặc biệt, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là giải pháp quan trọng để củng cố lòng tin của nhân dân.

Hai là, chú trọng phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Tiếp tục phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng bền vững, chú trọng các ngành kinh tế mũi nhọn, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế sạch, song song với bảo đảm công bằng xã hội và an sinh xã hội. Việc phát triển kinh tế phải gắn liền với việc thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, có các chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, khuyến khích các mô hình kinh tế đổi mới, sáng tạo để người dân có cuộc sống ổn định, trở thành một “đơn vị kinh tế” vững chắc, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Chú trọng đầu tư vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa. Trong đó, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển; cải thiện hệ thống y tế để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân ngày càng tốt hơn; phát triển văn hóa đi đôi với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, là nền tảng tinh thần của xã hội; nâng cao ý thức trách nhiệm công dân, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh…

Ba là, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện tốt quyền làm chủ của nhân dân.

Đảng, Nhà nước tiếp tục cụ thể hóa, hoàn thiện thể chế thực hành dân chủ, bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, mọi công dân có thể trực tiếp thể hiện ý chí và nguyện vọng của mình một cách bình đẳng, tham gia trực tiếp, tích cực và chủ động vào các hoạt động của Nhà nước trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại,... Phát huy vai trò tích cực của nhân dân tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày càng vững mạnh; thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Thực hiện dân chủ đi liền với bảo đảm kỷ cương, kỷ luật; xử lý kịp thời, nghiêm minh tổ chức, cá nhân lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền” làm mất ổn định an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc hoặc vi phạm dân chủ, làm phương hại đến quyền làm chủ của nhân dân.

Bốn là,  phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng và hiệu quả của các phong trào thi đua yêu nước.

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về thành lập, hoạt động của các hội, bảo đảm các hội hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích theo pháp luật, nhất là hoạt động giúp đỡ nhau trong cuộc sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, nguyện vọng chính đáng của tổ chức hội, đội ngũ hội viên; tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ là trung tâm tập hợp, quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Hướng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội về cơ sở, đến từng người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; chú trọng bồi dưỡng và hướng dẫn người có uy tín trong cộng đồng tham gia đóng góp cho phong trào chung của đất nước; tăng cường vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh. Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, bảo đảm thiết thực, sát với đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ từng cấp, ngành, nhu cầu của nhân dân; qua đó, tạo phong trào hành động cách mạng sâu rộng, phong phú để thu hút sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân. 

Năm là, tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là ở cơ sở, cần gần dân, bám sát tâm tư, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của nhân dân; tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các nghị quyết, quy định về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”,...

Chú trọng, tăng cường xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đặt mục tiêu, nhiệm vụ vì hạnh phúc của nhân dân, phục vụ nhân dân lên trên hết, giải quyết đúng đắn và nhanh chóng các công việc có liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân. Giáo dục cán bộ, đảng viên, công chức xây dựng và thực hành phong cách “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”, “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”; có thái độ chân thành, tôn trọng nhân dân, hướng dẫn và giúp đỡ nhân dân; thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, trong lãnh đạo và quản lý, điều hành, kiên quyết khắc phục lối làm việc mệnh lệnh, hành chính đơn thuần.

Sáu là, đẩy mạnh xây dựng và củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và "thế trận lòng dân" vững chắc.

Thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quốc phòng, an ninh cho người dân ở các địa phương, đặc biệt là các vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa. Xây dựng các khu vực phòng thủ vững chắc, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; phát huy vai trò của nhân dân trong thực hiện các nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh ở các vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa. Nhà nước cần tiếp tục có các chính sách hỗ trợ người dân có đời sống ngày càng ổn định phát triển, gắn với đầu tư phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội bền vững ở các địa bàn khó khăn, biên giới, hải đảo, địa bàn phức tạp về an ninh trật tự. Bởi vì, người dân chính là những “cột mốc sống”, “tai mắt” của lực lượng chức năng, cùng tham gia tuần tra, kiểm soát, tố giác các hành vi xâm phạm chủ quyền, an ninh quốc gia và các hành vi vi phạm pháp luật.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là một nhiệm vụ chiến lược, lâu dài; đòi hỏi sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta; sự quan tâm, phối hợp, hiệp đồng, trách nhiệm và hiệu quả của nhiều ban, bộ, ngành, địa phương; việc quán triệt, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp mang tính đột phá, chiến lược, từ việc hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, đến giáo dục, tuyên truyền và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, "thế trận lòng dân". Khi nhân dân được thực sự làm chủ, được sống trong một xã hội công bằng, dân chủ, trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, thì sẽ trở thành nguồn sức mạnh vô tận, nhân tố quyết định mọi thắng lợi, điểm tựa vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.

-----------------------------

(1) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. I, tr. 27 - 28
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 10, tr. 453
(3), (4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 5, tr. 335, 179
(5) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Sđd, t. I, tr. 103 - 104
(6) Xem: Nguyễn Minh Vũ: Đổi mới tư duy về đối ngoại, nhận thức về tình hình thế giới, khu vực và vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 15-7-2025,https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/doi-moi-tu-duy-ve-doi-ngoai-nhan-thuc-ve-tinh-hinh-the-gioi-khu-vuc-va-vi-the-cua-viet-nam-trong-ky-nguyen-moi-ky-nguyen-vuon-minh-cua-dan-toc
(7) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Sđd, t. I, tr. 27 - 28